We moeten eraan geloven: een hap uit ons pensioen

Actievoerders in Ahoy tijdens de landelijke actiedag voor een goed pensioen. Beeld ANP

Voor miljoenen Nederlanders lijkt er geen ontkomen aan: eind dit jaar, en anders in 2020, kunnen zij een hap uit hun pensioen verwachten. 

Voor een deel komt dat door het uitblijven van een nieuw pensioenakkoord. Maar ook doordat pensioenfondsen er een stuk minder goed voor staan dan een jaar ­geleden, zoals adviesbureau Aon dinsdag concludeert op basis van nieuwe cijfers. Vier vragen over een onvermijdelijk ogend probleem en de kans op een wonder.

1.  Welke sectoren zijn de klos en met hoeveel euro zal hun maandelijkse uitkering dalen?

Wrang genoeg zitten vooral de grote pensioenfondsen op het randje van een verplichte pensioenkorting. Denk aan het fonds voor ambtenaren, ABP, maar ook aan die voor de zorg (PFZW) en twee metaalfondsen (PME en PMT). Per sector gaat het om een paar miljoen deelnemers. De metaalsector staat er qua pensioen het beroerdst voor en moet waarschijnlijk eind dit jaar al kortingen doorvoeren. Ambtenaren en werknemers in de zorg zijn een jaar later aan de beurt, als er niets verandert. Het is nog niet te zeggen hoeveel procent er dan af gaat van hun maandelijkse uitkering. Dat berekent elk fonds zelf, maar het zal grofweg neerkomen op een paar tientjes per maand.

2.  Waarom moet dit überhaupt, het gaat toch juist goed met de economie?

De Nederlandse wet eist dat pensioenfondsen meer geld in kas hebben dan ze aan hun premiebetalende leden verschuldigd zijn – een verplichte buffer dus. Fondsen moeten korten als die buffer vijf jaar op rij te klein is volgens die wet, iets waar vier grote fondsen nu tegenaan hikken.

Nu mogen fondsen zich gelukkig een beetje rijk rekenen. Ze hebben immers even de tijd om de berg geld die ze van werkende mensen ontvangen, te laten groeien op de beurs. De euro die een twintiger nu inlegt, kan decennialang renderen en die verwachte winst mag een fonds nu al bij de begroting optellen. Dat mag momenteel alleen niet veel baten: de zogeheten ­rekenrente waarmee je dat rendement berekent, is historisch laag. 

3. Maak die bufferregels dan wat minder streng...

Dat is precies wat op tafel lag tijdens de onderhandelingen over een heel nieuw pensioenstelsel. Als die buffereis min of meer van tafel gaat, hoeven fondsen niet zo snel meer te korten en kunnen ze de pensioenen makkelijker verhogen als het ze economisch voor de wind gaat. Maar het pensioenoverleg tussen het kabinet, de vakbonden en de werkgeversorganisaties liep eind vorig jaar stuk. De vakbonden willen pas weer verder praten als verantwoordelijk minister Wouter Koolmees van sociale zaken toezeggingen doet op een paar randvoorwaarden in dit hele overleg: het bevriezen van de AOW-leeftijd en een verplicht pensioen voor zzp’ers.

4.  Hoe zouden die kortingen nog te voorkomen kunnen zijn?

Volgens hoogleraar pensioenrecht Hans van Meerten lijkt het uitgesloten dat de pensioenfondsen zichzelf nog kunnen redden door genoeg beurswinst te maken dit jaar. Alle hoop is dan gevestigd op een nieuw pensioenakkoord met minder strenge bufferregels. “Maar dat akkoord zou er dan voor de zomer al moeten komen, want het duurt even voor het kabinet alle bijbehorende pensioenwetgeving daarop kan aanpassen. En ik zie dat totaal niet gebeuren.”

Lees ook: 

Niemand wil een komende korting op de pensioenen op zijn geweten hebben.

De druk op de partijen in het pensioenoverleg om pensioenkorting te voorkomen neemt toe. Maar iedereen ziet de oplossing vooral bij een ander.

Kans op verlaging van de pensioenen is weer een stuk groter

Drie grote pensioenfondsen tonen sombere resultaten, waardoor pensioenverlaging vanaf 2020 een groter risico is geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden