'We leggen de rode loper voor ze uit'

Veel Iraniërs kijken stiekem vol verwachting uit naar een oorlog in buurland Irak: ,,Laat de Amerikanen maar doorlopen en de mollahs hier ook verjagen'', zeggen sommigen hoopvol.

Thomas Loudon

TEHERAN - ,,We hopen dat Amerika van Irak doorloopt naar Iran om ons van dit regime af te helpen. We zullen de rode loper voor ze uitleggen'', zegt een handelaar in de bazaar van de Iraanse hoofdstad Teheran. Hier -ver van de grens met Irak- wordt niet gehamsterd, en is geen sprake van gasmaskers voor de bevolking. Veel mensen kijken juist stiekem een beetje uit naar de oorlog.

Handelaar Ali Askari verwoordt hun mening. ,,Voor een aanval van Saddam Hoessein zijn we niet bang. Dat is niets nieuws, we hebben acht jaar oorlog met hem gehad'', zegt hij, verwijzend naar de oorlog tussen de buurlanden waarbij Irak gifgas inzette en tussen 1980 en 1988 miljoenen mensen omkwamen.

Askari is een man van midden veertig die al vanaf zijn twaalfde jaar in de bazaar van Teheran werkt. In zijn winkeltje, dat nauwelijks groter is dan een badkamer, staat zijn handelswaar tegen de muur opgesteld: dikke rollen fluweel in alle kleuren. Hij was een fanatiek aanhanger van de revolutie van 1979, toen de Sjah werd afgezet en Iran werd omgevormd tot een islamitische republiek. ,,We dachten toen dat dat goed was, maar achteraf moet ik zeggen dat we een fout hebben gemaakt. Onder dit regime is Iran helemaal vastgelopen. We moeten ervan af, maar daar hebben we hulp van buiten voor nodig'', zegt hij, doelend op Amerika.

Om dit geluid juist in de bazaar te horen is opvallend. Traditioneel steunt de bazaar de conservatieve anti-Amerikaanse geestelijken die in Iran de macht hebben. En Askari is niet de enige die er zo over denkt. Ook volgens zijn collega Jamal Hoesseini, bijgenaamd 'Churchill' omdat hij volgens zijn vrienden zoveel weet over politiek, schuilt er in de oorlog geen dreiging, maar gloort er juist hoop voor Iran. ,,We hebben ooit ervaren hoe het is om goede relaties te hebben met Amerika. Toen ging het goed met Iran. We hebben een hoge prijs betaald voor het uitsluiten van de Amerikanen.''

Voor de tweede keer in anderhalf jaar dreigt Amerika een buurland van Iran aan te vallen. Eerst werden de Taliban verdreven uit Afghanistan en vervangen door de pro-Amerikaanse regering onder leiding van Hamid Karzai. Nu lijken de dagen van Saddam Hoessein geteld. De verwachting dat ook hij zal worden vervangen door een vriend van Amerika, houdt de Iraanse machthebbers bezig. ,,Nu zit er in Irak een regering waarvan ze zeker weten dat die een vijand is van Amerika, van Israël én van Iran'', zegt analist Morad Veisi. ,,Maar straks komt er een bewind dat zeker bondgenoot is van Amerika, waarschijnlijk ook van Israël, terwijl het lang niet zeker is dat het met Iran ook goede betrekkingen zal hebben.''

Daarom wil Iran langs diplomatieke weg een stem krijgen in de toekomst van Irak. Maar rechtstreeks contact daarover met de Amerikanen is onmogelijk, omdat sinds de revolutie alle banden zijn verbroken. Teheran probeert nu via goede relaties met de invloedrijke Iraaks-Koerdische en sjiïtische oppositiegroepen, die wel met de Amerikanen praten, toch invloed uit te oefenen.

De officiële lijn was tot nu toe dat Iran in geval van oorlog 'actief neutraal' zal zijn; dat wil zeggen dat het zal helpen de oorlog in de regio zo beperkt mogelijk te houden.

Veel Iraanse jongeren zien daar niets in: zij hopen juist dat een oorlog het begin van het einde zal zijn voor de conservatieve leiders in Teheran. ,,Door een oorlog in Irak komt het regime hier onder druk te staan'', zegt de 26-jarige Hadi Nazari. ,,Er zal meer onderlinge strijd komen binnen de regering en misschien klapt het systeem dan wel in elkaar.'' Hij gelooft niet dat de Iraniërs zelf hun regime omver kunnen werpen. ,,Daarvoor is de controle te sterk. Ze laten ons niet leven, ze staan niet toe dat we ons organiseren, we hebben ook geen leider. We moeten wachten tot de Amerikanen hierheen komen.''

Iedereen die hoopt dat de Amerikanen komen, plaatst daar wel een kanttekening bij. De Amerikanen mogen komen, maar ze mogen niet blijven. Als de klus geklaard is, moeten ze weer weg. En of je erop kan vertrouwen dat ze dat ook doen -dat wordt hardop betwijfeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden