'We ontstijgen het schoolplein eigenlijk nooit'

interview | Van de corpsballen in 'De Lullo's' tot de studenten die terugkeren voor een reünie in 'Terug naar toen' - het studentenleven volgens Kees Prins.

Of hij de vertaling wilde doen voor 'Terug naar toen', de nieuwe zomerproductie in het DeLaMar Theater. Kees Prins, vooral bekend van zijn uiteenlopende personages in het satirische tv-programma 'Jiskefet' én als toneel- en cabaretregisseur, nam dit keer een nieuwe rol aan. Die van vertaler.

Dat is bevallen: "Je moet het Nederlands erin brengen. Laat ik het zo zeggen: als je een zin moet vertalen als 'You often do that', dan kun je zeggen: 'Dat doe je wel vaker'. Maar je kunt ook vertalen met: 'Daar heb jij een handje van'. En dan is het, gek genoeg, meteen Nederlands. Dan vergeet je dat het een Engelse zin is geweest. Je moet net een stap verder durven vertalen dan het letterlijke. Ik hoop dat me dat gelukt is. Soms zat ik een halve dag op één zinnetje."

Het stuk dat Prins vertaalde heet 'Donkeys' Years' van toneelschrijver Michael Frayn. Een komedie over een groep oud-studenten die na 25 jaar terugkeert naar hun oude campus. Een Engels stuk uit 1976, waar het een en ander aan bewerkt moest worden, vertelt Prins. "Er zat bijvoorbeeld een geestelijke in, met een boordje. Die zie je nu echt niet meer op straat lopen. Daar heb ik een dierenambulancemedewerker van gemaakt. Dat kwam het meest in de buurt, haha. Nee, dat paste heel goed bij die rol zonder dat het de intrige of de plot in de weg zat."

'Terug naar toen' is ook bewust naar Nederland verplaatst en speelt zich af op een Nyenrode-achtige plek. "Het is een beetje vaag, maar we hebben hier ook privé-opleidingen in een kasteelachtige omgeving. Het is de bedoeling dat die studenten hoger op de maatschappelijke ladder komen dan de doorsneestudent. Toch een beetje de Opsteltens en de Ruttes van deze wereld. De elite, ja. Mensen uit gegoede gezinnen die geleerd hebben om met twee woorden te spreken."

De mannen die terugkeren zijn bijna allemaal geslaagd te noemen. Er zit een hoge ambtenaar bij, een staatssecretaris en een chirurg, om maar wat te noemen. In het begin houden ze nog de schijn op, maar al snel worden ze weer die brallerige studenten van vroeger. "Dat vind ik het leuke van het stuk. Het bewijst dat je het schoolplein eigenlijk nooit ontstijgt. Je kunt wel denken dat je een enorme ontwikkeling en carrière doormaakt, maar volgens mij word je op het schoolplein gevormd. Het is de eerste keer dat je sociaal moet zien te overleven. En ik denk dat je heel snel voelt waar jouw kracht ligt. Op zo'n campus werkt dat precies hetzelfde. Binnen een week is de sociale structuur gezet en daar kom je niet meer van af. Dus zodra ze terug zijn, nemen ze hun oude rol weer aan."

Bij zo'n terugblik op de studententijd is de vraag hoe Prins die zelf heeft beleefd? De zoon van een politieagent uit Heemstede kwam in de grote stad terecht, op de Kleinkunstacademie. "Die theaterwereld is ook een soort corps, ons kent ons." Lachend: "Het was alleen maar seks, drugs en rock-'n-roll natuurlijk."

Had hij het gevoel dat hij zich aan iets moest ontworstelen?

"Ja, heel sterk. Ik kwam uit de provincie, Amsterdam was mijlenver weg vanuit Heemstede. En op de theaterschool wordt alles wat je denkt te kunnen, wat je aan talent ontwikkeld hebt, in het eerste jaar helemaal afgebroken. Psychologisch vrij zwaar, je moet jezelf opnieuw uitvinden. Tegelijkertijd heb je de ontgroening van op jezelf wonen en ineens alle beslissingen zelf nemen: hoe laat ga je naar bed en hoe laat sta je op? Met wie ga je naar bed en met wie sta je op? Dat heeft bij mij wel het nodige losgemaakt."

"Ik zat op de Kleinkunstacademie en dacht de eerste twee weken: dit is niks voor mij, dit moet ik niet willen. Al die rare types. Tot ik bevriend raakte met het meest rare type: Arjan Ederveen, met zijn witte overall en roze zonnebril. Toen was het ineens logisch dat ik bleef." Met Ederveen vormde Prins De Duo's, die een aantal theater- en tv-programma's maakten. Ook werkten ze samen bij het befaamde Werkteater, waar improvisatie en interactie met het publiek hoog in het vaandel stonden. De beste leerschool, vindt Prins achteraf. "Omdat we gewoon in het diepe werden gegooid. Als je je dan enigszins staande weet te houden, geeft dat vertrouwen."

Jaren later, rond 2000, neemt Kees Prins bij 'Jiskefet' samen met Michiel Romeyn en Herman Koch het studentenleven nog eens lekker op de hak. De Lullo's worden geboren. "Wij waren gefascineerd door beurstypes die we op vrijdagmiddag zagen borrelen in de Brakke Grond in Amsterdam. We dachten: als we er nou één stap voor zitten, dat ze nog net niet die beurshandelaren zijn. We hebben toen ons eigen studentenleven gecombineerd met het brallerige van de corpsballen. Die types die nog niet precies weten wie ze zijn. En ook maar hun vader nadoen en een grote bek opzetten op niks af. Langzamerhand ontwikkelden we een eigen jargon: 'Hé lul, heb je nog geneukt?!' Ik ben zelf vrij voorzichtig in mijn communicatie, maar als Kamphuijs kon ik er alles uitflappen. Vrouwonvriendelijk, racistisch. We probeerden steeds de grens op te zoeken: zullen we die pizzakoerier gewoon uit het raam gooien, dat hij dood neervalt op de stoep? Zelf heb ik nooit dat soort dingen uitgehaald, ik was in feite een keurige student. En ik doe nog steeds wat ik leuk vind, ik maak keuzes op basis daarvan en niet op of het een succes wordt, want dat weet je niet. Ik zie wel waar ik uitkom. Dat is dezelfde instelling als toen ik 21 was."

Kees Prins

Kees Prins (59) is acteur en regisseur. Hij is o.a. bekend van 'Jiskefet' - met Michiel Romeyn en Herman Koch. Voor zijn rol van Johnny Jordaan won hij in 2000 een Gouden Kalf. Hij is al jaren de stem van Buurman Pat, van 'Buurman en Buurman'. Daarnaast regisseert hij cabaretprogramma's en toneelstukken en schreef, met Frank Ketelaar, de musical 'Hij gelooft in mij' over André Hazes. Dat duo werkt nu aan de nieuwe musical 'De Tweeling'. 'Terug naar toen' is zijn eerste toneelvertaling/bewerking. Het stuk, met o.a. Tjitske Reidinga, Peter Blok en René van 't Hof, is te zien t/m 26 juli in het DeLaMar Theater in Amsterdam. Info: www.delamar.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden