Wát zegt u? Eén protestantse kerk?

De fusie van de Samen-opwegkerken was al bijna rond, toen de 'kerk zonder naam' na jaren steggelen toch nog een naam kreeg, met een fier logo: Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Zaterdag bestaat ze officieel. Maar wat doen al die clubs die de oude naam nog in het vaandel voeren? Vervangen zij hun gereformeerde, hervormde of lutherse voorvoegsel door 'protestants'? Of zijn ze te lang bij hun oude naam genoemd om nog te kunnen veranderen?

De Gereformeerde Bond denkt al een jaar na over een naamsverandering, zegt secretaris Piet Vergunst. 'Stevige bezinning', noemt hij het, en de uitkomst is onzeker. Met alle zeven bonden binnen de Bond – van mannenbond tot zondagsschoolvereniging – is overleg, er moeten statuten gewijzigd worden ('dat duurt zeker een jaar').

De naam zoals die nu is heeft 'een grote herkenbaarheid', zegt Vergunst, zodat het een 'goeie optie' is om er niets aan te verspijkeren. Een eventuele nieuwe naam moet 'continuïteit' uitstralen. Ja, erkent hij, de hervormde kerk verdwijnt, maar ,,hervormde gemeenten blijven. Dus misschien komt er dan wel weer iets met 'hervormd' in de naam terug.”

De Gereformeerde Zendingsbond (GZB) peinst er niet over zijn naam te veranderen. ,,Welnee”, zegt Bas Stolk, coördinator Communicatie & Fondsenwerving. ,,Onze naam is statutair vastgelegd. Waarom zouden we ook? Wij zijn een zendingsbond in de hervormde kerk. En ook na 1 mei willen we dezelfde gemeenten blijven dienen als we nu doen. Dus ook gemeenten die waarschijnlijk, of misschien, niet meegaan naar de PKN. Na 103 jaar ga je niet aan je naam tornen.”

,,Wát gebeurt er op 1 mei?” vraagt Jelle Brinkhuizen van de Stichting Hervormde Internaten voor de Schippersjeugd enigszins verbaasd. ,,Eén protestantse kerk in Nederland? Dat is voor mij nieuw. Helemaal nieuw. Ik heb er ook nog niets over gelezen. Maar al had ik er wel van gehoord, dan nog zou ik geen reden zien onze naam te grabbel te gooien.”

Mevrouw Kuiper, secretaris van de Hervormde Vrouwen Groep, is goed bekend met het samengaan van de kerken. Zij benadrukt dat ze samen met de zusterorganisatie, de Gereformeerde Vrouwenbond, hard aan het nadenken zijn over nieuwe namen.

,,We hebben al eerder verschillende namen geopperd, maar tot nu toe is dat op niets uitgelopen.”

Over samengaan van de beide verenigingen hebben de dames tot nu toe niet gepraat. Dat gaat nog niet. Men hecht te zeer aan de eigen achtergrond, de cultuur. ,,Op het grondvlak gaat het goed, maar in de hoofdbesturen loopt het niet zo soepel. Dat is een beetje triest. Laat ik een voorbeeld geven. Op de jaarlijkse ledenvergadering houden wij ons 's ochtends bezig met een geestelijk onderwerp, 's middags is er een ontspannend deel. Bij de gereformeerde zustervereniging behandelen ze 's middags nóg een geestelijk onderwerp. En dat is toch lastig.”

Volgens de rector van het Hervormd Lyceum West in Amsterdam is de afkorting HLW een merknaam geworden. ,,De Vara of de VPRO gaan hun naam toch ook niet veranderen? De meeste leerlingen weten helemaal niet wat hervormd betekent. Wij zijn ook nooit officieel gerelateerd geweest aan de hervormde kerk.”

Marijke Keuning 'van wat nu nog Hervormd Theologisch Wetenschappelijk Instituut' heet, is wel degelijk officieel gerelateerd aan de kerk. ,,Wij dienen de kerkorde te volgen. En de kerkorde heeft ons opdracht gegeven om op 1 mei verder te gaan als het Theologisch Wetenschappelijk Instituut. Dat doen we dus.”

Daarnaast is er het Evangelisch-Luthers Seminarium, en dat blijft ook zo, zegt hoogleraar Klaas Zwanepol. ,,We zijn één van de drie erkende ambtsinstellingen die voor de hele PKN opleiden, maar wij hebben een eigen luthers gezicht.”

Daan Burghorn beheert de Stichting Lutherse uitgeverij en boekhandel in Den Haag. ,,En dat blijft zo”, zegt Burghorn, al wil hij, nu we er toch over beginnen, het bestuur wel vragen wat er met dat 'luthers' moet.

De nieuwe kerkorde? Voor het hervormde kerkkoor in Rijssen betekent die niets. Jan Lankamp: ,,De regels die onze kerk vroeger zelf heeft opgesteld blijven van kracht.” Dus kunnen in Rijssen homo's niet trouwen en blijft het kerkkoor gewoon hervormd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden