Beeld Trouw

ColumnLex Oomkes

We willen wel de gevolgen van de crisis bestrijden, maar niet de oorzaken

Oprichtster en voormalig fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren Marianne Thieme had de gewoonte haar bijdrage aan debatten, wat het onderwerp ook was, af te sluiten met een blijk van haar afkeer van de bio-industrie. “En overigens ben ik van mening dat.....”

Aanvankelijk was het bijzonder en werd hier en daar in de Kamerbankjes een wenkbrauw opgetild, maar uiteindelijk werd het een versleten ritueel. Het hoorde er nu eenmaal bij, maar ook niet meer dan dat.

Haar opvolgster Esther Ouwehand is minder consequent. Ook zij etaleert graag haar afkeer van de bio-­industrie, maar ze maakt er minder een ritueel van. ­Zoals in alles Ouwehand minder de missionaire gelovige is en meer de praktische politica.

Maar ook Ouwehand krabt zich achter de oren over de hoeveelheid waanzin die mede tot de coronacrisis leidde. Opnieuw breekt een oncontroleerbare pandemie uit door het muteren van een virus, dat zich tot voor kort beperkte tot dieren. Ook de mens is nu vatbaar. Het is niet de eerste en het zal zeker niet de laatste keer zijn.

‘We leven op een vulkaan’

In Europa komen we niet veel verder dan die rare Chinezen verwijten vreemde dieren te consumeren en laken we de hygiëne op voedselmarkten. Rare jongens, die Chinezen, en wij zitten met de gebakken peren.

Maar Ouwehand kan de neiging niet onderdrukken te wijzen op een onderliggend fundamenteel probleem. Dit keer de vleermuizen of de schubdieren, morgen de vogelgriep die zich niet langer beperkt tot wat er vliegt. We leven op een vulkaan, zei Ouwehand in een van de eerste crisisdebatten. Nu nemen we virologen serieus. Als er minder urgentie is en vanuit die hoek wordt gewaarschuwd voor de gevaren die onze wijze van het houden van dieren oplevert, geven we niet thuis.

In dat debat, op 26 maart, riep Ouwehand ministers –niet de minister van volksgezondheid, die heeft het al druk genoeg – op om daar eens over na te denken.

Rutte's arrogantie

De reactie vanuit andere partijen en vanuit het kabinet, bij monde van premier Rutte, was veelzeggend. Er wordt gewoon niet op gereageerd. Hooguit ontsnapt de vertegenwoordigers van de gevestigde politiek een vermoeide zucht, de vertegenwoordigers van de gevestigde belangen en dus ook die van de bio-industrie. In een ­crisis wensen wij de gevolgen van die crisis te bestrijden en willen we eensgezindheid uitstralen, zonder over de oorzaken te willen discussiëren.

Vreemd genoeg geldt dat niet als Nederland zelf zich druk maakt over de oorzaken van een crisis. D66-fractievoorzitter Rob Jetten wees in het debat vorige week terecht op de dubbele moraal die Rutte hanteert als het gaat om de schulden in Italië of Spanje. Dan wordt geen enkele oplossing geaccepteerd als niet eerst de fundamentele oorzaken ook aangepakt worden. Het huis in Zuid-Europa staat in brand en in ruil voor steun stelt Nederland voorwaarden, betoogde Jetten.

Rutte komt er gemakkelijk mee weg. Er is geen partij in de Kamer, ook D66 waarschijnlijk niet, die een echt fundamenteel debat wil over de landbouw in Nederland. En zeker nu niet.

Sterker, Rutte kan zich gratis veroorloven een behoorlijk portie arrogantie ten toon te spreiden tegenover Ouwehand. We zitten in een crisis en jij begint te zeuren, was zo ongeveer zijn laatste antwoord vorige week. Of het doen als minister Hugo de Jonge. Hij besloot eind maart zijn antwoord met de belofte dat hij op de opmerkingen van Ouwehand terug zou komen. Nu, drie weken later, moet dan nog steeds gebeuren.

Lex Oomkes is politiek commentator van Trouw en schrijft wekelijks een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden