Review

Web van intriges sluit zich rond 'gevallen' advocaat

Miroslav Krleza: Op de rand van het verstand. Vert. L. van Vlijmen. Prometheus, Amsterdam; 204 blz. - ¿ 29,90.

'Op de rand van het verstand' schreef Krleza in 1938. Hij beschrijft hierin het leven van een vooraanstaand advocaat, die op zijn eenenvijftigste besluit afstand te doen van zijn luxe leventje. Hij beschuldigt de machtige weldoener Domacinski ervan een moordenaar te zijn, omdat die eigenhandig vier dieven om het leven heeft gebracht. Een beschuldiging die de ik-figuur uit dit boek op gevangenisstraf en algehele verachting van de gegoede burgerij komt te staan. Het web van intriges sluit zich rond de 'gevallen' hoofdpersoon en doet hem uiteindelijk in het gekkenhuis belanden. Hij eindigt eenzaam en verlaten, maar geenszins gek.

In deze roman komen de belangrijke facetten uit Krleza's oeuvre goed tot uiting. Krleza was net als de hoofdpersoon in 'Op de rand van het verstand' een non-conformist pur sang, die zich afzette tegen de bekrompen leefwereld van de bourgeoisie, de alleenheerschappij van de machtigen en sympathiseerde met de verdrukten.

Het knappe van Krleza is alle kleurschakelingen die hij in zijn roman heeft weten aan te brengen: bij de gegoede burgerlijkheid druipt de verveling en bekrompenheid van het papier. Maar in de passages waarin de auteur het rapalje aan het woord laat, komt zijn gedrevenheid echt goed tot uiting. Krleza schetst een doorsnee van de maatschappij tegen de achtergrond van de roerige politieke situatie in het Koninkrijk Joegoslavië. En zo schiep hij met 'Op de rand van het verstand' zowel een politiek-essayistische als een tijdloze, satirische roman.

Een prijzenswaardig initiatief dus, deze heruitgave. Zij het dat de Nederlandse vertaling uit 1968 stamt en is gebaseerd op een Duitse vertaling. En dat is anno 1995, nu er uitstekende vertalers uit het Kroatisch zijn, toch niet meer nodig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden