'We zijn niet bang voor onze centen'

mondzorg | reportage | Sjaak Ramakers heeft wel wat geld over voor zijn gebit. Als het maar goed gebeurt.

"Jou vertrouw ik. Ik weet niet of dat met een mondhygiënist ook zo zou zijn. Ik heb zeker vertrouwen in de mondhygiëniste die ik bezoek in deze praktijk. Maar als ze met een boor zou aankomen... ik zou waarschijnlijk toch nee laten horen", zegt Sjaak Ramakers (69).

De Utrechter heeft inmiddels een indrukwekkende relatie opgebouwd met Jan Willem Vaartjes, zijn tandarts én de voorzitter van beroepsvereniging ANT, die vandaag protesteert tegen het voornemen van minister Schippers om ook mondhygiënisten geheel zelfstandig (kleine) gaatjes te laten vullen. Zo'n vijftien jaar geleden kwam hij bij de groepspraktijk in Utrecht-Oost omdat zijn vorige tandarts geen implantaten plaatste. "Inmiddels heb ik zowat de hele inrichting hier betaald. Maar goed, ik ben misschien anders dan anderen, ik heb er ook wel wat geld voor over als het goed gebeurt."

Vorige week bracht Vaartjes bij de freelance fotograaf een implantaat in, en deze week moeten de hechtingen eruit. "Natuurlijk is Ramakers een patiënt die complexere zorg nodig heeft, en die ook na de herschikking die Schippers voorstelt bij de tandarts zou blijven", zegt Vaartjes. "Maar wat zij voorstelt, dat kan in feite al in een praktijk als de onze, waarin wij samenwerken met mondhygiënisten. Toch zie je dat maar weinig tandartsen die primaire cariës, het vullen van kleine gaatjes, aan hen overlaten. Het is gewoon lastig. We moeten toch altijd achteraf nog controleren of het goed gaat. Dan kunnen we het beter zelf blijven doen."

In het verleden schatte een overheidscommissie dat tandartsen de helft van hun werk zouden kunnen overdragen. "Dat is wel een achterhaald beeld", zegt Vaartjes. "De mondzorg is complexer geworden, er zijn veel meer behandelingen. Neem de implantaten. Wij vinden het prima als mondhygiënisten die kleinere gaatjes overnemen. Maar we vrezen dat een deel van hen zich geheel zelfstandig vestigt. En als die gaan boren, moet je maar hopen dat ze een goed contact hebben met een tandarts voor als het misgaat. Daarom pleiten wij ervoor de eindverantwoordelijkheid bij de tandarts te houden. Dat doen we echt niet uit vrees voor onze inkomsten; de tandartspraktijk is al lang geen onderneming voor grootverdieners meer." Hij laat een staatje zien dat de Fransen opstelden van de prijzen in vergelijkbare landen, en waaruit blijkt dat bijvoorbeeld vullingen in Nederland relatief goedkoop zijn.

Vaartjes: "We schrijven de minister omdat we zien dat er veel te weinig tandartsen zijn. In Nederland worden er te weinig opgeleid en de helft halen we inmiddels uit het buitenland." In een plaats als Steenwijk, waar een tandarts met pensioen ging en geen opvolger vond, leidde dat volgens Vaartjes er al toe dat 3000 patiënten nu een stad verder moeten reizen. "Moet je je voorstellen dat die naar de mondhygiënist naar hun woonplaats zouden gaan, en dat er dan toch iets mis zou gaan tijdens de behandeling."

In de geboortezorg, waar verloskundigen en gynaecologen strijden om de macht, ziet Vaartjes juist de wens voor één eindverantwoordelijke. "In de mondzorg was dat juist goed geregeld, laten we dat vooral zo houden." Patiënt Ramakers heeft nog wel een andere tip voor de herschikking van taken: "Als een mondhygiënist goed is en graag gaatjes wil vullen, laat hem of haar dan een extra opleiding volgen. Tot tandarts."

Eerst als experiment

"Mondhygiënisten worden sinds 2006, dus al tien jaar, opgeleid om deze taken zelfstandig uit te voeren", zegt een woordvoerder van minister Schippers desgevraagd over taken zoals het vullen van kleinere gaatjes. Taken die al aan de mondhygiënist zijn toebedeeld, maar tot nu toe moet die daarvoor goedkeuring hebben van de tandarts. Dat gaat veranderen.

"Ze zijn al bekwaam om dit te doen. Met deze wijziging worden ze ook zelfstandig bevoegd en vallen ze ook onder het tuchtrecht voor deze taken." De woordvoerder wijst erop dat de nieuwe taakverdeling voorlopig als experiment geldt. Als het bevalt, wordt het definitief, maar Schippers laat daarnaar onderzoek doen."

Een aantal jaren ging het ook zo bij de verpleegkundig specialist, de verpleegkundige die een extra opleiding kreeg en daarna ook zelfstandig taken mocht uitvoeren: een diagnose, medicijnen uitschrijven. Artsen waren eerst huiverig, nu neemt deze nieuwe figuur hun werk uit handen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden