'We worden serieus genomen'

Online-gokken is populair. De nieuwe toezichthouder voor de gokmarkt bestrijdt de uitwassen, vertelt directeur Marja Appelman. Maar wetgeving om de gokker te beschermen tegen illegale praktijken is nog altijd in de maak. interview

De waakhond op de Nederlandse kansspelmarkt, de Kansspelautoriteit, is onlangs drie jaar geworden. Heeft de jongste Nederlandse toezichthouder nog een melkgebit of wordt er al serieus gebeten?

Marja Appelman, directeur van de Kansspelautoriteit: "Ik denk dat het heel goed gaat. Nieuwe wetgeving is er nog niet, maar we zijn het toezicht wel aan het moderniseren. Uit de kansspelmarkt krijg ik te horen dat ze onze adviezen serieus nemen. En we hebben impact. Samen met de politie rollen we illegale gokzuilen op en dat doen we twintig keer per jaar."

De laatste keer was op 8 april in de Rotterdamse wijken Kralingen en Crooswijk waar bewoners over zeven horecabedrijven hadden geklaagd. Op zuilen werd zonder vergunning gegokt op onder meer voetbal- en tenniswedstrijden, een illegaal circuit waarin tientallen miljoenen euro's omgaan.

Appelman ziet meer bewijzen dat haar jonge organisatie progressie boekt in de strijd tegen malafide gokbedrijven. Na een bijeenkomst met reclamebedrijven waar duidelijk werd gemaakt dat reclame maken voor illegaal gokken niet kan, kregen ze te horen dat onder het gehoor mensen met een gefingeerde naam zaten. "Ze waren bang dat we acties tegen ze zouden ondernemen, omdat ze zich in het verleden niet altijd aan de wet hebben gehouden. Ze durfden ons niet te vertellen wie ze in werkelijkheid waren. Dus zo serieus nemen ze ons wel."

De topvrouw van de toezichthouder constateert met tevredenheid dat het illegale aanbod van gokspelen op internet dat in de Nederlandse taal wordt aangeboden het afgelopen jaar is uitgebannen. Dagelijks wordt met zoekmachines gespeurd naar illegale praktijken. Eerst worden overtreders aangeschreven en als ze hun gedrag dan niet wijzigen, krijgen ze een boete.

"De consument heeft daar echt wel wat aan. Er wordt steeds meer online gegokt. Het aanbod is wereldwijd. Het illegale gokken in het Nederlands hebben we aardig weggekregen. De gokkers moeten nu willens en wetens naar buitenlandse goksites en daar kunnen wij de consument niet beschermen."

Die bescherming van de consument is de belangrijkste opdracht. De afgelopen jaren kwam Holland Casino in financieel zwaar weer terecht. "We hebben samen met Holland Casino de verslavingszorg onder de loep genomen. We wilden weten of zij hun verslavingspreventie nog wel waar maakten. Dat bleek het geval. En we hebben de Staatsloterij aanbevelingen gedaan om de beveiliging van hun trekkingen te verbeteren."

Zo'n 200 aanbieders van online-gokspelen hopen een vergunning te krijgen om de Nederlandse markt op te gaan. Veel gegadigden grepen het WK voetbal van vorig jaar aan om alvast voor te sorteren en stortten zich zonder vergunning op de Nederlandse gokker. De waakhond reageerde direct. "Het goede nieuws is dus dat onze interventies effect hadden en dat we niet terecht komen in zo'n heel veel energie opslurpend boetetraject. Ze veranderden hun gedrag en dat is wat we willen."

Op grond van de ervaringen van vorig jaar zou een zwarte lijst samen te stellen zijn. Wie luisterde wel en wie niet? "Er zit inderdaad wel een groot verschil tussen de partijen. We zien dat partijen die straks met een vergunning op de Nederlandse markt willen werken hun gedrag veranderen. Maar dat verbaast ons niets, want dat zijn partijen die elders al met vergunningen werken. Die kunnen het zich niet veroorloven niet te luisteren."

Wie wel en wie niet luistert, wil Appelman niet openbaren. Een zwarte lijst? "We gaan geen uitspraak doen over de gevallen die we nu in onderzoek hebben. We pakken de partijen aan die de meeste schade toebrengen."

Appelman ziet de kansspelmarkt snel veranderen. Die veranderingen zitten niet alleen in het aanbod, maar ook in bijvoorbeeld de identificatie van de speler. De irisscan en de vingerafdruk doen hun intrede. "Zo zie je dat technologie niet alleen wordt gebruikt om het bereik te vergroten maar ook om de betrouwbaarheid te verbeteren."

"En dan is er de opkomst van social games. Dat zijn apps waar niet met geld wordt gespeeld, maar die qua uiterlijk en beleving wel heel erg lijken op gokken. Wat betekent dat voor de gokmarkt? Hoe groot is de kans dat jongeren of andere kwetsbaren overstappen van social games naar echt gokken? Daar zijn de meningen nog over verdeeld, maar dat is wel een tendens die we in de gaten willen houden."

Intussen wordt de grens tussen financiële producten en gokken moeilijker te trekken. Zo ziet Appelman steeds meer innovaties, waaronder zogeheten binaire opties op de markt. Het gaat dan om optiehandel met extreem korte doorlooptijden. "Gaat het dan om een financieel product of ben je ronduit aan het gokken?"

Het toezicht op dergelijke activiteiten ligt nu nog bij de AFM, de waakhond op de financiële markt, maar de Kansspelautoriteit heeft het ministerie van veiligheid en justitie gevraagd meer duidelijkheid te scheppen. "Op dit moment doen we daar nog niets mee, maar we krijgen wel verzoeken uit de kansspelmarkt om toezicht te gaan houden."

Binaire opties? De naam heeft voor heel wat eenvoudige gokkers waarschijnlijk al een afschrikwekkende werking. Dat geldt aanzienlijk minder voor de ogenschijnlijk vriendelijke centenveiling. Het gaat dan om veilingen van producten waarbij betaald moet worden om te mogen bieden. Hoe lang de veilingperiode duurt is onduidelijk.

Bij een echte veiling krijg je het product of niet, maar je bent geen geld kwijt. Bij de centenveiling is dat wel het geval. "Het klinkt onschuldig, maar je kunt er veel geld in stoppen", zegt Appelman dreigend. "Daar kijken we echt wel naar."

Econome actief in regulering en toezicht

Marja Appelman (43) is sinds september 2014 directeur van de Kansspelautoriteit. Ze is opgeleid als algemeen econoom. Toezicht en regulering lopen als een rode draad door haar carrière, waarbij ze zich de afgelopen tien jaar vooral richtte op de zorgsector. Appelman was hiervoor vijf jaar partner bij adviesbureau SiRM. Ze werkte eerder bij de Nederlandse Zorgautoriteit, het Centraal Planbureau, de toenmalige Nederlandse Mededingingsautoriteit en het ministerie van economische zaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden