Wederopbouwfonds voor Sint-Maarten: Nederland bepaalt wie geld krijgt

Een man repareert zijn dak op Sint-Maarten.Beeld REUTERS

Nederland werkt aan een miljoenenfonds voor Sint-Maarten van waaruit de wederopbouw van dit eiland kan worden gefinancierd. Het fonds verstrekt leningen onder zeer strikte voorwaarden, zodat Nederland zeggenschap krijgt over die opbouw en ook de geldstroom controleert.

Naar verwachting wordt het fonds gevuld met 260 miljoen euro, twee keer zo veel als na orkaan Luis in 1995. De rijksministerraad, waarin ook de andere landen van het koninkrijk zijn vertegenwoordigd, zal de komende weken het definitieve bedrag vaststellen, aldus bronnen op Sint-Maarten en in Den Haag. De Tweede Kamer debatteert donderdag over de afwikkeling van de schade.

Controle

Met het fonds komt het wederopbouwgeld niet in handen van de overheid van Sint-Maarten, maar wordt het gecontroleerd door een nieuw op te richten orgaan onder gezag van Nederland. Dat fonds stelt hoge eisen aan organisaties of personen die om een lening verzoeken. Zo bepaalt Nederland welke plannen voor financiering in aanmerking komen en op welke locaties deze worden gerealiseerd. Ook kan het fonds de antecedenten nagaan van de aanvragers en eisen stellen aan de transparantie voor de organisatie, zodat fraude en corruptie worden bestreden. Voor een deel zal het fonds ‘revolverend’ worden: rente die betaald wordt, gaat terug in de pot.

Met zo’n fonds probeert het kabinet uit de impasse rond Sint-Maarten te komen. Omdat de schade na orkaan Irma zo enorm is, het humanitaire leed zo groot en het bestuur op het eiland zo zwak, klinkt de roep om ingrijpen door Nederland. Het nu nog autonome Sint-Maarten zou onder curatele moeten komen, en Nederland moet dan tijdelijk het bestuur overnemen.

Kosten

Juridisch kan dat ook. In artikel 43 van het statuut waarin de spelregels voor het koninkrijk zijn beschreven, staat dat bij ‘ondeugdelijk bestuur’, de andere landen mogen ingrijpen. Maar politiek is dit niet haalbaar. In de Tweede Kamer is geen meerderheid voor ingrijpen, en directe verantwoordelijkheid voor het eiland kan ook betekenen dat Nederland tekent voor álle kosten van de wederopbouw. Daar wil het kabinet de handen niet aan branden. Daarnaast verslechtert door actief ingrijpen de relatie tussen Nederland en Sint-Maarten, en dat kan jaren de samenwerking frustreren.

Maar Nederland wil ook niet al te gemakkelijk geld naar Sint-Maarten overboeken. Op het eiland tiert de corruptie welig, en de onderwereld is er vermengd met de (politieke) bovenwereld. Een fonds is in deze kwestie de oplossing. Nederland ‘bestuurt’ de wederopbouw zo niet, is de gedachte, maar ‘stuurt’ wel.

Lees ook: Sint-Maarten en Nederland botsen over inzet mariniers

Lees alle berichtgeving over Sint-Maarten en de orkaan Irma in ons nieuwsdossier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden