'We hebben gehuild met Máxima'

Volgende week gaan koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima op staatsbezoek naar Duitsland. Duitsers vinden vorstenhuizen fascinerend, zeker ook het Oranjehuis. Waar komt die bekoring vandaan? Twee experts geven antwoord.

'Ze heeft zo'n natuurlijke, vrolijke aard", zegt Jürgen Worlitz. "Ze is zo spontaan, zo geloofwaardig, zo optimistisch. Ze maakt ook een robuuste indruk, iemand met doorzettingsvermogen." Rolf Seelmann-Eggebert is het ermee eens. "Wij Duitsers zijn erg op haar gesteld. We hebben haar zorgen gedeeld rond haar huwelijk, we hebben gehuild toen ze een traan liet bij de tango, we bewonderen haar kledingstijl."

De heren raken niet uitgedweept met Máxima. In hun ogen is ze de boeiendste kroonprinses van alle Europese vorstenhuizen. En zij kunnen het weten, want zij zijn op dit gebied de grootste experts van Duitsland. Ze hebben er series boeken over geschreven. Seelmann-Eggebert maakte bovendien een reeks documentaires over de koningshuizen.

Vorstenhuizen zijn een gewild product in Duitsland, goed voor hoge kijkcijfers en gigantische oplagen. "De Duitse roddelbladenmarkt is de grootste ter wereld", denkt Worlitz. Zo'n 25 bladen over adel en andere sterren telt die markt, samen goed voor een wekelijkse oplage van 9 miljoen. Worlitz zelf schreef voor Frau im Spiegel, alleen al goed voor een miljoen lezers. Tegenwoordig doet de 61-jarige alleen nog radio en tv.

"Máxima kon ik altijd op de voorpagina kwijt. Ze treedt regelmatig met haar kinderen voor de camera's. Een buitengewoon sympathiek gezin." Worlitz denkt dat haar huwelijk met Willem-Alexander het beste is van alle kroonprinselijke huwelijken. "Daarom liggen ze ook zo goed bij de Duitsers. En dat Willem-Alexander als bijnaam Prins Pils heeft, pleit hier alleen maar voor hem", lacht Worlitz.

De kleine, gezellige Worlitz, bebaard en altijd in fleurige pakken, is het tegenovergestelde van Seelmann-Eggebert, een deftig heerschap van 74 met een adellijke uitstraling. De doorgewinterde televisiejournalist is steevast de eerste keus om commentaar te leveren wanneer de publieke omroep grote koninklijke evenementen rechtstreeks uitzendt.

Seelmann-Eggebert heeft koningin Beatrix voor de televisie geïnterviewd, Worlitz niet. "Ach, dat soort gesprekken met Beatrix over haar roestige kunstwerken, dat is niet mijn ding, dat verkoopt niet", zegt Worlitz. Seelmann-Eggebert is meer de man van de ernst en de achtergronden. Hij heeft een duidelijk beeld van de verschillende redenen waarom het Nederlandse koningshuis in Duitsland zo geliefd is.

"Om te beginnen zijn de culturele en de economische banden tussen Duitsland en Nederland altijd zeer hecht geweest. Dat geldt ook voor de koninklijke familie, die nauwe banden heeft met Duitse adellijke families. Bovendien spreken de koningin en haar zoon verrassend goed Duits. Dat komt goed over in ons land."

De adellijke banden gaan ver terug. De onderlinge huwelijken waren vanaf de vijftiende eeuw van groot belang voor de vestiging van de Oranjedynastie. Maar die verre geschiedenis speelt in het Duitse bewustzijn geen rol. "Het geheugen van de Duitsers reikt hooguit tot koningin Emma", zegt Seelmann-Eggebert. Worlitz is nog pessimistischer. "Jonge mensen kennen zelfs koningin Wilhelmina niet meer."

Waar komt die fascinatie van de Duitsers voor vorstenhuizen vandaan? Worlitz: "Duitsers zien in de hoge adel een bijzondere mengeling van macht, pracht en rijkdom. Voor hen is het een sprookjeswereld van goed uitziende mensen die in kastelen wonen, schitterende reizen maken en bij mensen aanschuiven als Kofi Annan en Michael Jackson, onbereikbaar voor de burger. Het is een droomwereld."

Seelmann-Eggebert denkt niet dat de Duitsers stiekem terugverlangen naar een eigen monarchie. "De adel is al bijna een eeuw geleden afgeschaft. Daar hebben de Duitsers vrede mee. Het is toen allemaal goed verlopen. Er zijn geen slepende kwesties over herverdeling van het grondbezit geweest. De adel is goed in de samenleving geïntegreerd."

Enkele piepkleine verenigingen proberen het idee van een Duitse monarchie overeind te houden. Ze luisteren naar namen als Traditie en Leven, Bond van Oprechte Monarchisten en Keizergetrouwe Jeugd. Elk heeft hooguit dertig leden, schatten experts. En anders dan men denkt, zijn ze niet extreem-rechts. "We willen meer monarchie en meer basisdemocratie", zei voorzitter Jens Schwarze van de Keizergetrouwe Jeugd onlangs in Die Zeit.

Een vorst geeft de staat een gezicht en zorgt voor continuïteit, vindt Schwarze. "Dat waarderen de Duitsers in het Nederlandse vorstenhuis", meent Seelmann-Eggebert. "Bondspresidenten komen en gaan, en dat geldt ook voor bondskanseliers, politici, artiesten, sporthelden. Maar Nederlanders weten dat in 2050 Willem-Alexander nog koning zal zijn of net door zijn jongste telg zal zijn afgelost. Die zekerheid vinden Duitsers benijdenswaardig."

"Duitsers vinden de Nederlanders een sympathiek maar ook lastig volk", zegt Worlitz. "Ze beseffen dat het niet makkelijk is om van dat volk koningin te zijn, een persoon die het iedereen naar de zin moet maken, van extreem-links tot extreem-rechts. En dat krijgt ze voor elkaar. Ze zien Beatrix als een hardwerkende, originele vrouw, stijlvol ook, niet zo raar gekleed als koningin Margarethe van Denemarken, die er vaak als een papegaai bij loopt."

Beide adeldeskundigen tonen respect voor de Nederlandse gevoeligheden. De scepsis van veel Nederlanders tegenover prins Bernhard, de rookbommen waarop prins Claus werd getrakteerd. "Heeft allemaal met de oorlog te maken", zegt Seelmann-Eggebert. "Wij beseffen dat het koningshuis destijds een belangrijke symbolische functie vervulde in het verzet tegen de Duitsers."

Om diezelfde reden hebben beiden respect voor de afwijzende houding van Nederlanders tegenover zanger Johannes Heesters. "Maar iemand eerst voor het staatsbanket van aanstaande dinsdag uitnodigen en dan weer afzeggen, is een enorme protocollaire blunder", meent Seelmann-Eggebert. Worlitz heeft tegelijk erg veel medelijden'met de inmiddels 107-jarige entertainer, "terwijl niet eens bewezen is dat hij fout was in de oorlog".

Duitse bloedbanden
Tussen Duitse en Nederlandse vorstenhuizen bestaan al eeuwenlang bloedbanden. Dat geldt zeker voor de laatste vier generaties van de familie van Oranje-Nassau. Koning Willem III was getrouwd met prinses Emma van Waldeck-Pyrmont. Zij was van 1890 tot 1989 koningin-regentes. Koningin Wilhelmina trouwde een Duitse prins, Hendrik van Mecklenburg-Schwerin, haar dochter Juliana met prins Bernhard zur Lippe-Biesterfeld. Prinses Beatrix tenslotte trouwde in 1966 met de Duitse diplomaat Claus von Amsberg.

Het huis Oranje-Nassau komt voort uit het Huis Nassau, een familie uit Duitsland. Oranje komt van het Franse vorstendom Orange, dat Willem I, graaf van Nassau-Dillenberg, van zijn neef erfde. Het jaar 1544 geldt als het begin van het Huis Oranje-Nassau.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden