’We hebben al een zwarte’

Braziliaanse meisjes bereiden zich in São Paulo voor op een demonstratie tegen discriminatie van zwarte modellen op modeshows. (FOTO AFP)Beeld AFP

Naomi Campbell is als zwarte nog altijd een uitzondering in de modewereld, klaagde ze onlangs. Maar ook in Brazilië krijgen zwarten geen plek op de catwalks. En dat terwijl de helft van de Brazilianen donker is.

’We hebben al een zwarte.’ ’Deze ontwerper werkt niet met zwarten’. ’Bedankt, deze keer niet.’

Dit soort antwoorden krijgt Hélder Dias Araújo, eigenaar van modellenbureau HDA, als hij zijn donkere schoonheden aanbiedt aan de zesmaandelijkse modeshow São Paulo Fashion Week. Op de catwalks van deze reeks modeshows lopen vrijwel geen donkere modellen.

Toen een oplettende journalist van de krant Folha de São Paulo vorig jaar januari eens ging tellen, bleken slechts 8 van de 344 modellen Afrikaanse trekken te hebben: 2,3 procent. Terwijl Brazilië voor de helft uit zwart en donker getinte mensen bestaat.

Het Openbaar Ministerie van São Paulo stelde daarom een onderzoek in. Officier van justitie Deborah Kelly Affonso ging praten met betrokkenen uit de modewereld. Ze concludeerde dat er een quotum moet komen voor donkere modellen, met ingang van de komende aflevering in juni. „Directeur Paulo Borges zei dat het instellen van quota onmogelijk is. Maar ze hebben ook de minimumleeftijd van 16 jaar en regels tegen anorexia in hun handleiding opgenomen. Waarom zou dit anders zijn?”

In een persverklaring stelde Borges, die in de jaren tachtig de modeweek opzette, dat er absoluut geen sprake is van racisme – hij heeft zelf een donker jongetje geadopteerd. Het gaat hem om ’de artistieke vrijheid’.

Ontwerpster Glória Coelho zei tegen de krant Folha de São Paulo: „Een quotum kan het werk van de ontwerper in de weg zitten. Ons werk is kunst, iets wat onze groep, de mensen die zich met ons identificeren, moet emotioneren. Op de Fashion Week zie je al heel veel zwarten als naaisters, velen met gouden handen. Er zijn zwarte assistenten, verkoopsters, waarom moeten ze op de catwalk staan?”

Coelho’s uitspraak werd als schandalig bestempeld. „Meestal gaat het in bedektere termen”, volgens Hélder Dias Araújo.

Dias, zelf zwart, richtte als enige in Brazilië negen jaar geleden een ’zwart’ modellenbureau op. Aan de wand van zijn kantoor in São Paulo staan rijen foto’s van zijn modellen in alle mogelijke bruintinten, 250 in totaal.

„De lichtste krijg ik het makkelijkste aan het werk. De donkerste met name in overheidsreclames en in reclames voor goedkopere producten. Of ze vragen om een zwarte die een bepaald type moet verbeelden, black power of iets sensueels met blote borsten.”

De ontwerpers zeggen dat het ontbreekt aan goede zwarte modellen voor de catwalk.

Officier van justitie Affonso vroeg het na aan Dias. „Ze heeft me opgeroepen voor een verklaring. Ik heb haar laten zien hoeveel modellen ik heb die perfect geschikt zijn om een modeshow te lopen. Het is een kwestie van onwil. Als ze al mensen van me nemen, is het meestal zonder betaling, alsof het een ’gunst’ is die ze verlenen.”

Dias heeft er altijd van gedroomd de markt met kwaliteit te veroveren. „Ik wil gelijke concurrentie, niet op basis van quota. Maar omdat het niet via de natuurlijke weg lukt, kunnen die quota het debat misschien losmaken.”

Daar is zijn model Yara Oliveira (22) het mee eens. „Het is jammer dat de quota nodig zijn. Maar de verkiezing van Barack Obama kan mensen overtuigen van hun eigen schoonheid. Hoe zei hij het ook al weer? ’Yes we can’.”

(Trouw)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden