'We zijn mensen, geen objecten'

reportage | Op straat gezette asielzoekers zeggen eindelijk een normaal leven te willen

Osmar Yahya (39) uit Soedan hangt een matje om zijn schouder, in zijn hand vat hij een boodschappentas met een dekbed. Waar hij vannacht zal slapen? Hij schokschoudert. "Ik weet het niet. Op straat."

De agent bij de deur spreekt iedereen aan met 'meneer' en 'mevrouw', terwijl zijn collega's het pand binnendringen. Ze gebruiken geen geweld, bewoners pakken zelf hun boeltje bij elkaar.

Gisterochtend werd de Vluchtgarage in Amsterdam Zuidoost ontruimd. Zo'n 120 afgewezen asielzoekers bivakkeerden daar de afgelopen anderhalf jaar.

'Wij zijn hier', noemen ze hun protest: ze zijn uitgeprocedeerd, maar terug naar hun land van herkomst willen of kunnen ze niet. Al sinds 2012 trekt de groep, in wisselende samenstelling, door de hoofdstad, van het ene kraakpand naar het andere. De groep is al enige tijd uitgewaaierd over meerdere locaties, waaronder het Vluchtgebouw in Nieuw-West (zo'n zeventig bewoners).

De Vluchtgarage mocht van de rechter worden ontruimd, omdat de gemeente Amsterdam eind vorig jaar nachtopvang heeft ingericht voor afgewezen asielzoekers, een zogeheten bed-bad-broodvoorziening. Maar de bewoners van de Vluchtgarage wijzen die opvang af: ze willen een structurele oplossing, zeggen ze. En, zo vragen ze: waar moeten we overdag dan heen?

De ontruiming verloopt rustig. Iemand bonkt lusteloos op een bongotrommeltje. Kleren, koffers, fietsen worden naar buiten gezeuld, een vrijwilligster propt krentenbrood en jampotten in kiwi-dozen.

Ashaf Arkot, een 30-jarige Libiër met felle ogen, drinkt chocolademelk uit een bierglas en toont knokkels met grote pleisters. "Mensen agressief", zegt hij, knikkend naar het gebouw.

Ook de Soedanees Ismael Moussa (45) zal niet met warme herinneringen terugdenken aan de garage. "Het leven was hard hier, heel hard." Waar hij nu heen moet, weet hij niet. "Ik kan werken, ik kan mijzelf echt redden. Maar ik heb een kans nodig."

De bewoners besluiten richting stadhuis te lopen. Zingend steken ze de straat over. Door een parkje gaat het, langs galerijflats. Er ontstaat tumult als een man een politiebus wordt ingetrokken. Geschreeuw, steigerende politiepaarden, mensen schoppen de bus.

Even verderop houdt de groep halt. "Iedereen zitten!", roept Maryame Omar, een 21-jarige Somalische vrouw. Een man met ontbloot bovenlijf gaat voor een auto liggen. Dan springt hij op en begint keihard te schreeuwen.

De sfeer is opeens explosief. De politie pakt iemand op, omdat hij 's ochtends een journalist zou hebben bedreigd. Er wordt pepperspray gebruikt, nog iemand belandt in het busje.

Maryame Omar, boos: "Wij zijn zo moe. Telkens worden we behandeld als objecten, niet als mensen. Wij willen een normaal leven."

De groep loopt verder. Een lange tocht, die naar het stadhuis zal leiden, daarna naar het Sarphatipark, waar ze ook weer weg moesten. Waar ze zouden slapen, was gisteravond nog onduidelijk.

Volgens Marjan Saks, die de groep al vanaf het begin bijstaat, hebben zich slechts twee mensen aangemeld voor de nachtopvang. Ook een nieuw kraakpand acht ze onwaarschijnlijk: "De groep heeft nadrukkelijk gezegd dat niet meer te willen. Ze slapen liever op straat, zodat hun schrijnende situatie zichtbaar is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden