Waterkracht uit open Grevelingenmeer

Het Grevelingenmeer wordt waarschijnlijk herenigd met de Noordzee. Zeeuws energiebedrijf Delta ziet zijn kans schoon en wil energie opwekken uit eb en vloed.

Het staat er beroerd voor met het onderwaterleven in het Grevelingenmeer. Het gebied werd in 1971 van de Noordzee afgesloten met de Brouwersdam, als antwoord op de watersnoodramp in 1953. Het gebrek aan verse toevoer van water uit de Noordzee resulteert in een domino-effect van milieuproblemen. Voldoende zuurstof ontbreekt, waardoor dikke witte schimmelplakken de bodem overwoekeren. Dat gaat ten koste van micro-organismen, die broodnodig zijn voor vogels en vissen.

Slecht nieuws voor de economie van het Zeeuwse kustgebied, dat het naast visvangst vooral moet hebben van toerisme en watersportrecreanten. De natuurrijke omgeving trekt veel surfers, zeilers, duikers en zonaanbidders. In samenwerking met lokaal bestuur streeft Natuur- en Recreatieschap de Grevelingen ernaar om het getij terug te brengen. Door de dichte dam te vervangen met grote sluizen moet het meer weer gezond worden.

Die plannen klinken als muziek in de oren van het Zeeuwse energiebedrijf Delta, dat zich duurzaam op de kaart wil zetten. Delta, vooral groot in zonne-energie, zou een opening in de Brouwersdam graag benutten om een getijdencentrale te bouwen. Daarbij drijft water, dat zich met eb en vloed verplaatst, windmolens onder water aan. „Het benutten van waterkracht past mooi binnen ons doel voor 20 procent schone energie in 2020”, zegt een woordvoerder. „Wij zijn gereed om een volgende stap te maken.”

De centrale gaat volgens Delta 200 miljoen euro kosten. Het bedrijf wil een coalitie vormen en hoopt dat het kabinet mee wil betalen, omdat Rijkswaterstaat verantwoordelijk is voor waterwerken. In 2010 doet Delta bij de Grevelingendam een proef met vier onderwatermolens.

Lang werd gedacht dat het getij in Nederland – een meter – te zwak is om groene stroom op te wekken. Het vermoeden dat dit alleen bij hoogtewisseling van 4 tot 6 meter kan, werd gisteren ontkracht. Op een bijeenkomst van Delta, Rijkswaterstaat en Natuur- en recreatieschap de Grevelingen in Ouddorp (Goeree-Overflakkee) presenteerde de TU Delft onderzoek dat aantoont dat een getijdencentrale goed haalbaar is. De waterkrachtcentrale kan met ruim 100 turbines schone energie opwekken voor 65.000 huishoudens.

Ondanks de voordelen juicht niet iedereen het plan toe. „Waterturbines zijn gehaktmolens voor onze vissen”, vreest Jaap Geleijnse van de Federatie Beroepsvissers zuid-west Nederland. „Straks hebben we helder water, maar zwemt er geen vis meer. En het staat er al zo beroerd voor met de Schieraal.” Hiswa, belangenorganisatie voor de watersportindustrie, ziet het openen van de Brouwersdam wel zitten. Daardoor kunnen plezierboten de zee op en hebben waterrecreanten minder last van stinkende schimmel en zeesla.

Als de getijdencentrale er komt, is het de eerste in Nederland. „In 1913 hadden Nederlandse ingenieurs al plannen”, weet Hans van Duivendijk, waterbouwkundige aan de TU Delft. „Maar de Eerste Wereldoorlog gooide roet in het eten.” Of de getijdencentrale realiteit wordt durft hij nog niet te zeggen. „Technisch bekeken kan zij in drie jaar gebouwd worden. Maar de besluitvorming vraagt ook nog jaren tijd.” Rijkswaterstaat kan er bij staatssecretaris Huizinga van verkeer en waterstaat op aandringen om geld vrij te maken. Dat is voor Delta essentieel. „Duurzame energie is per definitie nog onrendabel. Wij hopen dat de minister waterkracht opneemt in de SDE-subsidie voor schone energie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden