We willen ze zien vallen, maar ze niet in de goot zien spartelen

Na Prinsjesdag leek het wel haantjesweek in de Tweede Kamer. Politici haastten zich bij de Algemene Beschouwingen naar de interruptiemicrofoon, om flink zichtbaar te zijn voor camera's, toekomstige coalitiegenoten en achterban.

Het geldt voor politici die aanhang moeten werven, maar eigenlijk hebben we allemaal het verlangen om gezien te worden, om te voelen dat we bestaan. Het kan een drijfveer zijn voor hoogvliegers. Maar pas op: die vleugels zijn nog altijd met was opgeplakt, is de kern van de serie 'Icarus' (NTR). In fictieve documentaires vertelt die het onderliggende verhaal over mensen die hard van de maatschappelijke ladder vielen. De grote les: ga spaarzaam om met het kapitaal dat je groot maakt. Altijd nog meer applaus willen en je eigen maat niet meer kennen, kan een mechanisme worden dat jou als een boemerang treft. Zo ging de Grieks-mythologische figuur Icarus zo hoog vliegen, zo dicht bij de zon, dat de was van zijn houten vleugels smolt en hij te pletter viel.

Bedenker en producent Pieter Kuijpers besloot zich met psychiater Hjalmar van Marle in de drijfveren van die Icarussen te verdiepen. 'De Politica Rita' (Verdonk) uit aflevering één blijft zichzelf zien als een geschenk aan dit land, ook al doet ze nu vrijwilligerswerk bij bejaarden. Haar enthousiasme is te hardnekkig en te veel met een eigen agenda. Zo heeft niemand zin in haar comeback.

'De Wetenschapper Diederik' (Stapel, aflevering twee) fingeerde perfect uitkomende onderzoeksresultaten en dacht zelfs de wetenschap een knappe dienst te bewijzen. Boetedoening, spijt, zelfreflectie hebben ze niet. Het zijn de anderen die niet zien wat zij te bieden hebben.

Gaan die types onderuit, dan roept dat een raar soort genoegdoening op. We smulden van het prostitutieschandaal van ex-wethouder Rob Oudkerk en wilden geschokt weten wat ex-bankier Dirk Scheringa bezielde met zijn fraude; die komen in latere delen aan bod.

Hoe is het dan mogelijk dat er maar zo weinig mensen naar Icarus kijken? Vorige week waren dat er 68.000, deze week 71.000. Onvoorstelbaar voor een serie gemaakt door kwaliteitsmakers. Elke aflevering heeft een eigen regisseur en scenarioschrijver, regisseur Sabine Lubbe Bakker ('Rita') heeft zelfs een Gouden Kalf op zak. Actrice Yvonne van den Hurk was Rita helemaal, van stem tot loopje, en Marcel Hensema (Diederik) is ook geen onbekende.

Ligt het aan de invalshoek? Willen we mensen wel zien vallen, maar ze niet in de goot zien spartelen?

De verhalen waren ook ongrijpbaar, wat met te vette symboliek werd gecompenseerd. Rita blesseerde haar achillespees ('de achilleshiel'), Diederik moest een graf graven ('zijn eigen') en van goochelen houden ('goochelen met onderzoeksresultaten').

In beide afleveringen zegt de hoofdfiguur bovendien dezelfde zin: 'Als je geschoren wordt, moet je stilzitten. Dat heb ik nu vijf jaar gedaan.' Expres of een gevalletje ontbrekende coördinatie? Misschien is het geheel toch nog te weinig overdacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden