Wederopbouw Haïti verloopt uiterst traag

Nog steeds 550.000 mensen in tenten

"Na twee jaar gaan de tenten lekken. De mensen die daarin zitten willen nieuwe. Maar die krijgen ze niet, want ze moeten toch weg, naar echte huizen, zegt de plaatselijke overheid. Dus blijven ze zitten, onder die lekkende doeken."

Anne Pieter van Dijk van ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib beschrijft wat hij aantrof bij zijn laatste bezoek aan Haïti. De wederopbouw verloopt met een slakkengang, aldus zijn organisatie in een rapport met treurigmakende cijfers. Sinds de aardbeving, morgen precies twee jaar geleden, wonen er nog altijd 550.000 mensen in tenten of onder zeildoek. Van de toegezegde 4,6 miljard dollar door internationale donoren is 43 procent uitbetaald. De helft van het puin van na de aardbeving ligt er nog, er zijn nog maar 4.600 nieuwe woningen en 6.600 herstelde huizen klaar. Gesteggel tussen hulporganisaties, lokale autoriteiten en bureaucratische gevoeligheden staan een snellere herhuisvesting in de weg. Zeventig procent van de bevolking is zo goed als werkloos.

De verslagen van Oxfam en andere hulporganisaties wasemen wanhoop en vooral ergernis uit over de trage toevloed van geld van buiten, de samenwerking met plaatselijke organisaties en de centrale autoriteiten - dit alles in een land dat toch al decennia lang geplaagd werd door corrupte machthebbers, politiek gekonkel en een kloof tussen arm en rijk.

"De armoede, de ongelijkheid en het lage democratische gehalte was al dramatisch in Haïti", zegt Van Dijk. "Door de aardbeving is dat nog eens vele malen verergerd." Een adequate reactie van de regering in Port -au-Prince zat er na 12 januari 2010 toch al niet in, maar nu lagen de regeringsgebouwen ook nog eens letterlijk in puin.

Hoewel in het eerste jaar evengoed nog veel geld los kwam voor de wederopbouw, werden donoren in de loop van de tijd voorzichtiger. Zij wilden goede plannen zien, liefst met een toekomstvisie: hoe, bijvoorbeeld, de hoge werkloosheid aan te pakken, hoe de gezondheidszorg en infrastructuur te verbeteren, en voorbereidingen te treffen voor een eventuele nieuwe natuurramp. Zij wilden plannen die door een stevige regering kunnen worden uitgevoerd.

Maar die was er lang niet. Echt geregeerd wordt er eigenlijk pas sinds afgelopen najaar. In november 2010 waren er verkiezingen, maar toen er fraude bleek te zijn gepleegd, kwamen er hertellingen. En nog kon president Michel Martelly niet aan de slag, want de door hem voorgestelde eerste minister werd keer op keer afgewezen door het parlement, dat beheerst wordt door de oppositie. Nu is er dan sinds oktober Gary Conille, die zijn prioriteiten heeft gesteld: de vijf E's: education, employment (werk), environment, energie en état de droit (onderwijs, werk, milieu, energie en de rechtsstaat). Dit onder het motto: 'Pèp la pa ka tann ankò' - het volk kan niet langer wachten.

Conille klinkt daadkrachtig, meent Van Dijk. Maar hij zal de gigantische problemen niet in zijn eentje kunnen aanpakken. De VN en andere organisaties moeten blijven investeren, zonder de Haïtianen het gevoel te geven dat ze van buiten worden geregeerd. Want dat ligt heel gevoelig in het land, dat zichzelf van de slavernij bevrijdde, stelt Van Dijk.

EUROPA|WERELD 12 Brazilië worstelt met Haïtianen

Helft donorgeld nog niet uitbetaald

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden