Column

We. Weten. Niets. Hoe kan dat, overheid?

Beeld Maartje Geels

De Algemene Rekenkamer bracht het hernieuwd onder de aandacht: we hebben geen idee hoe de 2,4 miljard euro aan passend onderwijs wordt besteed. Dit is, zoals we dat zeggen, een themaatje. 

Zo trok het huidige kabinet 1,2 miljard uit voor de professionalisering van docenten, maar niemand weet wat daarvan terecht is gekomen. Ook kregen scholen van dit kabinet 150 miljoen extra om 3000 nieuwe banen te creëren, maar of dat gelukt is weten we niet. Sterker nog, wat we wél weten is dat er twee decennia lang elk jaar 1,4 miljard euro extra naar onderwijs ging, maar dat desondanks minder leraren, grotere klassen, en een lager lerarensalaris zijn ontstaan.

Dit weten we allemaal niet omdat het ministerie daar grondig onderzoek naar deed, niet omdat de hoge dames en heren bij de PO-Raad, VO-raad en MBO Raad dat eens even voor ons inzichtelijk maakten, en niet omdat de Kamer daar een parlementaire enquête naar deed. We weten het omdat een oud-docent (Hans Duijvenstein) en een docent (Frans van Haandel) op eigen initiatief en in hun eigen tijd onderzoek deden naar de vraag waar al die miljarden aan opgingen. Her en der sprokkelden ze de data bij elkaar en kwamen na hun analyse tot deze onthutsende conclusie. De informatie lag er allemaal dus wel, maar niemand nam de moeite om deze op te rapen.

Toch is dit nieuwe verhaal over Passend Onderwijs nog zorgwekkender. De informatie valt nu namelijk niet bij elkaar te schrapen. Landelijk vastgestelde criteria om voor extra ondersteuning in aanmerking te komen zijn, bijvoorbeeld, bij de invoering losgelaten. Dus de oude met de nieuwe situatie vergelijken kan niet meer. We kunnen ook niet zien of een leerling, met bijvoorbeeld een gedragsprobleem, beter af is in de ene regio dan in de andere. We. Weten. Niets.

Valt dat besturen te verwijten? Niet in de zin dat ze het geld voor 'verkeerde' doeleinden zouden inzetten, de cowboytaferelen van Amarantis en ROC Leiden zijn nu wel achter ons. Maar ze hadden dit gezeur wel kunnen voorkomen door de jaarverslagen van hun samenwerkingsverbanden veel transparanter te maken.

Nee, het grootste verwijt valt hier te maken aan de overheid. Die moet niet alleen zorgen dat ze bruikbare cijfers kan produceren over de besteding van ons belastinggeld, maar als die cijfers er zijn ook de moeite nemen om er wat mee te doen. Wordt het geld doelmatig besteedt door onderwijsinstellingen?, vraagt de Rekenkamer zich af. Ik vraag: kan de overheid haar stelselverantwoordelijkheid voor kwalitatief goed onderwijs waarmaken en verantwoorden? Het antwoord daarop lijkt mij inmiddels een duidelijk en onheilspellend 'nee'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden