WaterruzieNederland en Israël

Vitens staakt samenwerking met omstreden Israëlisch waterbedrijf. Nederlandse ambassadeur op het matje geroepen.

TEL AVIV - Waterbedrijf Vitens vindt de samenwerking met Mekorot, het omstreden nationale waterbedrijf van Israël, 'politiek te gevoelig'. Deze week verbrak het daarom de banden, tot woede van Israël. De Nederlandse regering moedigt samenwerking met Mekorot juist aan. Of toch niet?

Mekorot pompt water uit de bezette Westelijke Jordaanoever naar illegale joodse nederzettingen. Desondanks valt het bedrijf volgens minister Timmermans van buitenlandse zaken (PvdA) niet onder het Nederlandse 'ontmoedigingsbeleid' voor zakendoen met bedrijven die opereren in de nederzettingen.

Mekorot nam in 1982 bezit van de watervoorraden op de bezette Westelijke Jordaanoever. Bij de Oslo-akkoorden in de jaren negentig werden afspraken gemaakt over de verdeling van het schaarse water tussen Israël en de Palestijnen. Twintig jaar later worden de joodse nederzettingen door Mekorot ruim voorzien van water (op afstand zijn ze herkenbaar als groene eilanden), terwijl veel Palestijnse steden in de zomer soms dagenlang zonder water zitten.

Het Nederlandse waterbedrijf Vitens stopt nu de onlangs afgesloten samenwerking. Maar het ministerie had Vitens laten weten dat het geen punt is om met Mekorot in zee te gaan. De regering steunt samenwerking met het als innovatief beschouwde waterbedrijf. Uit antwoorden op Kamervragen gisteren blijkt dat samenwerking geen probleem is "voor zover die betrekking heeft op activiteiten binnen de Groene Lijn (de grens van 1967, red.) of op activiteiten buiten Israël die niet ten gunste van nederzettingen komen".

Toch werd de Nederlandse ambassadeur in Tel Aviv op het matje geroepen. De klacht: de Nederlandse regering moedigt een boycot tegen Israël aan. Maar de regering had toch geen rol in de boycot door Vitens? Toch wel, vindt Israël. Minister Ploumen (buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, PvdA) zag immers afgelopen weekend af van een bezoek aan het waterbedrijf na kritische Kamervragen. Want Mekorot was ineens negatief in het nieuws als 'nederzettingenbedrijf'.

"Door het bezoek af te blazen creeert de Nederlandse regering een atmosfeer waarin marginale groepen in Nederland, die een boycot van Israël willen, gedijen", zegt een geïrriteerde woordvoerder van het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken. Dat kan waar zijn. Vitens zegt dat het mede door de afzegging van Ploumen "tot het inzicht kwam dat mogelijk toekomstige gezamenlijke projecten uiterst moeilijk worden, aangezien deze niet los kunnen worden gezien van de politieke context."

Verwarring over ontmoedigingsbeleid kabinet
Het lijkt erop dat het kabinet niet duidelijk weet voor welke bedrijven het ontmoedigingsbeleid geldt. Recente uitspraken daarover:

Kamerbrief 4 oktober 2013:

"Het kabinet ontmoedigt activiteiten die bijdragen aan de aanleg en instandhouding van nederzettingen of die de aanleg of instandhouding ervan faciliteren."

Premier Rutte afgelopen weekend tegen onze correspondent:

"Er zijn bedrijven die vooral actief zijn in Israël of elders, en ook een paar dingen doen (op de bezette gebieden), dan ligt het ook weer anders."

Minister Timmermans gisteren:

"Wij ontmoedigen alleen bedrijven die in de bezette gebieden willen opereren als er geen overeenstemming is met de Palestijnse Autoriteit."

Rutte afgelopen weekend tegen onze correspondent:

"Mekorot is een ingewikkeld geval omdat dat een soort monopolie is. Dus zou je verbieden om zaken te doen met het waterbedrijf, dan zouden u en ik niet kunnen douchen als we in Israël zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden