'We weten al wat de commissie gaat zeggen'

Dick Pels van wetenschappelijk bureau is sceptisch over onderzoek

Ja, een beetje wanhopig wordt hij er wel van. Nu is Andrée van Es weer vertrokken. Niet als wethouder in Amsterdam, maar wel als voorzitter van de commissie die de verkiezingsnederlaag van GroenLinks moest onderzoeken.

"Van mij had het niet gehoeven", zegt Dick Pels, directeur van het wetenschappelijk bureau van de partij. "Ze is in GroenLinks de meest gezaghebbende figuur." Wat er nu met dat onderzoek gaat gebeuren, vindt hij niet echt spannend.

"De commissie-Van Es zal wel van naam veranderen, neem ik aan. Maar eigenlijk weet ik niet zo goed wat dat onderzoek nog inhoudt. Er hoeven geen moeilijke beslissingen te worden genomen, niet meer. De meeste veroorzakers van de crisis in de partij zijn vertrokken. Ze kunnen nog veel tijd besteden aan een ingewikkeld onderzoek naar de kiezers, en de redenen waarom die zijn weggelopen, maar eigenlijk weten we dat allemaal wel."

Pels' analyse is allereerst inhoudelijk. Om uit het dal te komen, zal de partij wat hem betreft linkser en groener moeten worden. "Die neoliberale koers van Halsema moeten we verlaten. Met het manifest 'vrijheid eerlijk delen' hebben we eigenlijk een scheve schaats gereden. We moeten beseffen dat ontslagbescherming belangrijker is dan GroenLinks dacht."

"Wat ook verkeerd was, was het groeioptimisme. Wat mij betreft gaan we terug naar het adagium dat ooit werd gelanceerd door de Club van Rome: grenzen aan de groei. Dus niet alleen op economisch, maar ook op cultureel terrein moeten we afstand nemen van de lijn-Halsema. Vrijheid kan niet zonder grenzen. Dan leidt het tot hufterigheid. Ik wil terug naar de basis. Terug naar de PSP waar het gaat om de sociale agenda, naar de PPR voor groen en vrijzinnig moralisme."

Terugkijkend, vindt Pels, heeft GroenLinks op die punten verzuimd tijdig bij te sturen. En dan waren er nog wat andere missers. "Femke Halsema had een te grote neiging om mee te willen doen. Die heeft zich een keer te vroeg laten wegsturen van de onderhandelingstafel, en bij de fractie is toen het idee geland dat zoiets nooit meer moest gebeuren, dat ze naar macht moesten streven. Dat is van Halsema overgedragen op Sap. Uit dat streven kwam de politiemissie naar Kunduz voort. Op dat punt werd Tofik Dibi gedwongen om voor te stemmen. Dat veroorzaakte later weer de controverse Sap-Dibi."

Nog iets: "De interne checks and balances in de partij klopten niet. Tussen de fractie en de rest van de partij was totaal geen afstemming. We werden steeds geconfronteerd met voldongen feiten. Er was een stuurgroep, maar die functioneerde niet. Ik zit daar ook in, maar bijvoorbeeld op de 13de september (de dag na het zetelverlies, red.) was ik niet uitgenodigd. Er was geen rem. Ook niet bijvoorbeeld op de kandidatencommissie, die keiharde oordelen openbaar maakte. Er had toch iemand moeten zijn om ze terug te fluiten."

De nieuwe, kleine GroenLinks- fractie zal al voor het verschijnen van het evaluatierapport een begin maken met een nieuwe koers, denkt Pels. Een koers weg van het neoliberale, terug naar het sociale. "Tofik Dibi en Mariko Peters, die exponenten waren van die liberalere stroming, zijn weg. Dan zitten we nog met de Kunduz-kwestie, het duurt nog even voor we dat hebben opgelost. Maar ook dat zal lukken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden