'We hebben de goeie, deze is niet verboden'

UTRECHT - Ingespannen staan de jongens over de tafel gebogen. Ze wippen van het ene op het andere been. Ze kunnen haast niet wachten. "En, en, en?" Alsof hun leven er vanaf hangt, turen ze naar het bordje dat op tafel staat en waarop een druppel chemische vloeistof langzaam donkerblauw begint de kleuren. Vanachter de tafel komt even later de uitslag: tachtig milligram MDMA, 'echte' XTC dus.

WILMA KIESKAMP

Geestdriftig beginnen de jongens te knikken. Jajaja, echte. Dus ze hebben een goeie pil gekocht. Een van de drie jongens gooit nog snel een rijksdaalder in het geldbakje; dan zijn ze al verdwenen, richting dansvloer. In het donker is nog net te zien hoe zich bij het groepje een aantal andere feestgangers voegt. De koppen worden bij elkaar gestoken, er wordt druk overlegd, geknikt. Daarna het gebaar: hand naar de mond, pilletje naar binnen, de avond is begonnen. Het groepje stort zich tussen de dansende menigte in de grote hal. De discjockey draait keiharde 'gabberhouse', bijna abstracte muziek met het geluid van straalvliegtuigen, sloophamers en heipalen. 'Hakken', zeggen de jongeren op de dansvloer verlekkerd. Hun dansen is een soort fitness: beulen met dat lichaam. Volhouden vergt absolute concentratie, of een roes.

Hoe oud zouden de meesten eigenlijk zijn? Zestien, zeventien? De meeste zijn jongens, trouwens. Meisjes schijnen zich op dit soort feesten steeds minder te laten zien.

Rijksdaalder

Gemiddeld tweehonderd jongeren per avond laten bij de medewerkers van de Safe House-campagne hun pillen testen. De tafel van Safe House is tegenwoordig op bijna alle grote houseparty's te vinden. Testen kost een rijksdaalder.

De Safe House-campagne is een particulier initiatief van de het Amsterdamse Adviesburo Drugs, dat ook folders en gratis condooms uitdeelt. Volgens het adviesburo is er onder jongeren een 'schreeuwende' honger naar informatie over drugs. De officiele instanties, zoals de CAD, hebben volgens het bureau de nieuwe drugstrend onder jongeren niet in de gaten. In plaats van de jongeren maar raak te laten slikken, geeft Safe House hen liever informatie. "Door er te zijn en informatie te geven ontdoe je het drugsgebruik ook van z'n stiekemheid en van z'n glamour" , zegt August de Loor van het Adviesburo Drugs. "Heftige gebruikers, of hefto's, zijn zo tenminste geen helden meer."

Vanavond, op een houseparty in de omgebouwde kunstijsbaan van Utrecht, is het bij de stand van de Safe House-campagne drukker dan anders. Een verklaring is makkelijk gevonden. "Iedereen heeft van Nieuwegein gehoord" , zegt Hans van de Hurk, die samen met vier andere vrijwilligers achter de tafel van Safe House pillen zit te testen. "Vanavond vragen veel mensen opeens: 'Is die pil gevaarlijk?'. Dat doen ze anders nooit. Ik denk dat ze geschrokken zijn." Tot minder gebruik lijkt dat voorlopig niet te lijden.

In Nieuwegein overleed vorig weekeinde een 26-jarige man uit IJsselstein, nadat hij overigens maar een halve mengpil met XTC en MDA (verwant aan XTC) had gebruikt. Deskundigen zeggen dat deze pil op zichzelf niet gevaarlijk is. De Nieuwegeiner is waarschijnlijk overleden aan uitputtingsverschijnselen. Hij had vanaf Koninginnedag al twee nachten doorgefeest en had volgens sommige bronnen daarbij ook cocaine gesnoven.

Druggebruik

De dood van de Nieuwegeiner maakt opnieuw de vraag actueel hoe het nu zit met het druggebruik op houseparty's. Een reele schatting lijkt te zijn dat op grote houseparty's zoals dit feest in Utrecht minstens een kwart van de 3500 feestgangers XTC of andere pilletjes gebruikt. De rekensom is snel gemaakt. Er zijn ruim 200 pillen aangeboden voor een test. Maar de meeste jongeren laten als groep een pil testen. En sommigen laten hun pil helemaal niet testen.

Omgerekend is het niet overdreven om er van uit te gaan dat minstens duizend jongeren vanavond drugs gebruiken, en waarschijnlijk zijn het er in werkelijkheid nog meer. De gebruikers zijn jong, jonger, jongst. Het gros van de mensen op het feest in Utrecht is tussen de 16 en 24 jaar. Urenlang staan ze op de dansvloer, en als het feest om een uur of vijf eindelijk leegloopt is er voor de echte volhouders de 'afterparty'.

Achter de tafel van Safe House moet hard worden doorgewerkt. Hans van de Hurk test de pil van een meisje van een jaar of twintig. Ook zij staat te popelen om de dansvloer op te gaan, maar niet voordat de halte 'XTC-test' is aangedaan. Ze heeft een bruine pil gekocht, maar begint steeds somberder te kijken. Bij het eerste onderdeel van de test gaat het al mis. Er wordt een stukje van de pil geschraapt, en daarop gaat een druppel chemicalien. Kleurt de druppel blauw, dan bevat de pil XTC of iets dat daarop lijkt. Kleurt de druppel geel, dan is het speed. Maar deze druppel doet niets. Ook de maat en de vorm van de pil zijn niet terug te vinden in de lijsten. Hans van de Hurk ruikt nog eens en weet dan genoeg: "Het is biergist" . Het meisje druipt af, ze is genept, zij het tenminste met een onschuldig 'alternatief'.

"Wij zeggen nooit dat het een goede pil is of een slechte" , vertelt Van de Hurk. "We zeggen alleen wat volgens ons de dosis is en wat er in zit. Als we het niet kunnen achterhalen raden we sterk af om de pil te slikken."

'Salmiak' De pil wordt met een schuifmaat opgemeten en opgezocht in een soort catalogus. Meestal valt dan wel te achterhalen om welke dosis het gaat. Vanavond blijkt er in Utrecht opvallend veel 'echte' XTC in omloop te zijn, wat door velen wordt uitgelegd als een teken dat de grote XTC-bende die vorig jaar door justitie in Rotterdam werd opgerold, maar waarvan het laboratorium nooit is gevonden, de produktie weer heeft hervat. 'Salmiak', heetten deze pillen vroeger in de wandelgang, en nu dus 'nieuwe salmiak'.

De meeste pillen die voor een test worden aangeboden bevatten echter MDEA. Dat lijkt op XTC, maar werkt korter. MDEA valt officieel (nog) niet onder de Opiumwet. Twee meisjes lezen het elkaar hardop voor uit de folder: "We hebben de goeie, deze is niet verboden" , zegt de een verheugd tegen de ander. Ook dit tweetal verdwijnt naar de dansvloer. Met een pil op kun je het uren achter elkaar volhouden.

'Speed' Een piepjonge jongen laat zijn pil testen en hoort dat hij speed heeft gekocht in plaats van XTC. Hij heeft vanavond duidelijk al eerder gebruikt, want zijn ogen staan wijdopengesperd en hij is zo opgefokt als wat. Bij het horen van de uitslag knijpt hij in zijn handen. "Speed!" . De medewerkers van Safe House kijken hem na. Bertus Janssen, die als randgroepwerker meedoet aan de campagne, slaakt een zucht. "Zijn we nou niet bezig om ze de zegen te geven, vraag ik me wel eens af. Aan de andere kant, ook zonder ons slikken ze wel. Ik geloof niet dat door zo'n test uiteindelijk de drempel om te slikken lager wordt. Echt waar: ze gebruiken toch, en steeds meer en vaker."

Wat hem het meeste zorgen baart zijn niet de gezondheidsrisico's, die lijken voorlopig wel mee te vallen. "Maar waarom gebruiken ze als gekken, dat zou iedereen zich eens af moeten vragen."

Op de EHBO komen die nacht geen ernstige 'gevallen' binnen. De feestgangers die de post bezoeken zijn vooral paniekgevalletjes. Ze weten domweg niet wat hen overkomt. Hier blijkt echter ook weer de naviteit van veel gebruikers. Mensen met astma of epilepsie slikken XTC, "want het is toch niet gevaarlijk?" . Een jongen moet na twee uur onafgebroken dansen door zijn vrienden van de dansvloer worden gehaald. Hij is uitgeput, maar wil dat onder invloed van XTC maar niet snappen. Hij zou zelf rustig zijn doorgegaan, maar zit nu drijfnat van het zweet voor zich uit te mompelen; "Ik snap er niks van: wat gebeurt er? Ik snap er niks van."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden