We gaan u even planken, zei de ambulancebroeder

Zonder religieuze beleving geen religie – misschien is ze wel de kern ervan. Toch lees je er maar weinig over. In deze rubriek beantwoorden mensen vragen over wat ze op religieus gebied hebben beleefd. Vandaag: Anne Westerduin.

Koert van der Velde

Wat hebt u beleefd?

„Terwijl ik invoegde op de A 28 bij Hoevelaken kreeg mijn auto een tik van een vrachtauto tegen de linkerkant. Hij begon te schuiven over het wegdek. Het was net een droom, en toch ook weer niet. Met mijn ogen stijf dichtgeknepen wachtte ik op wat komen ging. Zo simpel gaat een mens dus dood. De airbag sloeg in mijn gezicht en ik hoorde een enorme dreun. Toen ik mijn ogen opendeed zag ik op een paar centimeter van mij af een boom. Ik wrong me uit de auto en toen kwam er een vrouw aangelopen. ’Kom jij uit dat wrak?’ vroeg ze ongelovig. ’Dan mag je van geluk spreken’. Ik voelde me onwezenlijk.

Ambulancebroeders legden me op de grond. ’We gaan u even planken’ zeiden ze, en ook mijn nek werd gefixeerd. Terwijl we in de ambulance naar het ziekenhuis reden zag ik door het raam boven me de blauwe lucht, waarvan ik als kleuter zeker wist dat God daar woonde. Ik besefte: ik ben er nog, ik leef! Het was het gevoel dat je hebt als een boek of film afgelopen is en je denkt: ik wil dat het verder gaat. Dat gevoel in het kwadraat. Wat was ik blij dat ik nog leefde. Al zou ik de rest van mijn leven in een rolstoel of in bed doorbrengen.

Dat was achteraf gezien wat al te gemakkelijk gedacht. In het ziekenhuis bleek dat ik een gebroken rug had, en ik kreeg morfine. Toen ging het plotseling helemaal mis. Ik kreeg het ijskoud en zweette. Mensen renden, geroep om doktoren. De boel viel uit; hartritmestoornissen. De gebeurtenissen voltrokken zich in een onafwendbaar proces, waarvan ik kon vinden wat ik wilde, zonder dat dat ook maar iets uitmaakte. Welbeschouwd fascinerend.”

Fascinerend?

„Fascinerend te merken dat je zo weinig invloed hebt. Het zal met mijn orthodoxe achtergrond temaken hebben. Daardoor was ik voorbereid op het feit dat je leven zomaar afgelopen kan zijn. Ik ben opgegroeid met het gegeven dat mensen kwetsbare en nietige wezens zijn en met het geloof dat ’de Here geeft en neemt’. Veel mensen in mijn gelovige omgeving vroegen dan ook of ’ik was stilgezet’.”

Gelooft u dat ook?

„Voor mij is dat ongeluk heel goed geweest omdat het me heeft gedwongen na te denken over wat ik écht belangrijk vind. Ik heb toen ik weer beter was ontslag genomen, heb mijn positie en salaris opgegeven om helemaal te gaan doen wat mij drijft.

De vraag naar de rol van God in zulke situaties is een menselijke. Als mensen vroegen of God me heeft ’stilgezet’, dacht ik: dat was op andere momenten in mijn leven logischer geweest. Het is een veilige gedachte die troost kan geven, maar ik geloof niet meer dat God zo ingrijpt. Ik kan tegenwoordig leven met steeds meer onzekerheden op het gebied van geloof dan tijdens mijn theologiestudie, ben bevrijd van allerlei eikenhouten dogma’s.

Ik kan weliswaar minder omschrijven hoe God volgens mij is, maar ik houd steeds meer van hem. Zo werkt dat in de liefde. Hoe meer je de ander vrij kunt laten, hoe meer je diens onvoorspelbaarheid waardeert, terwijl je helemaal op hem vertrouwt, des te meer je van hem houdt.”

Bent u wel eens zo ver gegaan te denken dat God misschien wel alleen maar schijn is?

„Als ik kijk naar het wereldgebeuren kan ik me bij die gedachte alles bij voorstellen. Maar als ik kijk naar mijn eigen leven dan heb ik te veel tekenen gezien van zijn bestaan, een sturende aanwezigheid gevoeld, gebeurtenissen meegemaakt waarvan ik zeg: dat kan geen toeval zijn. Zo heb ik door mijn ongeluk heel bijzondere ontmoetingen gehad, zoals met de jongen die in het ziekenhuis naast me lag, die ik op mijn laatste dag kon vertellen over wat ik geloof. Niet om hem te bekeren, hoor. Dat hoefde niet. Ik voelde dat God toen tegen me zei: laat mij maar door jou heen werken.”

Wringt dit niet met uw verwerping van het idee dat God u heeft stilgezet?

„Daar ben ik niet uit. Ik geloof toch ook niet dat God er helemaal buiten stond. Hij had er zeker weet van. Maar of hij er ook een bedoeling mee had weet ik niet. Ik denk dat God de wereld bestuurt op een veel hoger niveau dan wij kunnen bevatten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden