'We zullen voor vertraging een prijs betalen'

KOPENHAGEN - De ontwikkelingslanden zijn niet bereid voor 2005 met de produktie en het gebruik van chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's) te stoppen. De arme landen weigeren de rijke landen te volgen, die wel akkoord gaan met een vervroeging van het verbod op CFK's.

De arme landen menen dat zij een vervroeging van het verbod niet kunnen waarmaken. Zij houden daarom in Kopenhagen, waar de vierde conferentie over CFK's gisteren begon, vast aan de in 1990 in Londen gemaakte afspraak om pas in 2010 met de produktie en het gebruik van CFK's te stoppen.

De Indiase milieuminister Nath noemde een vervroeging "onmogelijk. Volgens de afspraken in Londen moeten wij pas na 1995 gaan werken aan vermindering van het gebruik van CFK's. Wij kunnen niet opeens eerder beginnen. Bovendien gebruiken wij maar een fractie van wat het Westen gebruikt."

In Londen beloofden de rijke landen - verreweg de grootste gebruikers en producenten van CFK's - om deze chloorhoudende verbindingen, die de ozonlaag aantasten, in 2000 uit te bannen. De ontwikkelingslanden zouden nog tien jaar respijt krijgen. Inmiddels zijn de rijke landen het eens over een vervroeging van het verbod, dat nu op 1 januari 1996 ingaat. Zij zullen dat in Kopenhagen officieel bevestigen. De arme landen willen niet tien, maar vijftien jaar uitstel.

Deze weigering van de arme landen betekent waarschijnlijk, dat hun gebruik van CFK's nog geruime tijd zal stijgen. In alle rijke landen is het gebruik van CFK's de afgelopen twee jaar sterk teruggelopen. In landen als India, China en Thailand neemt het echter toe. Het gebruik van CFK's leidt tot aantasting van de ozonlaag. Daardoor dringt meer uvstraling op aarde door, waardoor de kans op huidkanker en staar toeneemt. Ook sommige gewassen en plankton zijn zeer gevoelig voor uv-straling.

De landen die in Kopenhagen aan de conferentie deelnemen zijn het wel eens over een verbod op halonen in 1994. Ook deze stoffen, toegepast in brandblusapparaten, tasten de ozonlaag aan. Volgens minister Alders (milieubeheer) - gisteren gekozen tot vice-voorzitter van de conferentie - kan er, nu het verbod is afgespoken, gepraat worden over de oprichting van zogeheten 'halonenbanken'. Zo'n bank verzamelt halonen uit oude brandblussers, om ze vervolgens in nieuwe brandblussers te stoppen.

De landen zijn het niet nog niet eens over een verbod op methylbromide. Veel landen, waaronder ontwikkelingslanden, menen dat zij niet zonder dit middel kunnen. Alders zei dat gisteren 'vreemd' te vinden. Nederland was jarenlang 's wereld grootste gebruiker van deze stof, die vooral werd aangewend om grond te ontsmetten. Inmiddels is die toepassing in Nederland verboden. Wel wordt het nog gebruikt om havens en silo's schoon te maken. "Als wij het kunnen, moeten anderen dat toch ook kunnen" , becommentarieerde Alders gisteren.

Onmin is er in Kopenhagen ook over de financien. Diverse landen hebben nog onvoldoende geld gestort in het speciale CFK-fonds, dat twee jaar geleden is opgericht. Daardoor dreigt de uitvoering van diverse projecten om CFK's te vervangen in arme landen spaak te lopen. Mostafa Tolba, de topman van Unep, de milieu-organisatie van de Verenigde Naties die de conferentie organiseert, riep de rijke landen op om aan hun verplichtingen te voldoen. "Recessie of geen recessie, de volgende generaties verdienen het, dat de natuur bescherming biedt tegen uvstraling" , aldus Tolba.

Tolba zei verder, dat de politiek de afgelopen zeer succesvol is geweest in de strijd tegen CFK's. Vijf jaar geleden spraken de rijke landen in Montreal af, dat zij het gebruik van CFK's in 2000 gehalveerd zouden hebben. Inmiddels is er overeenstemming over een verbod in 1995.

Anderzijds zei Tolba ook, dat er veertien jaar lag tussen de ontdekking van de schadelijkheid van CFK's (1973) en de afspraken van Montreal. "We zullen een prijs betalen voor die vertraging" , aldus Tolba, die doelde op het gegeven, dat CFK's zeer slecht afbreekbaar zijn en nog zo'n honderd jaar doorgaan met het aantasten van de ozonlaag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden