We willen lol, en wel nu

Scholieren zijn na hun eindexamen massaal afgereisd naar zonnige oorden. Trouw vloog met Amsterdamse havisten en vwo'ers mee naar Mallorca.

Om haar heen wemelt het van de aangeschoten tieners die grote teugen nemen van fluorescerende mixdrankjes. "Jullie zijn mijn twee beste vriendinnen!" gilt een blond meisje in een roze hemdje over het terras. Ze slaat haar armen om de nek van haar klasgenoten, in beide handen een biertje.

Een paar uur geleden is een nieuw vliegtuig op Mallorca gearriveerd met enkele honderden Amsterdamse scholieren van onder meer het Montessori Lyceum, het Barlaeus Gymnasium en het Fons Vitae Lyceum. In totaal zijn alleen al uit Amsterdam en omstreken meer dan duizend tieners van zeker tien verschillende scholen naar El Arenal gekomen, het uiteinde van een strook feeststranden die begint bij de hoofdstad Palma. De examens zitten erop. Wodka, bacardi en gin gaan er in een moordend tempo doorheen: aan de bar haal je er twee per keer. Gratis, want ze hebben all-inclusive geboekt. En de Spaanse barmannen zijn niet kinderachtig: ze vullen de plastic bekertjes voor driekwart met ijs en drank. Wie wil mixen, kan er zelf frisdrank of slush bijtappen.

Of ze nou slagen of zakken, de eerste tien dagen van juni verruilen veel Nederlandse scholieren hun lesboeken voor zonnige stranden. Reisorganisaties rijden busladingen naar de Costa Brava en huren volledige vliegtuigen af naar feestoorden als Albufeira, Sunny Beach en Chersonissos.

Niet alleen het aantal leerlingen dat op reis gaat na de examens groeit - dit jaar met zo'n twintig procent - ze boeken ook met steeds grotere groepen tegelijk, zegt Jacco Tas van jongerenreisorganisatie Beachmasters. "In september krijgen wij nu al grote aanvragen binnen van groepen van zestig of zeventig jongeren tegelijk. Ze willen tegenwoordig hun schooltijd echt met een gezamenlijke belevenis afsluiten."

"Na inspanning komt ontspanning, dat is heel normaal, maar bij deze generatie volgt die ontspanning meteen na de inspanning", zegt Wim Meeus, hoogleraar adolescentie aan de Universiteit Utrecht en hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Tilburg. "Veel scholieren zitten na hun laatste examen binnen een dag in het vliegtuig. Dat is de mentaliteit. Yolo, you only live once: er moet lol zijn, en wel meteen."

"Het lijkt wat op die film die nu in de bioscoop draait, over de Amerikaanse Spring Break", zegt René Veenstra, hoogleraar sociologie. "Even een week helemaal uit de bol gaan en alleen maar denken aan het hier en nu op een bestemming waar je niemand kent en waar geen gezag is." Al is dat niet per se iets van de jeugd van tegenwoordig, relativeert Veenstra. "Vroeger ging je met z'n allen naar de kermis in een ander dorp om rotzooi te schoppen."

Het is volgens Meeus een lange traditie dat scholieren die eindexamen doen een soort afscheid van de middelbare school organiseren. "Ze sluiten een fase in hun leven af." Alleen het karakter van die feestjes verandert. "Vroeger werden er één of twee feestjes georganiseerd, nu gaan ze een week op zonvakantie. In die zin is het een gecommercialiseerde 'rite de passage'."

Dat ze die groepsbeleving willen hebben, hoort bij tieners, zegt de hoogleraar. "Jongeren brengt hun vrije tijd door in groepen. Ze leren van elkaar hoe de wereld in elkaar zit en op die manier leren ze zichzelf kennen. Een groep biedt energie en mogelijkheden om dingen te ontdekken."

De scholieren op de stranden van Arenal spreken overigens niet meer over yolo ('dat is carpe diem voor laagbegaafden'). Het heet nu 'fish' (fuck it, shit happens) of 'glem' (de Vlaamse versie van yolo: gij leeft eenmaal).

Op het strand voor hotel San Diego sprayt Lisa (17) van het Hervormd Lyceum Zuid zich in met zonnemelk van Lancaster. Ze draagt een turquoise bikini die matcht met de kleur van haar iPhone-hoesje en heeft haar Ray Ban-zonnebril nonchalant in haar donkere haren gestoken. Om haar heen is het een slagveld van rietjes, zakken chips, lege blikjes bier en uitgetrapte flipflops. Ja, het is wel een yolo-vakantie, zegt ze terwijl ze om zich heen kijkt. Maar 'yolo' roepen is uit, benadrukt ook Lisa, vorig jaar al. "Het is meer een gevoel: de stress is weg, we kunnen even helemaal relaxen." De examenreis kreeg ze van haar ouders. Een welverdiende vakantie, vindt ze. "We hebben echt een heel zware periode achter de rug, hoor."

Als meisje krijg je veel gratis 'shotjes', toch gaan er heel wat euro's doorheen op een avond, zegt Lisa. Naar eigen zeggen geven de scholieren op Mallorca gemiddeld 50 euro per dag uit. "Het is een duur grapje, maar de meesten hier kunnen het goed betalen, hoor", lacht Hidde (18) van het Vossius Gymnasium.

Haviste Mira (17) en haar vriendinnen van het Berlage Lyceum zijn een uitzondering, zij hebben er zelf voor gewerkt. Ze liggen een paar honderd meter verderop in het zand, naast een meegebrachte opblaastompouce van de Hema. Hun klasgenoten zijn ook lang niet allemaal mee, het Berlage is met acht leerlingen flink ondervertegenwoordigd. "Je hebt Oud-Zuid-scholen en niet-zo-Oud-Zuid-scholen", verwijzen ze naar de rijke Amsterdamse wijk. Het Berlage is niet zo Oud-Zuid: "Op onze school zitten mensen uit heel Amsterdam, ook uit de Bijlmer en zo."

Reisorganisaties benadrukken dat ook (de vaak jongere) vmbo'ers, en havisten en vwo'ers met een kleinere beurs op examenreis gaan. "Je kunt al een week weg voor 249 euro", vertelt Kim Romme van Gogo jongerenreizen. Op Mallorca moet je die met een vergrootglas zoeken. Op het strand van El Arenal heeft menig scholier de reis cadeau gekregen van ouders of bij elkaar gewerkt in een 'dure kledingwinkel'.

In de ochtend liggen de kilometerslange stranden van El Arenal er kalm bij. Duitse gepensioneerden lopen gearmd over de boulevard. Hier en daar bouwen ouders met kleuters een zandkasteel en liggen veertigers en vijftigers in de zon te bakken. De vloedgolf aan 'Holländer' is ze niet ontgaan. "Gisteren sprak iedereen hier nog Duits, nu is zelfs ons hotel overgenomen door Nederlanders", zegt Alexander uit Hamburg.

De ochtend wordt 'geskipt', de scholieren liggen nog 'uit te brakken' in hun nest of aan de rand van het hotelzwembad. Rond het middaguur lopen de eerste jongens en meisjes met blikjes bier richting strand, handdoek om de schouders. Sommigen hebben een Elle of een 'Vijftig tinten grijs' bij zich, meer dan dat moet je even niet van hen verwachten.

Leerlingen van scholen als het MLA, Barlaeus, Vossius en HLZ schatten dat 75 tot 90 procent van hun klasgenoten mee is. 'Je hebt mensen die wel een beetje buiten de boot vallen, maar ook van hen gaan er heel wat mee.' Sommigen gaan op 'cultuurreis' naar Barcelona of Londen, wordt hier en daar geginnegapt. "Cultuur is hier ver te zoeken. Als je niet van een feestje houdt, is het zonde van het geld."

Want gefeest wordt er. Op het strand wisselen leerlingen roddels uit: gisteravond waren ze 'pittig panja' (flink bezopen) en Florine heeft met een gast gezoend die een vriendin bleek te hebben. En dan zijn er nog die jongens van het Sint Nicolaas Lyceum die uit hun appartement zijn gezet en nu in de kelder van het hotel moeten slapen. Iets met geluidsoverlast en een 'incidentje' waarbij een brandblusser leeggespoten werd in het zwembad.

De scholieren maken het misschien bont, echte problemen geven ze niet, zeggen lokale agenten die niet met hun naam in de krant willen. Zij zijn vooral druk met het achternajagen van de vierhonderd Nigeriaanse straatverkopers, het beboeten van gokspelletjes en het naar huis brengen van comazuipende oosterburen.

Tegen half acht loopt het strand leeg. Dan moet er 'kapot veel gechapt worden', zegt de boomlange blonde Vincent (18) van het Fons Vitae Lyceum. Hij heeft een goede bodem nodig, wil hij nog een keer een nacht kunnen doorhalen.

Een paar uur later, tegen elven, openen de clubs. In Beach House is de lucht al snel dik, warm en plakkerig. Jongens dansen in skinny jeans op een remix van Coldplay. De meisje dragen dezelfde korte strakke broekjes als overdag met een topje, dat sommigen hebben opgerold tot onder hun bh. Ze dansen op de bar en poseren voor foto's.

Laura, Lotte, Max, Kenneth, Koen, Rutger (allen 17) en Joan ('zonder H en 18, want blijven zitten') van het Sint Nicolaas Lyceum zitten rond middernacht op een betonnen muurtje langs de boulevard. Naast hen staat een blauwe huishoudemmer met Jägermeister.

Deze 'buckets' zijn op elke straathoek te koop bij toeristenwinkels en 'minisupermarkets' en vinden gretig aftrek. Vanaf 12,50 euro heb je een emmer met een fles wodka, twee liter fanta, een zak ijs en een handvol een-meter lange rietjes om de boel met tien man tegelijk op te kunnen zuigen.

"Het maakt niet zoveel uit wat er in zit, we drinken alles", zegt Joan. Wie om een slokje komt bedelen, krijgt onmiddellijk een van de fluorkleurige rietjes aangereikt.

Laura twijfelde of ze wel op examenreis zou gaan. "Ik ben niet helemaal van mensen die in coma op de grond liggen, baatje leggen in de bosjes (kotsen, red.) en hun hersenen compleet thuislaten", verklaart ze. Maar ze was 'toch wel klaar met school' en dan is zo'n feestweek wel een mooie afsluiting.

Lloret is het populairst
Lloret de Mar is volgens jongerenreisorganisaties Beachmasters en Gogo veruit de populairste bestemming voor een examenreis. Het is ook met de bus te bereiken, en dus goedkoper. Verder zijn Albufeira (Portugal), Mallorca en Sunny Beach (Bulgarije) populair. Het Griekse Chersonissos is ook weer populair; na de serie 'Oh Oh Cherso' was het even uit de gratie.

De acht- tot tiendaagse reizen kosten tussen de 250 en 550 euro. Voor die prijs regelen de touroperators vervoer, onderdak (all-inclusive is een optie) en vaak ook kroegentochten en entreetickets voor discotheken. Minderjarigen moeten toestemming hebben van hun ouders om mee te mogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden