'We zagen de schepen om ons heen zinken'

"Ik vertrok naar Nederlands-Indië voor een jaar, maar het werden er zes," zegt oud-zeevaarder Carel van Druten (89, toen vijftien). De oorlog brak uit, terugkeer was uitgesloten, maar stoppen met varen ook, vanwege de vaarplicht.

In de Rotterdamse haven, vlakbij de Erasmusbrug, wapperen de vlaggen van allerlei verschillende naties. Alleen de Nederlandse vlaggen hangen halfstok. Gisterochtend werden hier, als onderdeel van de Nationale Dodenherdenking, de Nederlandse koopvaardijvaarders herdacht die omkwamen in de Tweede Wereldoorlog. 2300 Nederlanders zijn verdronken, 450 van de negenhonderd schepen kwamen niet meer terug.

Een geschiedenis die te vaak wordt vergeten, vindt Frank Vergroesen, van Volle Kracht, vereniging voor oud-zeevaartstudenten. "Er zijn hier misschien honderd, tweehonderd mensen. Als je kijkt wat deze zeevaarders hebben opgeofferd, is de belangstelling wel heel laag."

'Zij hielden koers', is te lezen op monument De Boeg, de voorplecht van een schip dat 45 meter lucht doorklieft, met daaronder grote granieten golven. Deze zeehelden waren gewone burgers die werden meegesleept door de oorlog.

De koopvaardijschepen werden geregeld bestookt door Duitse torpedo's, omdat ze hielpen met de bevoorrading van de geallieerde troepen. "Ze schoten helaas vaak raak", weet Henk Meurs, die verantwoordelijk is voor de archieven van de koopvaardij.

Gerrit Winterswijk (93), een man met een mager gezicht en gouden manchetknopen in de vorm van colaflesjes, voer de hele oorlog voor de Holland-Amerikalijn. "Mensen hadden geen idee wat de zeevarenden hebben doorgemaakt. Het ergste vond ik dat iemand zei: 'Jullie zullen het wel goed gehad hebben'. We stonden onder constante druk, zagen de schepen om ons heen zinken."

"Juist deze herdenking is voor ons heel belangrijk", zegt Vergroesen. "De slachtoffers hebben een zeemansgraf. Er is voor ons geen kerkhof, alleen dit ene monument."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden