We gaan steeds verder en goedkoper op reis

door Wybo Algra

Kleumen in Cadzand doet niemand meer, als een week met een prijsvechter naar China wel zo voordelig is.

De rondvaartboot over de Amsterdamse grachten vaart in 2050 ook nog wel, meent Frank Go. Maar de Nederlandse badplaatsen zijn kwetsbaarder dan de unieke grachtengordel. Zij zullen echt iets anders moeten verzinnen om ook over enkele decennia nog toeristen te trekken. Go, hoogleraar toerisme aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam: „Er is een gigantische concurrentie. Nu al vlieg je vanaf Zestienhoven voor een paar centen naar Turkije of een of andere Costa.”

Ver reizen is voor grote groepen mensen al heel gewoon geworden. Niemand kijkt meer op van familie of vrienden die afreizen naar oorden als Nepal of Bolivia. „Tot op heden was dat een westers verschijnsel”, zegt Go. „Maar de middenklasse in China en India is nu aan de beurt. Dat zijn landen met elk meer dan een miljard mensen. Als daar de wereldwijde verplaatsing op gang komt, heeft dat internationaal gezien nogal wat gevolgen.”

Het aantal Aziatische toeristen dat Nederland bezoekt, stijgt snel. Maar ze doen tijdens Europese tours Nederland maar kort aan: Amsterdam, en eventueel nog even naar de Zaanse Schans. „Aziaten zijn vooral geïnteresseerd in status, in grote merknamen: Parijs, Londen en Madrid. Nederland vinden ze eigenlijk toch een b-locatie.”

Reizen náár China gaan we wel en naar andere landen met een snel groeiende economie. Go: „Deze landen doen er alles aan de toerisme-economie op gang te krijgen, want dat schept banen voor de miljoenen werkzoekenden die er jaarlijks bij komen. In China rijzen enorme vakantiecomplexen als paddenstoelen uit de grond. Voor hun eigen middenklasse en daarna voor mensen uit het westen, die met steeds lagere prijzen worden gelokt.”

Tegen dergelijke concurrentie valt voor Nederland gewoonweg niet op te boksen. Zeker niet voor de badplaatsen met het gebruikelijke recept van strand, pootjebaden en een ijsje. „Het punt is dat alle concurrenten hetzelfde doen. Uit onderzoek blijkt dat alle badplaatsen aan de Noordzeekust op elkaar lijken. Maar ook buiten Europa is dat het geval. De Dominicaanse Republiek, Florida – op den duur zullen veel mensen daar toch op uitgekeken raken. Ze gaan zich afvragen: waarom ben ik hier eigenlijk?” Vraag is ook hoe verstandig het is op massatoerisme te mikken. Zie hoe vluchtig het is: Turkije, pas nog booming, raakt alweer uit de gratie.

Go staat een andere strategie voor. „We moeten ons profileren met wat Nederland specifiek te bieden heeft, waar we ons op onderscheiden.” Het antwoord: water. „Met de klimaatveranderingen ontstaat meer wateroverlast, meer schaarste en misschien ook meer waterpret.” Daarin kan Nederland zich onderscheiden. De Rotterdamse havens, de molens van Kinderdijk, de Deltawerken, de universiteiten in Delft en Rotterdam met hun grote expertise: ze geven Nederland betekenis als waterland.

Wetenschappers, studenten, bestuurders uit potentiële rampgebieden: daar zou Nederland zich op moeten richten. Wat dat nog met toerisme te maken heeft? Go: „Deze reizigers maken gebruik van dezelfde hotels, wegen en vliegtuigen. Bovendien, toerisme is eigenlijk niets anders dan weggaan en weer thuiskomen.” En, zegt Go, opvattingen over werk en vrije tijd veranderen drastisch. Mobiel bellen op het strand is al niks bijzonders meer en gaat echt niet alleen over privézaken. „Wonen, werken, vakantie, het zal in elkaar overvloeien. Zakelijk en wetenschappelijk toerisme past heel goed in dat denken.”

Gezondheidszorg trouwens ook. „Badplaatsen kunnen zich deels ontwikkelen tot kuuroorden, vakantieparken tot plekken waar mensen komen voor cosmetische chirurgie of andere medische behandelingen. Dat biedt een oplossing voor capaciteitsproblemen in de ziekenhuizen, en voor de lage bezettingsgraad van vakantieparken buiten het hoogseizoen. En het sluit aan bij wat mensen willen: steeds meer in steeds minder tijd.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden