We hebben eten nodig, #Tacloban

Interview | Vlaamse wetenschapper onderzoekt rol Twitter bij rampen. 'Informatie negeren is dom.'

De eerste berichten over de verwoestende impact van orkaan Haiyan kwamen binnen via Twitter. Meteen gingen groepen van zeker honderden digitale amateur-hulpverleners aan de slag om die tweets te vertalen in het Engels en te categoriseren. Waar komt het bericht vandaag? Wat is er nodig: voedsel, water, een dak boven het hoofd, medische hulp? Hoe ernstig is de verwoesting op de foto's die worden geüpload? De groep MicroMappers.com analyseerde in 48 uur tijd 230.000 Filippijnse tweets. Zo hopen ze echte hulpverleners op de grond van dienst te zijn.

Of dat ook zo is, gaat Bartel Van de Walle onderzoeken. Hij is verbonden aan het Tilburg Sustainability Center, dat bij de Universiteit van Tilburg onderzoek doet naar duurzame ontwikkeling. Vlaming Van der Walle vertrekt volgende week met een team naar de Filippijnen om hulpverleners te vragen hoe ze die digitale informatie hebben gebruikt. "Sociale media vormen een essentiële aanvulling op de klassieke informatiesystemen van hulpverleningsorganisaties. Die informatie negeren zou dom zijn", vindt hij.

Staan hulpverleners open voor informatie via sociale media?

"Er is een evolutie gaande. In Haïti zag je het drie jaar geleden voor het eerst. Hoofdstad Port-au-Prince heeft al een onduidelijk stratenpatroon, en na de aardbeving helemaal. Toen heeft Google luchtfoto's in hoge resolutie online gezet, met de oproep: als je iets herkent, zet het erop. Heel veel Haïtianen in het buitenland hebben winkels, scholen en cafés benoemd. Die kaarten zijn echt gebruikt. Het was voor hulpverleners een openbaring dat ze plots hulp kregen van niet-professionals. Maar sommige hulpverleners zeggen dat ze er geen tijd voor hebben, of dat ze liever hun eigen informatie gebruiken. Ze zijn bang zijn om de controle te verliezen, of zien het als concurrentie."

Hoe betrouwbaar is die nieuwe informatiestroom?

"Informatie van officiële VN-hulporganisaties is geverifieerd, en bij die online-informatie geldt dat niet. Groepen digitale hulpverleners laten tweets wel twee of drie keer door verschillende mensen categoriseren, om fouten te voorkomen. Natuurlijk is er te manipuleren. Bij de beving in Chili in 2010 zag je twitteraars melden: 'hier liggen heel veel slachtoffers', terwijl dat meeviel toen de hulpverleners arriveerden. Die mensen hoopten zo sneller hulp te krijgen. Maar je zult zien dat dat soort berichten vanzelf weer gecorrigeerd wordt door andere twitteraars uit een gebied."

Op de Filippijnen was met de zwaarst getroffen regio's toch helemaal geen communicatie mogelijk?

"Dat klopt. Als er helemaal geen berichten uit een gebied komen, zegt dat ook iets. Op internet zijn die gebieden dan ook meteen in kaart gebracht. Het herstellen van de communicatie is een van de eerste dingen die hulpverleners op de grond doen. Op de Filippijnen kwamen de tweets vooral uit de omgeving van de hoofdstad Manila, en minder van de getroffen eilanden ¿ ook omdat Twitter niet overal even gangbaar is. Maar dan heb je berichten van familie en vrienden, die melden dat ze zich zorgen maken om mensen in het gebied omdat er nog geen contact is geweest."

Heb je wel wat aan die indirecte tweets?

"Soms heb je niets anders. Ze zijn altijd beter dan geen informatie."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden