'We zijn toch allemaal zondaars'

AMSTERDAM - “Er staat iets te gebeuren in de wereld die tussen pop- en klassieke muziek ligt. Marketingmensen en critici weten er geen raad mee. Ze kunnen het niet benoemen alsof het nog niet bestaat. Maar de plaat is uit en ik ben ermee op toernee”, zegt Joe Jackson daags na zijn eerste optreden sinds jaren in Nederland. Het eerste ook van een Paradiso-trilogie die maandag een uitverkochte zaal opleverde. De Europese première van Jacksons nieuwste plaat, beter gezegd concept album, 'Heaven & Hell', werd met gejuich ontvangen.

Toch was het voor zijn fans een allesbehalve gemakkelijke opgave. Die van het eerste uur - gewend aan scherpe new-wave-songs (de albums 'Look sharp' en 'I'm the man') - en die van het tweede uur - ingesteld op melodieuze liedjes ('Night & day', 'Blaze of glory') - kregen een zware songcyclus voorgeschoteld.

Jackson zat rustig achter zijn door computers gestuurde piano, gesecondeerd door twee zangeressen die ook viool en toetsen voor hun rekening namen.

Na een zorgvuldig gekozen opsomming uit eigen werk verleidde hij zijn op stoeltjes gezeten gehoor met de volledige vertolking van 'Heaven & Hell'. Op het achterdoek prijkte de cd-hoes met een devote Madonna en lachende baby, die als een speelkaart gemonteerd de zeven op muziek gezette hoofdzonden inleidden. Zo kreeg 'begeerte' de titel 'Angel' mee en een uitvoering die aan 14de eeuwse Renaissance-muziek herinnerde. 'Hebzucht' verscheen in de gedaante van de stad 'Tuzla' met bijbehorende kaart van het voormalige Joegoslavië, terwijl een drum & bass-beat er onderdoor siste. Symboliek te over, die theatraal en muzikaal verbluffend overtuigde.

Het past perfect in de grillige loopbaan die Joe Jackson in twintig jaar aflegde. In 1977 studeerde hij op 23-jarige leeftijd af aan de Londense Royal Academie of Music. “Maar”, aldus de pop-artiest, “ik wilde geen serieuze muziekcomponist zijn en omarmde dus de rockwereld.” Al spoedig behoorde Jackson met Elvis Costello tot de angry young men van de Britse new wave. In de jaren '80 ontpopte hij zich tot een kameleontisch kunstenaar, tot een koortsachtig zoeker naar nieuwe wegen: van reggae ('Beat crazy', 1980) naar swing ('Jumpin' jive', 1981), van salsa ('Night & Day', 1982) naar jazz ('Body & soul', 1984), van filmmuziek ('Tucker', 1988) naar pop ('Blaze of glory', 1989).

Jackson: “Na 'Blaze of glory' was ik óp, alsof het hart uit mijn muziek verdween. Toen ben ik verschrikkelijk hard tegen de muur opgelopen en raakte depressief. Enkele jaren heb ik niet kunnen componeren, het was angstaanjagend. Nu heb ik weer plezier in mijn werk. Vroeger waren er altijd grenzen die ik mezelf oplegde, ik probeerde hardnekkig in de mainstreampop te blijven. Nu verleg ik mijn eigen grenzen en stel ik met een gok mensen aan mijn muziek bloot. 'Heaven & Hell' valt niet te categoriseren. Het concert is allesbehalve modieus, daarom ben ik verbaasd over de reacties. Het is een twee uur durende show waar het publiek naar moet luisteren in plaats van op te dansen.”

Daarbij doelt Jackson beslist niet op zijn Britse publiek: “Gelukkig zijn mensen in Noord-Amerika, België en Holland wel oprecht geïnteresseerd. De Britse media echter durven me niet meer aan te raken. Dat is hun cadeau, in Engeland word ik compleet genegeerd omdat muziek er tot een mode-industrie is geworden. Je kunt een meesterwerk maken en dan zeggen ze daar 'so what?'. Dat is ongezond voor de kunst en dodelijk voor de creativiteit.”

Of het hier een achtste hoofdzonde betreft laat hij in het midden, maar Jackson kan zich wel vinden in de symboliek van Ikarus en Daedalus die hij zelf opvoert in 'Heaven & Hell'. In 'Song of Daedalus' zingt hij: 'Jullie spelregels zijn als de wolken waarover ik zweven kan. Kijk naar me en huil, want ik ben aan dit net ontsnapt.' Jackson: “Ieders leven zit vol paradoxen. Ook al ben ik niet religieus opgevoed, toch weet ik dat we allemaal zondaars zijn. Dat is de essentie van dit album. Ik heb aan de popbusiness moeten ontsnappen om weer zelfrespect te vinden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden