Watersnoodrampje spelen met de dijk

Alles wat maar mis kan gaan met dijken, gaat mis in de Groningse gemeente Bellingwedde. Hier wordt de dijk van de toekomst ontwikkeld.

„Nu gaat de kleilaag afbrokkelen”, roept de spreekstalmeester enthousiast. „Zie ik daar al scheuren?” Een keer of vijf zijn er dan, in een kleine polder in de Groningse gemeente Bellingwedde, duizenden liters water met donderend geweld uit een enorm reservoir over een stuk dijk gestort. En inderdaad, de binnenkant van de dijk houdt het niet langer. Grote brokken klei worden meegevoerd met het water, dat steeds bruiner wordt. Vandaag moet de dijk eraan, dat is precies de bedoeling van IJkdijk.

IJkdijk is een testlocatie waar problemen met waterkering worden nagebootst. Dat gaat hand in hand met het testen van de nieuwste technologieën voor dijkbewaking. Het miljoenenproject met zo’n veertig partners, twee jaar geleden aangekondigd, werd gisteren geopend door staatssecretaris Tineke Huizinga. In de proeftuin van 1200 bij 300 meter nabij Nieuweschans staan verschillende stukken dijk van zand, klei en veen. Uniek is dat ze zijn uitgerust met sensoren en luisterbuizen. Tijdens de experimenten is de conditie van de dijk daardoor precies te volgen, zowel aan de buitenkant als binnenin. Onderzoekers staan te popelen om watersnoodrampje te spelen. Proeven met overslag en overloop staan op het programma, net als experimenten met verzadigde dijken en piping, waarbij water onder de dijk doorsijpelt. In Oost-Groningen wordt de dijk van de toekomst ontwikkeld, zo meent de Stichting IJkdijk.

„Geen veiliger land dan Nederland”, zei Joost Wentink van GeoDelft, een van de IJkdijkpartners gisteren bij de opening. Toch zitten ongelukken met de waterkering nog altijd in kleine hoekjes, zo leert de praktijk. Dat vereist permanente alertheid, onderstreepte Wentink.

Het Limburgse Stein had in januari 2004 een verzadigde dijk door een gesprongen waterleiding. In het Utrechtse Wilnis brak in augustus 2003 een veenkade door. In Ochten in de Betuwe scheurde in februari 1995 een dijk. Er sloegen toen 240 duizend mensen op de vlucht, samen met 1,2 miljoen stuks vee. Wentink: „Er stonden drie mannen op de dijk die zeiden: ’Ik zou maar gaan.’ Dat hadden ze bij wijze van spreken uitgerekend op een bierviltje.”

IJkdijk moet bijdragen aan een meer gecontroleerde manier van bewaken en alarmeren. Het testcentrum wordt gezien als basis voor de Flood Control Room 2015, een landelijk monitoringssysteem.

De vorig jaar door de regering ingestelde Taskforce Management Overstromingen wordt nu door de IJkdijk op de wenken bediend. Wentink: „Als de taskforce met oplossingen komt, zijn die er al.” De spreker haalde gisteren een paar berichten aan, alleen nog maar van deze zomer: Miljoenen Indiërs op de vlucht voor water, gigantische waterschade in Groot-Brittannië, evacuaties in China. Waarmee hij maar wilde zeggen dat het Nederland van Hansje Brinkers en de Deltawerken met de dijk van de toekomst ook een prachtig exportproduct zou hebben. De Amerikaanse versie van Rijkswaterstaat heeft – met de ellende van de orkaan Katrina in de zomer van 2005 in het achterhoofd – al gevraagd of ze proeven mogen komen doen op de IJkdijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden