We moeten het maar aan God zelf vragen

In '24 uur met' heeft Wilfried de Jong bewezen dat hij een interviewer is van de lange adem. Hij durft door te vragen ook daar waar het pijnlijk is, en meestal gaat dat prima. 'Zomergasten' is een ander verhaal. De Jong gaat op zoek naar het onuitsprekelijke en voelt niet goed aan wanneer hij moet stoppen met vragen. Zo wilde hij van Nelleke Noordervliet per se weten welke emoties ze ervaart bij Purcells 'When I am laid in earth', en Johan Simons bracht hij bijna tot wanhoop toen hij maar bleef doorgaan over het talent van Jeroen Willems.

"Die man leed", zei de regisseur over de overleden acteur, "hij ontplofte bijna van alles wat er uit moest. Hij was een oude ziel." In de huiskamer voelde je dat Simons' woorden op waren. Maar De Jong begreep dat niet. "Wat is dat, een oude ziel?" "Hij was mijn zoon", zei Simons tenslotte met gebroken stem. En toen had De Jong het eindelijk ook in de gaten: ophouden. Bij terrorismedeskundige Beatrice de Graaf deed zich geen gevoelsturbulentie voor, omdat het een vrij zakelijk gesprek was. En bij Wouter Bos, afgelopen zondag, was het oude jongens krentenbrood.

De Jong stak niet onder stoelen of banken dat hij de oud-PvdA-politicus goed kent. Het was Wouter voor en Wouter na. Niet dat het veel opleverde. "Oh, dit gezicht ken ik. Nu ga je niets meer zeggen." Dat had De Jong ditmaal in elk geval heel goed aangevoeld. Bos zei niets. Bijna de hele avond niet. Of hij gelovig is? Dat moeten we maar aan God vragen, vond Bos. Het is wel de interessantste levensvraag, probeerde De Jong nog. Tevergeefs. Over de privatisering van ABN Amro, die onder Bos staatsbank werd, kon hij evenmin veel kwijt, want hij had de dossiers niet bijgehouden.

Als dan ook nog de 'Wouter tapes' als fragment ontbreken, waarin Bos wél iets van zichzelf blootgeeft (al was het maar zijn onmacht om iets van een PvdA-visie te formuleren), dan duurt drie uur wel heel erg lang. Nou, vooruit, een paar aardige dingen. Obama en Clinton zijn Bos' belangrijkste politieke voorbeelden. Obama vanwege diens grote verhaal en Clinton omdat hij de pijn van mensen zo goed aanvoelt. "Dat was iets wat de PvdA in 2002 totaal niet doorhad", zei Bos. "We spraken maar over beleid en begrepen niet dat het erom draait dat je snapt wat er in de mensen omgaat."

Pim Fortuyn wist dat wel, vond Bos. We zagen een fragment waarin Fortuyn de aanslag van 9/11 besprak: "Al die papa's en mama's die vanavond niet meer thuiskomen". "Kijk", zei Bos, "Fortuyn maakt grote problemen klein. Hij heeft Bill Clinton het best begrepen." Bos nam Fortuyns stijlvorm over, en schopte het tot lijsttrekker van de PvdA. "Dat was ik zonder de dood van Fortuyn niet geworden." Het was een van de spaarzame openhartige momenten. Ook wel een bijzonder moment, want destijds was de PvdA minder dol op Fortuyn.

Ik had nog veel meer willen weten over Bos. Bijvoorbeeld hoe persoonlijk zijn opmerking was dat 'op een gegeven moment je de lust kan vergaan om de wereld te verbeteren', en vooral ook over waar het heen moet met de PvdA (combinatie van het kleine verhaal van Fortuyn en het grote van Obama?). Maar dat bleef onuitgesproken. Terwijl het toch niet iets onuitsprekelijks was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden