Weblog EK / We zijn af van het legioen en de wetenschappers

Sms’je van oud-collega en Trouw-abonnee op de dag dat we ons in alle rust van Arlesheim, een lieflijk dorpje op een kilometer op zes van Bazel, voorbereiden op de kwartfinale tegen Rusland. De eerste drie pagina’s van Trouw over oranje en alle gekte van dien, hij vindt het zacht gezegd opvallend. Ik geef hem geen ongelijk. Het lijkt een gekte op zich.

Op een sereen terras waar we onze stukken tikken, surft ondertussen een collega langs allerlei sites, waar het aantal Oranje-fans in Bazel met de minuut lijkt toe te nemen.

‘Honderdvijftigduizend!’, roept hij plotseling. Goed, laten het er iets minder zijn geweest, er zijn er véél geweest, eerst voor drie groepswedstrijden in Bern en dan vandaag voor de kwartfinale tegen Hiddink. Ik begrijp dan ook nog wel dat, punt één, zo’n verschijnsel opvallend genoeg is om te signaleren en, punt twee, dat – zij het bij het ene medium meer dan bij het andere – de neiging ontstaat om zo’n fenomeen te duiden.

Maar dan kómen ze weer, die voorspelbare theorieën. Mijn krant is te rade gegaan, zo lees ik, bij massapsycholoog Jaap van Ginneken. ,,Dit evenement beantwoordt aan een diepgaande behoefte om ons te identificeren met iets wat onszelf overstijgt’’, zegt hij.

Toe maar.

Vroeger hadden volgens Van Ginneken de kerken en zuilen die functie, maar die zijn afgekalfd. Nu zou een alternatief worden gezocht in de oranje massa.

,,En in 1974 dan?’’, vraagt een wakkere collega terloops. ,,Toen zaten de kerken toch nog behoorlijk vol.’’

En natuurlijk komt ook de ‘hang naar collectiviteit in deze sterk geïndividualiseerde samenleving’ weer om de hoek kijken. Het is Thomas Quartier, docent rituele studies aan de Radboud Universiteit, die dit verschijnsel belicht.

Van Ginneken komt nogmaals aan het woord. ,,We worstelen met de multiculturele samenleving en de polarisatie tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Maar we willen even geen publieke debatten en gedoe meer. Het is zomer, iedereen snakt naar een ongecompliceerd feestje. We willen weer blij zijn.’’

Die laatste twee zinnen, die zouden wel eens kunnen kloppen. Die wel.

Leuk en aardig trouwens, dat oranje legioen, geen wanklank, allemaal prachtig. Maar waardeloos publiek is het wel. Even lijdzaam waren ze tijdens Nederland-Rusland als de Nederlandse spelers. Een beetje fan staat op als zijn ploeg het moeilijk heeft, juist dan, en er waren nogal wat fases aan te wijzen waarin Oranje het moeilijk had, om niet te zeggen de hele wedstrijd. Maar ze keken in de oranje vakken, zongen af en toe eens wat, veerden even op bij de gelijkmaker en krompen alweer ineen toen de Russen in de verlenging gewoon de draad weer oppakten.

Ook het publiek verdient niet beter dan deze uitschakeling en we zijn van de wetenschappers verlost – het is mij wel wat waard in de laatste EK-week.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden