'We zijn enorme kuddedieren, en ook nog eens hardleers'

Esther-Mirjam Sent, hoogleraar economie aan de Radboud Universiteit en Eerste Kamerlid PvdA

Welke les heeft u getrokken uit de crisis?

"Wat we hebben geleerd is dat sommige maatregelen alleen in een periode van crisis genomen kunnen worden. De financiële sector is hervormd, de hypotheekrenteaftrek aangepakt, de AOW-leeftijd verhoogd. De vraag is alleen of een periode van crisis wel het beste moment is voor zulke hervormingen. Het ging al slecht en dan geef je daar bovenop het vertrouwen nog eens een extra deuk met nieuwe onzekerheid.

Dat zie je terug in de huizenmarkt die er enorm lang over doet om te herstellen. Een van de redenen is de beperking van de hypotheekrenteaftrek terwijl net de huizenbubbel was gebarsten. Je ziet het nu opnieuw bij de discussie over de verdere beperkingen van de hoogte van de hypotheek. Dit is niet het moment om te praten over een hypotheek van maximaal 90 procent van de woningwaarde. Er is net wat rust.

Bij alle hervormingen kun je een tweede kanttekening plaatsen. Hebben we wel de juiste kansen gegrepen? We proberen de financiële sector te beteugelen met veel regelgeving en toezicht. Maar misschien hadden we beter sommige dingen kunnen verbieden en andere volledig toestaan."

Moeten we weer vol inzetten op economische groei of zijn er belangrijkere doelen?

"Economische groei is geen doel op zich. Het is een middel voor het stimuleren van het welbevinden. Ecologische en sociale stabiliteit zijn net zo belangrijk als economische groei.

Beide kunnen we verbeteren door niet alleen naar het bruto binnenlands product te kijken. We prijzen ons nu gelukkig als het bbp groeit. We zouden ons eigenlijk gelukkig moeten prijzen als we hoger scoren op de Human Development Index van de Verenigde Naties.

Als we welbevinden niet alleen zien als een groeiend bbp, kun je de economie in balans met milieu en sociale omgeving zien. Nu is economische groei makkelijk meetbaar en een breder welvaartsbegrip niet. Toch hebben we daar grote behoefte aan. Het verhaal is net zo belangrijk als de cijfers die we produceren.

Wat voor het welbevinden zeker belangrijk is, is de werkgelegenheid. Daar zit een grote uitdaging. Economische groei moet ook werkgelegenheid creëren. De werkgelegenheid blijft vooralsnog achter. Daarnaast zijn er zorgen over de toekomst. Zijn er nog voldoende banen als software en robots straks het werk overnemen?"

Gaan we het voortaan beter doen, bent u daar optimistisch over?

"Nee, ik ben daar niet optimistisch over. We zijn echt enorme kuddedieren en ook nog eens hardleers. Wij hebben last van rampenbijziendheid. Als een ramp net is gebeurd, schatten we de kans dat het nog eens gebeurt hoog in. Als er vliegtuig neerstort, gaan we met de auto. Maar een jaar later gaan we gewoon weer met het vliegtuig. Datzelfde mechanisme zie je terug bij de lessen die we kunnen trekken uit de crisis."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden