We geven met ons hart, niet met ons verstand

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Gulle gevers kiezen hun goede doel vaak op emotie. Want een keurmerk zegt niet alles: het zijn niet de regels maar de mensen die ertoe doen.

Jaap Zeekant
is hoofdredacteur van het Vakblad Fondsenwerving en kent de goededoelenwereld door en door. Hij is tevens de oprichter van diverse belangenorganisaties van fondsenwervers. Bij de keuze van zijn goede doelen staan ’emoties en betrokkenheid’ voorop. „Een van mijn beste vrienden had aids, dus steunde ik het Aids Fonds. Ik ben veel bezig met zaken als democratie en rechtsstaat. Dus steun ik de stichting van Madeleine Albright in Washington, maar ook mijn politieke partij D66. Ik zit in het bestuur van een dierenstichting. Daar geef je dan natuurlijk ook aan.”

„Ik ben al tevreden met goede doelen die op hun website helder en overzichtelijk verslag uitbrengen van hun doen en laten, uitleggen wat ze hebben bereikt en aangeven waarom het ergens is misgegaan. Dat het een keer is misgegaan, hoeft voor mij geen reden te zijn om niet te geven.”

„Het keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving zegt me niets. Dat keurmerk is alleen geschikt voor landelijke goede doelen en zelfs daarvan hebben de meeste het nooit aangevraagd. Het CBF Keur focust veel te sterk op procedures. Men denkt dat als alles maar goed geregeld is en er niet te veel kosten worden gemaakt. Dat geregel levert een papieren werkelijkheid op. Het garandeert helemaal niet dat er geen fouten worden gemaakt. Maar die procedures kosten goede doelen wel veel energie en geld, ten koste van hun doelstellingen. Voor de kleintjes is het al helemaal niet te doen, al die onnodige administratie. Ik geef niet voor regels, maar voor mensen.”

Erica Waasdorp
heeft in Marstons Mills in de Amerikaanse staat Massachusetts een bedrijf dat goede doelen helpt bij de fondsenwerving. Ze werkt met betrokken, niet-agressieve wervingsmethoden. Bij het geven van geld aan goede doelen kijkt Waasdorp vooral naar de mensen achter de organisatie. „Als ik hen vertrouw, kijk in vervolgens naar wat ze doen. Ik geef ook aan mensen die mij persoonlijk benaderen omdat ze een bepaald doel belangrijk vinden. Tenslotte geef ik aan mijn klanten omdat ik voor ze werk en dat zou ik niet hebben gedaan als ik niet achter hun doel zou staan.”

Waasdorp geeft aan de kerk en aan haar klanten, variërend van het lokale Rode Kruis tot een groepshuis voor mensen die er na tegenslag weer bovenop proberen te komen, tot de Amerikaanse kankerbestrijding, Clean Power Now (voor windenergie) en enkele dierendoelen.

Een keurmerk is voor Waasdorp niet het eerste belang. „Ik denk dat het belangrijk is dat er openheid is over wie in het bestuur zit en hoe het geld wordt besteed. Als ik hoor dat doelen voor een keurmerk moeten betalen, vind ik dat geen goede zaak, want dat is uiteindelijk donateursgeld.”

Lex van Iterson
werkt twaalf jaar in de goededoelenwereld. Hij is begonnen bij Unicef, en landde via de Hartstichting en Natuurmonumenten bij Habitat for Humanity. „De doelen waaraan ik zelf geef, heb ik geselecteerd op basis van persoonlijke relevantie. Ik vind de schaarse natuur in Nederland belangrijk, dus ben ik lid van Natuurmonumenten. Er komt astma voor in mijn familie: het Astmafonds kan bij mij aankloppen. Verder ben ik donateur van de Hortus Botanicus in Leiden.”

„Ik zie geven niet alleen iets wat je doet in de vorm van een financiële donatie. Ik geef ook in de vorm van tijd door middel van enkele bestuurlijke functies bij kleine fondsenwervende instellingen. Zodoende hoop ik ook mijn steentje bij te dragen.”

„Om te geven aan grote organisaties vind ik het keurmerk van het CBF erg belangrijk. Natuurlijk weet ik dat de criteria geen waterdichte garantie geven over het bestede geld – zeker in het buitenland – maar het zegt in ieder geval dat de kosten van eigen fondsenwerving niet onevenredig groot. Voor lokale doelen, zoals de Hortus in Leiden, vind ik een keurmerk minder belangrijk en voor de organisaties waarvoor ik mij bestuurlijk inzet, vind ik het niet belangrijk. Ik word namelijk als bestuurlid goed op de hoogte gehouden over het financiële gebeuren en als dat tot tevredenheid van het bestuur leidt, dan is dat goed genoeg.”

Dieuwertje Blok
is tv-presentatrice. Zelf zegt ze dat ze meer met het hart dan met het verstand geeft aan goede doelen, zoals MyBody, VluchtelingenWerk, Plan Nederland, Amnesty International, SIVMO (vredesgroeperingen in Israël), Hartstichting en Liliane Fonds. „Ik geef liever niet aan religieus gebonden organisaties. Prettig als er korte lijnen zijn en er niet grote apparaten en papieren rompslomp boven hangt, maar dat het geld zoveel mogelijk daar komt waar het moet zijn. En graag ter verspreiding van kennis of heel praktische middelen waar mensen zelf mee verder kunnen. Ik geef ook soms voor wetenschappelijk onderzoek, voorlichting, vredesactivisme en idealen. Nogal divers, als ik erover nadenk. Collectes aan de deur ook altijd, al is het maar voor de moeite. Het is sympathieker dan geld overmaken.”

Jos van Hezewijk
is publicist en onderzoeker. Hij schrijft sinds de jaren tachtig over de elite van Nederland, over topmanagers, netwerken en miljonairs. Bij het geven aan goede doelen hanteert hij een simpele regel: ze moeten bij hem langs komen. „Ik maak nooit over. Het zegt iets over een organisatie als ze in staat zijn vrijwilligers zover te krijgen dat die langs de deur willen gaan. Een goed doel moet mensen sociaal maken.”

Van Hezewijk geeft niet graag geld; liever biedt hij zijn diensten aan. „Ik doe graag iets voor goede doelen met een sociaal karakter.” Het CBF-keurmerk zegt hem niet zo veel. „Dat is voor de grote goede doelen. Kleine initiatieven zijn ook heel belangrijk, die kunnen dat keurmerk niet betalen. Plaatselijke goede doelen worden te snel over het hoofd gezien.”

Corine Aartman
is zelfstandig consultant en coach voor goede doelen. Ze is oprichtster van het Nederlands Genootschap van fondsenwervers en werkt twintig jaar in ’het charitatieve wereldje’. „Het is een combinatie van verstand en gevoel, van rationele argumenten en emotie. Het gaat bij mij om waarden als mensenrechten en milieu, aids. Ik geef niet alleen geld, ik stel ook mijn kennis beschikbaar.”

Voor Aartman is ook van belang hoe een goed doel met de donateurs omgaat. „Zijn ze transparant in het geven van informatie? Hoe pikken ze een klacht op, wat doen ze met mijn informatie, wat is de toon van hun uitingen? Goed gedrag en goed bestuur, dat is voor mij de basis. Dan kom je al gauw op doelen met een CBF-keur. Voor mij geldt wel dat een goed doel iets bij me teweeg moet brengen.”

Herman Vransen
heeft een bedrijf dat direct mail verzorgt voor goede doelen. „Een keurmerk komt bij mij niet op de eerste plaats. Ik geef om het milieu en dus ben ik lid van Greenpeace, en ik weet niet eens of zij een CBF-keur hebben. Bij gezondheidsdoelen speelt de emotie mee – iedereen heeft vanwege gebeurtenissen in zijn omgeving wel iets met kankerbestrijding en aids. Altijd die emotie, hè? Mijn dochter heeft astma, dus geef je aan dat doel.”

De heer M.P. van Dijk, soldaat van het Leger Des Heils, collecteert op Schiphol. ¿Collecteren is sympathieker dan geld overmaken¿, meent presentatrice Dieuwertje Blok. (FOTO KOEN SUYK, ANP) Beeld
De heer M.P. van Dijk, soldaat van het Leger Des Heils, collecteert op Schiphol. ¿Collecteren is sympathieker dan geld overmaken¿, meent presentatrice Dieuwertje Blok. (FOTO KOEN SUYK, ANP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden