Wat zou een Pool hier nog sappelen?

Bouwput van een nieuwe metrolijn in Warschau. Voor Poolse bouwvakkers is in eigen land voldoende werk, tegen een loon dat de afgelopen jaren flink is gestegen. Beeld EPA

Roemenen en Bulgaren nemen de plaats van goedkope Polen in binnen de Nederlandse bouw en transportsector.

Een badkamer voor weinig geld laten verbouwen? Een lekkende gootsteen voor een schijntje repareren? Of spotgoedkoop goederen laten vervoeren? Huur een Pool in, klinkt het al ruim tien jaar alom. Ook begin deze week toen de discussie oplaaide over goedkope, buitenlandse arbeidskrachten die West-Europese arbeidsmarkten overspoelen, was de Pool in veel media hét symbool van goedkope arbeid. Maar klopt dat beeld van de spotgoedkope Poolse bouwvakker, loodgieter of vrachtwagenchauffeur nog wel?

Mondiger

In de bouw in ieder geval niet, vermoedt vakbondsbestuurder Hans Crombeen van FNV Bouwen en Wonen. Hij ziet steeds minder Polen op Nederlandse bouwplaatsen rondlopen. "Nu in hun eigen land de lonen stijgen, zijn ze mondiger geworden. Waarom zou ik hier sappelen en in een caravan of bungalow overnachten als ik het in mijn eigen land beter heb, zeggen ze."

Het zijn nu Roemenen en Bulgaren - die in eigen land nog steeds weinig verdienen - die vaak slechtbetaalde Nederlandse bouwklussen aannemen, ziet Crombeen. "Ik verwacht dat de Bulgaren of Roemenen binnenkort de dominante positie van Polen in de bouw overnemen."

Ook collega Egon Groen, FNV-vakbondsbestuurder in de transportsector, komt minder Poolse kentekens tegen dan tien jaar geleden. In het transport nemen de Roemeense en Bulgaarse vrachtwagenchauffeurs het stokje over van de Polen. Huren transportbedrijven deze chauffeurs voor korte tijd in, dan hoeven ze de tijdelijke krachten niet meer te betalen dan het Nederlandse minimumloon. Hierdoor zijn Oost-Europese chauffeurs aantrekkelijker dan hun duurdere Nederlandse collega's.

Maar weinig Polen lijken behoefte te hebben aan dat karige loontje. Groen: "Als we ze toch tegenkomen, zijn ze vaak in dienst van Nederlandse bedrijven en werken ze tegen Nederlandse arbeidsvoorwaarden. Vooral nu de economie aantrekt en er schaarste is aan chauffeurs, worden er veel Polen aangenomen."

Of er daadwerkelijk veel minder Polen naar Nederland afreizen om bij te klussen, is op basis van harde cijfers moeilijk te zeggen. De meest recente statistieken van het CBS laten zien dat het aantal Polen in de bouwsector heel licht daalt: van 7000 in 2011 naar 6900 in 2015. Geen schrikbarende daling. Maar, zo stellen economen van de Rabobank zich voor, nu de Poolse economie groeit, zal de daling doorzetten. Ook in andere sectoren.

De afgelopen tien jaar stegen de lonen in Polen met bijna 50 procent, blijkt uit cijfers van het economisch bureau van ABN Amro. Verdiende de gemiddelde Pool in 2007 nog ruim 16.000 euro per jaar, inmiddels vangt hij bijna 30.000 euro. Bulgarije maakte een soortgelijke loonontwikkeling mee, maar de gemiddelde Bulgaar verdient met een inkomen van ongeveer 20.000 euro nog flink minder dan een Pool.

Koopkracht

Wat meespeelt, zegt ABN Amro-econoom Nora Neuteboom, is dat de Poolse prijzen minder hard zijn gestegen dan de lonen. "De koopkracht van Polen nam dus toe. Bulgaren en Roemenen trekken nu ook naar Polen om daar tegen een hoger loon te gaan werken."

En, zegt Neuteboom, Poolse werkgevers kunnen misschien ook niet anders dan de lonen verhogen. "Net als Nederland heeft Polen een vergrijzende beroepsbevolking. Als de lonen niet stijgen, blijft het voor jongeren aantrekkelijk om naar het buitenland te gaan om geld te verdienen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden