Wederopbouw Irak / Ahmadinejad op historisch bezoek in buurland Irak

Hulp bij de wederopbouw, en een ’nieuw hoofdstuk’ in de betrekkingen. Daarvoor was de Iraanse president Ahmadinejad op bezoek in Irak.

  • ’Denk jij dat iemand bij het instappen zijn geloof meldt?’
  • Het verschil was opmerkelijk. De Iraanse president Ahmadinejad had zijn bezoek van tevoren aangekondigd, landde gisteren op klaarlichte dag op het vliegveld van Bagdad, reed door de Iraakse hoofdstad en bleef slapen. Zijn Amerikaanse ambtgenoot Bush heeft ondanks de 150.000 Amerikaanse troepen in Irak alleen nog vanuit de lucht korte verrassingsbezoeken aan militaire bases in het land gebracht.

    De sfeer is goed, tijdens dit eerste staatsbezoek van een Iraanse president aan Irak sinds Saddam Hoessein in 1980 hun achtjarige bloedige oorlog begon. Een oorlog die zeker een miljoen levens kostte en de buurlanden tot aartsvijanden maakte. „Een bezoek aan Irak zonder de dictator is een werkelijk gelukkig bezoek”, sprak Ahmadinejad met een verwijzing naar Saddam, die eind 2006 geëxecuteerd is voor zijn daden. De Iraanse president vocht zelf als jonge man aan het front tegen Saddams soldaten.

    Ahmadinejad is het eerste staatshoofd uit de regio dat Bagdad sinds Saddams val bezoekt, en dat mocht hij weten. President Talabani ontving hem met een erewacht en een band die de volksliederen van de beide landen speelde. Na de traditionele mannenzoenen nodigde de Koerd Talabani (die jarenlang in ballingschap in Iran woonde en goed Farsi spreekt) het Iraanse staatshoofd uit hem Moem Jalal te noemen, zijn Koerdische koosnaam die ’oom Jalal’ betekent. „We hadden goede gesprekken die vriendelijk en broederlijk waren”, zei Ahmadinejad naderhand dan ook.

    Hij sprak over een „nieuw hoofdstuk in de verhouding tussen Iran en Irak”, waarna hij opnieuw over de weg naar het kantoor van premier Al-Maliki werd gebracht, dwars door de door de Amerikanen gecontroleerde en zwaar bewaakte Groene Zone.

    De Amerikanen speelden geen rol bij het bezoek of de bewaking ervan. Wel hebben ze de Irakezen gevraagd er bij Ahmadinejad op aan te dringen op te houden sjiitische opstandelingen in Irak te voorzien van de vernuftige bermbommen waarvan de Amerikanen zoveel last hebben. „Zulke beschuldigingen vergroten de problemen van de Amerikanen in de regio”, zei Ahmadinejad daarover op de persconferentie die hij met Al-Maliki hield. „De Amerikanen moeten de feiten begrijpen. De Irakezen houden niet van ze.”

    De Amerikanen volgen het bezoek met argusogen, omdat ze bezorgd zijn over de grote Iraanse invloed op de sjiitische meerderheidsregering in Bagdad, waarvan de meeste leden in Iraans ballingschap hebben gezeten. Ze hebben daarom in het verleden een beroep op (soennitische) Arabische buurlanden gedaan om naar Bagdad te reizen, maar zonder resultaat. De meesten hebben vanwege het geweld ook al lang geen ambassadeur meer in de Iraakse hoofdstad, terwijl Iran die wel heeft.

    Ahmedinejad begon zijn bezoek met de aankondiging van een miljard dollar aan leningen, waarmee Iraanse bedrijven met Iraanse goederen en apparatuur Irak gaan helpen bij de wederopbouw. Dat lijkt veel op de manier waarop de Amerikanen hun eigen bedrijven inhuurden bij de wederopbouw, en vast niet per ongeluk.

    Die Amerikaans-Iraanse competitie was ook zichtbaar toen Ahmadinejad tijdens de persconferentie een vraag kreeg over de Moedjahidien Khalk, de Iraanse verzetsgroep die van Saddam steun en onderdak kreeg. De kwestie kwam zeker aan de orde in de gesprekken, want zowel de Iraniërs als de Iraakse regering wil de groep kwijt. Bij de persconferentie greep Talabani in, en kondigde aan dat ’er gewerkt wordt aan het vertrek van deze terroristen’. Maar de Amerikanen willen daar niet aan; die gebruiken de groep voor infiltraties in Iran en als drukmiddel in overleg met de Iraniërs. Een Amerikaanse legerwoordvoerder benadrukte dan ook dat de strijders een beschermde status hebben onder de Geneefse conventies.

    Niet alle Irakezen waren blij met het bezoek. Soennieten vinden dat Iran toch al te veel invloed heeft in Bagdad. In Falloedja gingen honderden mensen de straat op om tegen de Iraanse president te protesteren. Die gaat vandaag al weer naar huis.

    Meer over

    Wilt u iets delen met Trouw?

    Tip hier onze journalisten

    Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
    Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
    © 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden