We wilden je juist voorhouden: dit nooit meer

Lieve Tascha,

Je hebt het me weer niet makkelijk gemaakt deze week. 'Misschien is het vreemd om het te vragen aan de vooravond van 4 mei, maar kan jij de Tweede Wereldoorlog nou nooit eens loslaten?', staat aan het eind van je vorige brief. Waaraan je toevoegt: 'Ik probeer dat echt, alleen geloof ik dat ik er niet in slaag zolang jij me er steeds aan blijft herinneren.'

Die passage is dagenlang door mijn hoofd blijven spoken. Misschien is het hoog tijd om eens aan soul searching te doen want het is helemaal nooit mijn bedoeling geweest om jouw onbezorgde jeugd te belasten met loodzware verhalen over een oorlog die nu meer dan zeventig jaar geleden is en die ik zelf niet eens heb meegemaakt. Maar het valt niet uit te sluiten dat mama en ik je van kinds af aan zoveel hebben verteld over de onderduikperiode van opa Richard en oma Carry en de vlucht naar Zwitserland van opa Herman en oma Helen dat jij je nu ook niet meer los kunt maken van die zwaarbeladen familiegeschiedenis. Dat is dan een onbedoeld effect van je opvoeding geweest want we wilden je juist voorhouden: zulke vormen van vervolging en discriminatie mogen in de toekomst nooit meer voorkomen en daar moeten de generaties van na de oorlog voor zorgen.

Kennelijk hebben we tussen de regels door toch een soort pessimisme over de medemens op je overgedragen, en dan vooral over de Duitse medemens. Krankzinnig om te lezen dat jij niet in een Volkswagen wilt rijden en geen jurkjes van Hugo Boss draagt omdat die firma's fout in de oorlog waren. Ik zelf heb nooit de neiging gehad om tot zo'n vorm van consumentenboycot over te gaan. Ik heb net nog even rondgekeken in de keuken: de wasmachine is van Siemens, de ijskast van Miele, alleen ons gasfornuis is niet van Duitse makelij. Als mijn ouders op vakantie naar Italië gingen, reden we ook gewoon over de Duitse autobahn - en niet over allerlei Franse landweggetjes zoals veel Joodse families in die tijd deden.

Belangrijker is natuurlijk wat in zo'n door de oorlog geteisterde familie tussen neus en lippen door wordt gezegd. Ik heb je vast weleens verteld over de keer dat oma Carry in een haventje in Spanje naar vechtende visjes stond te kijken. "Het zijn net mensen, vind je niet?", zei ze opeens. "Waarom, hoe bedoel je dat?", vroeg ik. "Mensen vreten elkaar toch ook zo op?", was haar antwoord. In gedachten zat ze niet aan de Costa Brava maar heel ergens anders, besefte ik.

Het valt te vrezen dat ik die misantropische houding van mijn moeder heb geërfd. Sorry als ik die onbedoeld ook weer op jou heb overgedragen. Ik ben het helemaal met je eens dat je niet in het verleden moet blijven steken maar naar de toekomst moet kijken (doe ik ook hoor, ik verheug me nu alweer op het Eurovisiesongfestival en op de zomervakantie). Maar we gaan volgende week toch wel samen naar 4 en 5 mei?

Vader Max en dochter Natascha van Weezel, beiden journalist, schrijven elkaar wekelijks over wat hen bezighoudt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden