We willen dat iets gisteren al is opgelost

Marli Huijer denker des vaderlands

Democratisch gezien vind ik het helemaal niet erg dat het overleg al een week duurt. We leven in een wereld waarin sociale en technologische veranderingen heel snel gaan, en het levenstempo enorm is verhoogd. Daardoor zijn we geneigd te denken dat ook de besluitvorming heel snel moet zijn. Maar democratisch overleg gaat altijd traag, er zijn gesprekken nodig met verschillende partijen, er moet consensus zijn. Dat kost tijd, tenzij je autoritair bent en zegt: wat ik zeg, gebeurt en dat voer ik onmiddellijk in.

"Het ongeduld komt ook doordat het nieuws snel op ons wordt afgevuurd, binnen twee minuten heb je het op je smartphone. We willen snel actie ondernemen, we willen liever dat iets gisteren al is opgelost. Door die mentaliteit is er weinig begrip dat overleg een aantal dagen duurt. Maar in de politiek kan tijd ook winst opleveren.

"Het lijkt alsof PvdA en VVD lijnrecht tegenover elkaar staan, maar binnen de VVD blijken burgemeesters ook voor een bed-, bad- en broodregeling te zijn. Dan komen de partijen toch dichter bij elkaar.

"Natuurlijk is er een einde aan de tijd. Er moet op een gegeven moment een besluit worden genomen, maar dat moet wel zoveel mogelijk onderbouwd zijn met democratische besluitvorming."

Joop van den Berg kenner parlementaire geschiedenis

undefined

Coalitie reageert zelf hyperig

Een normaal mens begrijpt er niets van dat het zo lang duurt. Schiet eens op, dat is normaal gesproken de reactie van iedereen met gezond verstand. Maar vooral als dingen voor gewone mensen makkelijk lijken, dan worden ze voor politici moeilijk.

"De coalitie moet nu een besluit nemen waar Nederland niet op gebouwd is. Het is ja of nee, het is een betrekkelijk digitale keuze, wel of geen bed, bad en brood. De ene partij komt er het beste uit, de ander minder. Als je eerlijk zegt dat je er verschillend over denkt en dat het een tijdje kan duren voordat er een truc bedacht is, is er niet zoveel aan de hand.

"Het rare is dat coalitie zelf zo hyperig reageert, ze bouwen verwachtingen op die ze niet kunnen waarmaken. Natuurlijk gaat de oppositie vragen of ze niks beters te doen hebben. De begrotingen moeten op 1 mei af zijn. Als er te veel sessies zijn over asielzoekers gaan die de begrotingsbesprekingen wel hinderen. Maar de onderhandelaars hebben een heleboel afspraken die ze kunnen laten vallen.

"Allicht wordt de kloof tussen burger en politiek wel wat groter als het overleg nu zoveel tijd neemt. Maar dat is meestal snel weer vergeten. Daar moeten de partijen zich niet te veel door laten opwinden."

undefined

Extra tijd kan winst opleveren

Josje den Ridder onderzoeker bij SCP

Vanuit de gedachte dat mensen graag een kabinet willen dat daadkrachtig is en dat politieke problemen aanpakt, is het beter de crisis niet te lang te laten duren en de onderhandelingen snel tot een eind te laten komen.

"In het algemeen is ruzie en gesteggel niet goed voor het vertrouwen in de politiek. Als er gedoe is over iets inhoudelijks begrijpen mensen dat wel, en ze snappen ook dat een coalitie compromissen moet sluiten en dat partijen niet altijd hun zin kunnen krijgen.

"Maar sinds de verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn politieke partijen zich meer aan het profileren. Dat maakt mensen snel achterdochtig, ze vragen zich af of het nog om de inhoud gaat. Mensen willen geen politieke spelletjes, het moet geen vliegen afvangen worden.

"Het vertrouwen in het kabinet was bij het aantreden vrij hoog. Er was waardering dat PvdA en VVD het samen probeerden, dat zij de verschillen opzij zetten. Dat vertrouwen is snel afgenomen. Onze indruk is dat dat kwam door de akkoorden, over pensioenen, over de zorg. Maatschappelijke organisaties kwamen in opstand, dan creëer je tegenstand. Hoe meer kritiek er is op het kabinet, hoe meer onrust dat geeft en hoe slechter het is voor het vertrouwen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden