Water op stations schreeuwend duur

Halve liter Spa vier keer zo duur als in de supermarkt. Netwerk Join the Pipe wil gratis tappunten op alle NS-stations

Het is op warme dagen dat het de dorstige reiziger opvalt hoe duur de flesjes water zijn op treinstations. Waarom is er op het Centraal Station van Amsterdam, waar in minstens zeven winkels water wordt verkocht, nergens een flesje onder de 1,50 euro te vinden?

Het antwoord ligt voor de hand: de Nederlandse Spoorwegen zijn op alle stations monopolist. Winkels zoals AH to go en Hema worden uitgebaat door NS Stations Retailbedrijf. De werknemers van bijvoorbeeld Burger King zijn in dienst bij de NS.

Op Amsterdam CS is 1,50 euro de laagste prijs. Voor dat geld krijg je bij AH een huismerk, bij Ako Chaufontaine en bij de Hema het huismerk, Hemawater. Bij Kiosk is er ook water voor dat bedrag, maar dat betreft een flesje Spa van 300 milliliter, een halve liter kost daar 2,30 euro. Bij Smullers en Broodzaak rekenen ze voor zo'n flesje Spa 2,20 euro en bij Starbucks kost een flesje Well Water 2,25 euro.

Die prijzen schelen nogal met de prijzen in de supermarkt. Bij een gewone AH kost een halve liter Spa nog niet eens 40 eurocent, een kwart van de prijs op het station. Het verschil met het huismerk van die supermarkt is nog groter, dat kost iets meer dan 20 eurocent.

Volgens Autoriteit Consument & Markt, is hier formeel niets aan de hand. De NS hebben in 1995 een algemeen exclusief recht gekregen van het Rijk om de tunnels en perrons te exploiteren. Dat recht is onlangs geëvalueerd en voor vijftien jaar verlengd. De NS zijn gevraagd om commentaar, maar reageerden niet.

Volgens een woordvoerster van Albert Heijn klopt het dat de AH to go-winkels op de stations worden uitgebaat door een tak van de Nederlandse Spoorwegen, maar dat de prijzen van alle producten door het moederbedrijf worden bepaald. Dat het flesje Spa op het station ruim vier keer zo duur is als bij een supermarkt verderop, komt door het beperktere assortiment van een AH to go. "We helpen klanten met een druk bezet leven aan artikelen. Dat is een andere propositie dan bij supermarkten en daar hoort een passende prijsstelling bij."

Voor treinreizigers komt er misschien een goedkoper alternatief. Vorige maand onthulde Join the Pipe (zie kader) op de stations van Almere en Amersfoort een tappunt met gratis water. Het is een pilotproject in samenwerking met de NS, ProRail en waterbedrijf Vitens. Over zes maanden gaan de partijen kijken of deze tappunten ook op alle ruim 400 stations kunnen komen.

Volgens Esther Somers van Join the Pipe is een tappunt op een station een grote doorbraak. "We willen onze tappunten op plekken waar veel mensen komen en waar het druk is. Waar kun je dan beter zitten dan op een treinstation?" Maar dat plan had veel voeten in de aarde. Vanaf het begin lieten de NS volgens Somers blijken dat zij bevreesd waren voor de 'impact' op de verkoop van frisdrank en water op het station. Behalve dat reizigers tevreden moeten zijn over de service en dat het rond de tappunten geen rotzooi moet worden, is de eventuele omzetdaling straks een criterium bij het besluit om de tappunten ook elders toe te staan.

"Natuurlijk zijn we blij", zegt Somers, "maar aan de andere kant: in alle landen is het de normaalste zaak van de wereld om tappunten op stations te hebben. Waarom doen we in Nederland zo moeilijk?" De NS hebben gesteld dat als begin 2014 het licht op groen gaat, Join the Pipe moet zorgen voor sponsors. "Daar hadden de NS geen budget voor."

Join the Pipe
Join the Pipe is in 2008 opgericht uit onvrede met het gegeven dat een miljard mensen op de wereld geen toegang hebben tot schoon drinkwater, terwijl in Nederland per dag, per persoon 70 liter drinkwater wordt gebruikt voor het doorspoelen van de wc. Het sociale netwerk zamelt geld in zodat voor elk tappunt dat in Nederland wordt geplaatst er ook een in een ontwikkelingsland komt. Die tappunten in Nederland wil Join the Pipe plaatsen uit frustratie dat in Nederland elke dag een half miljoen PET-flesjes worden weggegooid, waarvan het merendeel is gevuld met water. "En dat terwijl het Nederlandse kraanwater het beste van de wereld is", zegt Esther Somers. "Kraanwater moet hier aan hogere eisen voldoen dan voorverpakt water." Water is big business, aldus Somers. De bronnen van drinkwaterbedrijf Vitens liggen vlak naast van die van mineraalwatermerk Bar-le-Duc. "Consumenten worden bedot, maar dat ze erin trappen is hun eigen schuld. We hopen ze wakker te schudden, zodat ze stoppen met het kopen van PET-flesjes."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden