We zoenden, het stopte met regenen en de zon brak door

Zonder religieuze beleving geen religie – misschien is ze wel de kern ervan. Toch lees je er maar weinig over. In deze rubriek beantwoorden mensen vragen over wat ze op religieus gebied hebben beleefd. Vandaag: Richard Engelfriet.

Koert van der Velde

Wat hebt u beleefd?

„Zeven jaar geleden zat ik in het vliegtuig naar Nieuw-Zeeland. Terwijl het vliegtuig landde, klonk het liedje ’Brown Eyed Girl’ van Van Morrison, een leuk niemendalletje dat na de landing in mijn hoofd bleef rondzingen.

Het was lekker zomerweer en ’s avonds ging ik de stad Christchurch in om op een terras een bord risotto te eten. Komt er een jongen met een gitaar langs; drie keer raden wat hij speelde: ’Brown Eyed Girl’!

Ik kreeg een ingeving: dit klopt, want dit wil ik ook. Het was alsof iets van boven tegen me zei: ’Ga muziek maken’. Toen ik terug was in Nederland heb ik een paar vrienden bij elkaar gezocht en gevraagd of ze een band met me wilden beginnen die ’Rizotto’ heet. En zo geschiedde.

Het gebeurt vaker dat ik me aangesproken voel door schijnbaar toevallige gebeurtenissen. Het lijkt dan alsof ’iets’ ’iets’ met me wil. Ik noem me daarom een ’ietsist’.

Nog niet zo lang geleden had ik het weer. Ik had mijn geld bij Icesave weggezet. Totdat het op een dag niet goed meer voelde. Toen heb ik het er afgehaald. Twee dagen later ging de bank failliet.”

Hoe verklaart u het?

„Het is iets bovennatuurlijks wat je niet kunt pakken, maar wat mij wel een teken gaf. Ik heb het liever niet over God, dat klinkt me te veel als een persoon, en daar geloof ik niet in. Ik geloof in iets, vooruit, in iets goddelijks. In iets buiten mij wat me soms een boodschap geeft. Het is vervolgens aan mij om er al dan niet iets mee te doen.”

Hebt u er ook wel eens niets mee gedaan?

„Toen ik eens met een toenmalige vriendin door het Warandebos bij Tilburg liep, begon het stevig te regenen. Romantisch liepen we verder onder de paraplu. Dat werd een zoenpartij, waarna het ineens ophield met regenen. De zon kwam achter de wolken vandaan en straalde op ons neer. We voelden ons door ’iets’ bevestigd in onze liefde.

Ik heb hier indertijd veel over gediscussieerd. Er viel ook wel wat op af te dingen. De relatie ging uit, en het schijnen van de zon is meteorologisch gezien prima verklaarbaar. Het was dus geen bewijs dat er ’iets’ meer was. Ik heb me van dit ’niets’ laten overtuigen door een filosoof met wie ik in discussie was geraakt. Ik moest hem toegeven dat het idee vooral vanuit onszelf zal zijn voortgekomen, dat de wens de vader van de gedachte was geweest, omdat we ons daar toen lekker bij voelden. Maar dat er ’iets’ was, kon ik niet meer volhouden.

En toch denk ik achteraf toch dat er toen wel ’iets’ was geweest wat ons ’iets’ heeft willen laten zien. Het wilde ons echter niet de boodschap geven dat wij voor elkaar gemaakt waren, maar alleen de boodschap dat het om dat heel mooie moment ging.”

Waarom zou dat goddelijke u al die boodschappen willen geven?

„Geen idee. Ik hoef daar van mijzelf ook helemaal niet meer over na te denken.

Vroeger in de Samen op Weg-jongeren-uitslaapkerk discussieerden we voortdurend. We waren daar altijd collectief aan het tobben. Je moest er kritisch zijn, je eigen authentieke weg vinden. Mijn broer en ik deden wedstrijdjes: wie het snelst een Jehova’s getuige klem kon praten.

Langzamerhand ben ik weggegleden van actief en bewust gelovend naar het ietsisme dat ik nu aanhang. Soms voel ik iets, raakt me iets, gebeurt er iets onverklaarbaars. Maar hoe dat precies zit, zal me een zorg zijn. Ik heb geen religieuze worstelingen meer. Het is mij wel best zo. Ik heb geleerd dat je over smaak en gevoelens niet kunt twisten. Dus ook niet over geloofskwesties.

Ik heb mede als gevolg hiervan het hele debatteren opgegeven. In plaats daarvan stortte ik me op mediation, bemiddeling tussen mensen met een conflict. Niet het elkaar overtuigen, maar het naar elkaar luisteren staat daarbij centraal.”

Vraagt u zich dan ook nooit meer af of het gevoel dat iets een boodschap geeft wellicht alleen maar subjectief is?

„Nee hoor. Je mag dat oppervlakkig noemen. Of armoedig. Maar ietsisten zijn nu eenmaal gemakzuchtig op levensbeschouwelijk gebied. Ik vind denken daarover gewoon niet interessant genoeg.”

Nooit het gevoel gehad iets te zijn verloren?

„Helemaal niet. Ik voel me juist rijker dan vroeger. Juist vanwege de rust die het geeft als je dit soort levensbeschouwelijke vragen los kunt laten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden