Jan vraagt Daan

Wat zijn jouw eindejaarsgedachten?

Jan Beuving. Beeld Maartje Geels

Daan van Eijk en Jan Beuving vormden samen het (wetenschaps)cabaretduo Jan & Daan. Jan is wiskundige en theatermaker. Daan is natuurkundige aan de University
of Wisconsin in Madison, VS. Om de week stellen zij elkaar hier een vraag.

Ha Daan

Vorige week moest onze column wijken voor de kerstbijlage. Terwijl toch juist rond dat feest talloze wetenschappelijke vragen te stellen zijn. Welke ster was dat, boven die stal? In welke vorm werd goud in die dagen gegeven, en wat waren de bewerkingsmethodes in die tijd? Maar helaas: geen plaats in de herberg voor de wetenschap.

Misschien dat ergens in een kribbe nieuw licht gezien werd. Ik fietste naar de kerstnachtdienst toen ik op de Uithof in Utrecht één kamer verlicht zag in het donkere silhouet van het wiskundegebouw. Ik kon niemand zien, dus of het een vergeten lampje was, of iemand die op Kerstavond aan de wiskunde zat, we weten het niet. Maar ik vond het een romantische gedachte. Er leek me ook niks eenzaams aan. Iemand die alleen is met het vak waar hij of zij van houdt, is niet alleen. Het ontroerendst aan de nachtdienst vind ik de gedachte dat er honderden jaren geleden op die dag in dezelfde kerk al dezelfde melodieën gezongen werden, en hetzelfde verhaal gelezen werd. Of dat verhaal waar is, weten we niet. Maar de kracht ervan heeft zich bewezen.

Een lampje

Toen ik naar huis fietste, dacht ik na over de wetenschap. Ook die bewijst zich keer op keer. Onze theorieën komen steeds dichter bij de waarheid. We hebben het bij het steeds rechtere eind. En toch vraagt deze krant daags voor Kerst niet aan Robbert Dijkgraaf om de wereld te vatten, maar laten ze Claudia de Breij een kerstgedicht schrijven. Een terechte keuze, vind ik. Het gaat altijd om liefde en licht, schreef zij. Gaat het daar in de wetenschap ook om? Nu ja. Zijn jouw wetenschappelijke eindejaargedachten ook zo filosofisch? Overigens: het lampje op de Uithof brandde nog steeds, op de terugweg. De kans dat er daadwerkelijk iemand zat leek me daarmee kleiner geworden, maar ik vond het toch een hoopvol teken. Licht!
Ik wens je een mooi nieuwjaar!

Daan van Eijk Beeld Maartje Geels

Dag Jan

Ook ik ging op Kerstavond naar de kerk. Ik had vooraf wat minder tijd voor overpeinzingen: mijn vrouw en ik waren met de auto en bij aankomst bleek de parkeerplaats van de kerk vol te zijn. De kerken in Amerika zitten nog altijd stampvol (al helemaal op Kerstavond) en deze kerk was dat betreft geen uitzondering. Op andere vlakken was ze dat wel. We gingen namelijk naar de kerk van de vrijzinnige First Unitarian Society, een liberale religieuze beweging die gelijkheid, inclusiviteit en persoonlijke spirituele groei nastreeft, gebruikmakend van elementen uit diverse geloofsovertuigingen, van het christendom en de islam tot het atheïsme en humanisme. Of zoals ik iemand hier schertsend hoorde zeggen: de ‘God-optional’-kerk.

Hoopvol

De dienst vond plaats in een schitterend pand waarvan het ontwerp geïnspireerd is op het naastgelegen oorspronkelijke kerkgebouw, ontworpen door de befaamde lokale held Frank Lloyd Wright. En in de kerstdienst vond ik precies wat ik zoek in een kerk en haar gemeenschap: tijd voor reflectie, saamhorigheid en het delen van ons mens-zijn, begeleid door diezelfde universele, eeuwenoude melodieën en verhalen over licht en hoop. Die laatste twee werden prachtig in beeld gebracht toen de lichten in de kerk doofden en de voorganger met haar kaars de kaarsjes van de kerkgangers (iedereen had er één gekregen bij binnenkomst) aan de buitenzijde van de banken aanstak. Het licht werd van buur naar buur overgebracht en in een trage kettingreactie trok het vuur van buiten naar binnen tussen de banken. Tegen het einde van het prachtige ‘Stille Nacht’ baadde de kerk in een zee van kaarslicht. Ik vond het schitterend en – gek genoeg – hoopvol. Zo werd het toch nog een avond van overpeinzingen.

Overigens weet ik zeker dat er niemand aan het werk was in jouw wiskundegebouw op Kerstavond. Je weet toch hoe wiskundigen zijn, Jan? Altijd bezig in hun hoofd, nadenkend over veelvlakken in dimensionale ruimtes. Die wiskundige was daardoor de tijd vergeten, kreeg een appje van thuis dat het kerstdiner klaar stond, is halsoverkop de kamer uitgestormd en vergat daarbij het licht uit te doen. Jij altijd met je romantische ideeën...
Een gelukkig nieuwjaar gewenst!

Lees hier meer prangende vragen en snedige antwoorden van Daan van Eijk en Jan Beuving.

Lees ook: 

Waar leg jij je kamerplanten te luister?

Veel mensen denken dat Thomas Edison de eerste mens was die een geluidsopname maakte. Hij was de uitvinder van de fonograaf, een apparaat waarmee je geluid niet alleen kon opnemen, maar het ook weer opnieuw kon afspelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden