Oegandese soldaten laden dozen met pesticiden uit om vroeg in de ochtend te kunnen beginnen met het bestrijden van de sprinkhanenplaag.

InterviewOeganda

‘We vallen de zwermen sprinkhanen met helikopters aan’

Oegandese soldaten laden dozen met pesticiden uit om vroeg in de ochtend te kunnen beginnen met het bestrijden van de sprinkhanenplaag.Beeld Getty Images

Oost-Afrika wordt geteisterd door horden sprinkhanen. Moses Kizige leidt de strijd tegen de insecten in Oeganda. Hij vreest de tweede golf.

De grond is bezaaid met dikke, gele sprinkhanen. Hier en daar steken er bruine takjes en plukjes groen gras tussendoor. Ook de boomstammen zijn bedekt met de hongerige insecten. De foto’s waarop dit is te zien, zijn van de minister van staat in de regering van Oeganda, Moses Kizige. Hij is verantwoordelijk voor de bestrijding van de sprinkhanenplaag in Karamoja, de noordoostelijke regio van Oeganda die grenst aan Zuid-Soedan en Kenia.

Hij is met parlementsleden in de regio om hun de ramp te laten zien. “We hebben nu in 28 van 135 districten van Oeganda pesticiden gesproeid”, zegt hij over een krakende telefoonlijn, ergens in de velden van Karamoja.

Kizige heeft met zijn manschappen een strategie. “Bij het vallen van de duisternis strijken die enorme zwermen neer voor de nacht. We lokaliseren zo’n zwerm en vroeg in de ochtend, net voor de zon opkomt, vallen we aan. We zetten sproeivliegtuigen of helikopters in, en auto’s, en motoren met militairen, en politiemannen met spuiten met pesticiden om zo’n zwerm uit te roeien.”

Beeld Reuters

Hele oogsten opgevreten

Hij klink gedecideerd en heeft er vertrouwen in dat de bestrijding in Oeganda de goede kant op gaat. Desondanks zijn al hele oogsten opgevreten, net als in de rest van Oost-Afrika. Het hardst getroffen zijn Ethiopië, Kenia en Somalië. De plaag bereikte bijna twee weken geleden Oeganda en de zwermen volwassen sprinkhanen trekken nu door naar Tanzania en Zuid-Soedan.

“Het grote risico is het leggen van eitjes door de volgroeide sprink­hanen. Dus als we in de vroege ochtend een zwerm besproeien en uitroeien, moeten we daarna terug naar het gebied om de eitjes onschadelijk te maken”, zegt Kizige.

De Wereldvoedselorganisatie FAO vreest die tweede golf. Het aantal sprinkhanen kan dan 20 tot 500 keer groter zijn, zo leert de ervaring. De gevolgen voor de voedselvoorziening zijn desastreus. Die nieuwe generatie sprinkhanen wordt in juni verwacht, net als de nieuwe oogst op het land staat. Kizige wil uit alle macht voorkomen dat dit gebeurt. Op dit moment worden er volgens hem 2000 soldaten en 1000 politiemensen ingezet bij de bestrijding. Hij maakt gebruikt van een aantal sproeivliegtuigjes en twee legerhelikopters om de pesticiden over de zwermen uit te storten. Kizige zit te wachten op nog twee onlangs aan­geschafte helikopters.

Beeld Louman & Friso

Burgeroorlogen

In veel omliggende landen is een groot gebrek aan vliegend materieel om de sprinkhanenplaag uit de lucht te kunnen bestrijden. Ook de pesticide raakt op. Kenia zit al anderhalve week zonder. “Wij hebben voldoende op voorraad in Oeganda”, verklaart Kizige echter over de telefoon.

Zijn zorg ligt minder bij zijn land. “We kunnen het hier onder controle krijgen, maar landen als Zuid-Soedan en Somalië niet.” Hier verhinderen burgeroorlogen de effectieve bestrijding. Het zijn landen die als ideale broedplaatsen gelden voor de sprinkhanen. Als daar de gevreesde tweede golf vandaan komt, staat ook Oeganda machteloos. Kizige weet niet hoe dit toekomstige probleem aangepakt moet worden.

Elk land heeft zijn eigen beleid. De Verenigde Naties en de FAO proberen de bestrijding in heel Oost-Afrika te begeleiden en te faciliteren. De FAO schatte in januari dat er 76 miljoen dollar nodig is om de plaag te bestrijden, daarvan is pas 52 miljoen binnen. Een nieuwe schatting donderdag gaat inmiddels uit van 138 miljoen dollar die nodig is.

Kizige stuurt nog een laatste video via WhatsApp, waarin hij met zijn auto door een enorme gele zwerm rijdt. Er is werk aan de winkel, wil hij maar zeggen.

Lees ook: 

Sprinkhanenplaag bereikt ondervoed Zuid-Soedan.

De gigantische zwermen woestijnsprinkhanen die in Oost-Afrika alle oogsten verslinden, hebben Zuid-Soedan bereikt. In het land, dat al jarenlang zucht onder een wrede burgeroorlog, zijn meer dan vijf miljoen mensen getroffen door ondervoeding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden