InterviewIwan Spekenbrink

‘We moeten het succes van het Nederlandse wielrennen niet normaal gaan vinden’

Beeld AFP

Wereldkampioen bij de vrouwen, veel overwinningen, voor het podium meedoen in de Tour de France: het gaat goed met het wielrennen in Nederland. In een aantal interviews reflecteren renners, ploegbazen en sportieve directeuren op de staat van het wielrennen in Nederland. Vandaag deel 1: Iwan Spekenbrink, manager van Team Sunweb. Over talentontwikkeling en sponsoring.

“We leven in absolute hoogtijdagen voor het wielrennen. Bij de vrouwen is Nederland toonaangevend. Bij de mannen heb je de beste sprinter van de wereld, de beste tijdrijder is misschien wel een Nederlander, we rijden mee voor prijzen in grote rondes. Niki Terpstra heeft monumenten gewonnen, Mathieu van der Poel klopt op de deur.

“De situatie van nu is het gevolg van beleid en toeval. Dat is altijd zo. Mensen met talenten moeten geboren worden én ze moeten wielrennen leuker vinden dan voetbal. Maar als je als klein land zo goed bent, dan zijn er dingen goed gegaan. Het is niet zo dat één iemand zegt: dit is de structuur. Velen hebben op hun eigen vlak initiatief genomen. Bij verenigingen, districten, bij ons. Profteams investeren in talentontwikkeling. Rabobank deed dat voorheen, wij doen dat, Jumbo-Visma nu ook.

“Het grote risico is dat we de huidige situatie normaal gaan vinden. Dat is ze ábsoluut niet. Hoogtepunten zijn van korte duur. De cyclus van een carrière is altijd tijdelijk. Je moet nu genieten, want succes is het resultaat van het harde werk van veel mensen. We moeten wel voorkomen dat we wielrennen saai gaan vinden als we geen voorjaarskoers domineren. De situatie van nu is voor de toekomst bijna ongezond.

“Als de rolmodellen van een land eens niet winnen, dan kan een jonge sporter kiezen voor een discipline waar je sneller resultaat haalt. Er zijn veel alternatieven die een stuk makkelijker zijn. Daar moeten we reëel in zijn. Al heb je alles gedaan en je werkt nog harder dan normaal, dan nog verlies je in de wielersport meestal.”

Vroeger was er één ploegleider per team, in één teamauto. Nu bestaat de begeleiding van een renner uit tien man. Hoe groot is een wielerploeg geworden?

“Het niveau van begeleiden wordt steeds hoger. Kennis over sporters, tactieken, situaties. Als je ambitie hebt, moet je daarin mee. Dat is van alle tijden. Nu zijn er nog verhalen dat schaatser Eric Heiden heel professioneel was. En daarna kwam Rintje Ritsma. En de klapschaats.

“Vernieuwing is voor een topsporter zelf heel uitdagend. Een jongen, of meisje, die op veertienjarige leeftijd gaat fietsen is hemeltjevrij. Die moet 15 euro betalen en een shirt dragen. Trainen of een wedstrijd rijden, wel of niet demarreren, wat voor merk fiets: dat is allemaal een eigen keuze.

“Maar dan word je een volwassen kerel, economisch snel onafhankelijk. Je hebt te maken met mensen die zich met jou bezighouden. Begeleiding geeft energie aan die talenten, maar de toprenners geven ook energie terug. Dat proberen wij nieuwe renners aan te leren. Dat als je niet alleen vandaag, maar ook morgen het beste van de begeleiders ter beschikking krijgt, je hen ook moet motiveren. Dat is een vak, en dat leer je niet zomaar.

“Wij hebben een topsportcentrum in Sittard. Daar wonen jonge renners bij elkaar en kunnen wij hen intensief begeleiden. Hoe krijg en geef je energie? En, hoe gek dat ook klinkt, hoe wordt topsport heel leuk?”

Was het leuk bij Team Sunweb, het afgelopen jaar?

“Vorig jaar hebben bijna al onze kopmannen niet of bijna niet gefietst. Dan verandert het perspectief. Als Ajax geen vleugelspitsen meer heeft, moeten ze 4:4:2 gaan spelen. Als je refereert aan het vertrek van Tom Dumoulin, dan is het zo dat hij door omstandigheden niet kon presteren. Wij hebben geprobeerd te polsstokhoogspringen met Tom en een ronde te winnen. Nu moeten we ons na drie foutieve pogingen beraden op een volgende sprong. Maar toen Michael Matthews in september een World Tour-klassieker won (in Quebec, red.), reken maar dat mensen daar veel energie van kregen.”

Team Sunweb bouwt op veel jonge talenten. Talenten lijken bij jullie ploeg door te groeien naar de top, en willen dan weg.

“Bij Sunweb gaan we uit van een idee. Als we op die manier winnen, dan blijven we dat doen. Zo presteren we optimaal. Er zijn mensen die in hun leven iets anders willen doen. Dat kan. Er zijn ook voorbeelden van mensen die het iets makkelijker willen doen. Als we de indruk krijgen dat iemand niet echt wil investeren om beter te worden, kiezen wij er niet voor om op korte termijn competitiever te zijn. Op lange termijn word je als ploeg dan écht minder. En dat is niet optimaal presteren.”

Alles wordt zo gedreven door data en een vast stramien, waarom mag iemand niet ook eens gewoon lekker fietsen?

“Het zit in de mens om vooruit te willen. En voor topsporters geldt al helemaal dat ze vooruit willen. Steeds een betere tijdritfiets, steeds meer tactische training. Dat geldt voor elke sport. Een voetballer gaat ook echt niet zeggen dat hij bij een WK-finale geen tactische voorbespreking wil.

“Natuurlijk kan je wel lekker fietsen, maar in de context van de ontwikkeling van een atleet zie je soms dat het een vlucht is van het doel, van de droom, die je hebt nagestreefd. Als mensen zeggen dat ze lekker willen fietsen, is dat ook wel eens een reactie op het feit dat ze misschien wel even uit die bubbel van pure topsport, van de drive om te verbeteren, willen ontsnappen. Topsport is superveeleisend. Alles in dienst stellen van het najagen van die droom, dat houden mensen een beperkte periode vol, en dat is logisch.”

Sunweb heeft een contract voor onbepaalde tijd, supermarktketen Jumbo sponsort de andere grote Nederlandse ploeg voor onbepaalde tijd. Geeft dat rust in de top van het Nederlandse wielrennen?

“Contracten voor onbepaalde tijd zijn belangrijk voor het wielrennen in Nederland en voor wielrennen in de wereld. De Tour de France is een van de grootste evenementen ter wereld. Voor geen enkele andere sport wordt de weg zo vaak afgesloten in het wielrennen. Zie een directe connectie met de maatschappij.

“Je zou verwachten dat wielrenners dan evenveel verdienen als Formule 1-rijders of basketballers. Maar dat is niet zo. Geld stroomt niet naar de acteurs. Roompot kon vorig jaar niet door. En zelfs de beste teams kunnen omvallen. Sky, toch misschien wel de succesvolste ploeg van het decennium, lag bijna op straat. Het is bijna geaccepteerd dat zoiets gebeurt. Ajax valt niet om, Juventus valt niet om.

“Als Ajax in de problemen komt, hoe vaak zou het journaal daarmee openen? Elk uur toch? Met wielrennen is dat niet zo. Daarom is het zo fijn dat Sunweb bij ons een partner is. Die kijkt naar lange termijn. En het is goed dat Jumbo dat nu ook doet.

“Sportief wil je dat iedereen het maximale uit zichzelf haalt. Dat is een proces. Je moet vooruitdenken. Alles is onderdeel van een ontwikkeling. Dat is niet op een knop drukken en klaar. Het kost jaren. Maar als je weet dat je nog maar een jaar te gaan hebt, heb je geen tijd. Dan slaat de paniek toe. Je gaat heel hard drukken en duimen dat er een uitslag wordt gereden.”

Hoe continueer je een hoogconjunctuur zoals nu in het Nederlandse wielrennen?

“Als sport, en dat vergeten we soms, hebben we een functie in de maatschappij. Een seconde eerder aan de streep kan het verschil tussen leven en dood zijn. Dat is goed, want dan ben je gedreven. Maar deze sport kunnen we doen voor en dankzij mensen die ervan genieten.

“Voor nu is het belangrijk het succes te exploiteren. We moeten educatief aan de slag. Bij verenigingen, maar ook op scholen. Het is belangrijk dat talenten voor onze sport kiezen. Dan wordt de vijver groter, en heb je meer om uit te kiezen. En dan kunnen we misschien eindelijk die ene andere sport naar de kroon steken in Nederland…”

Lees ook: 

Tom Dumoulin verlaat Team Sunweb voor Jumbo-Visma

Een van de meest besproken transfers van het wielerjaar vond dan toch plaats. Tom Dumoulin verruilde Team Sunweb vorig jaar voor Jumbo-Visma.

Tom Dumoulin weet wat hij moet winnen: een Tour met heel veel bergen

De Tour de France van 2020 is voor één type renner geschikt: een klimmer. Iets voor Tom Dumoulin?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden