We voeren op een onzekere zee

Naar het schijnt zijn wij een zeevarende natie, maar mij boezemt de zee vooral angst in. De oneindigheid ervan, de diepte en de dreigende deining, nu eens kalm en wiegend, dan weer ruw en onstuimig, het is allemaal vreeswekkend.

De meest tot de verbeelding sprekende zee is voor mij nog de Stille Zuidzee, vanwege de naam, maar ook vanwege de belofte van tropische eilandparadijzen; een tamelijk onzinnige belofte want er is nauwelijks een oceaan leger en onmetelijker dan die ogenschijnlijk zo stille Stille Oceaan.

The Pacific is inconstant and uncertain like the soul of man, schreef William Somerset Maugham in zijn opmaat tot de verhalenbundel 'The trembling of a leaf' ; een wonderschone korte schets van die zee en zijn wisselende, onvoorspelbare karakter.

De Indische Oceaan is nauwelijks anders, ook hier een eindeloze watermassa tussen de continenten, de oceaan van de grootste tsunami ooit geregistreerd - die van Kerst 2004.

Daarop voer ergens in september een houten boot, met pruttelende motor. De boot was open, op een klein overdekt deel bij de voorsteven na, een meter of tien lang en gevuld met 55 vluchtelingen. De meesten van hen Iraniërs. Mannen, vrouwen, kinderen. Een van de vrouwen was zeven maanden zwanger. Ze waren in de nacht ergens vanuit een stille baai aan de zuidkust van Java vertrokken; hun doel was het Australische Christmas Island, zo'n 350 kilometer zuidwaarts.

Christmas Island is het Lampedusa van Australië, een eilandje ver nog van ieder vasteland, maar een vermeende springplank naar een beter leven. De tocht ernaar toe is evenwel ook hier vol gevaar. Men schat dat dit jaar zo'n duizend vluchtelingen de oversteek in de gammele scheepjes van mensensmokkelaars niet overleefden.

Afgelopen weekeind konden we allemaal meevaren. Toen namelijk publiceerde de New York Times in zijn magazine het verslag van de Amerikaanse journalist Luke Mogelson en de Nederlandse fotograaf Joël van Houdt die zich, vermomd als Georgische vluchtelingen en tegen betaling van vierduizend dollar elk, hadden laten meesmokkelen. Joël kennen we. Die fotografeerde ook voor Trouw, en stak al eerder eens met bootvluchtelingen de zee over, van Marokko naar het Spaanse Lanzarote, waar de sloep stuksloeg op de rotsen.

Zijn foto's waren toen indringend, en dat zijn ze nu opnieuw. Drie dagen was de boot onderweg, eerst stuiterend op de golven, met water dat over de boorden sloeg en kotsende vluchtelingen, daarna kalm en rustig, maar onder een brandende zon. Geen toilet aan boord. Toen de Australische kustwacht ze oppikte kregen ze te horen hoeveel geluk ze hadden gehad met het weer. Een paar dagen eerder spookte het zo dat een boot als deze zou zijn omgeslagen.

Ze bereikten Christmas Island, maar voor de vluchtelingen betekende dat deportatie naar kampen in Papua Nieuw Guinea en het kale fosfaateilandje Nauru, want zo doen de Australiërs dat.

Het was een treurig verslag.

Met dank aan moedige verslaggevers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden