Wat wil de EU-burger nou: zomer- of wintertijd?

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie: 'De mensen willen het, dus zorgen we dat het gebeurt.'Beeld AP

De Europese Commissie bedoelt het zo goed: ze zegt te luisteren naar de mening van de EU-burgers, van wie een meerderheid zegt af te willen van het halfjaarlijkse klokverzetten. 

"De mensen willen het, dus zorgen we dat het gebeurt", zei commissievoorzitter Jean-Claude Juncker op de Duitse televisie. Maar wat er nu precies met de zomertijd gaat gebeuren, en wanneer, daarover heerste vrijdag grote verwarring.

In theorie lijkt het namelijk mogelijk dat elk land straks zijn eigen plan trekt: ofwel permanent overschakelen op zomertijd, ofwel permanent terug naar de aloude, 'echte' wintertijd, ofwel alles houden zoals het nu is. "De beslissing over de standaardtijd is een nationale competentie", zo onderstreept de Europese Commissie.

Die kondigde vrijdag een voorstel aan over het afschaffen van het klokverzetten in maart en oktober, zonder een voorkeur uit te spreken over zomer- of wintertijd. Het voorstel vloeit voort uit een publieke consultatie waaraan deze zomer 4,6 miljoen EU-burgers (van wie meer dan de helft Duitsers) hebben meegedaan, een record voor dit soort Europese enquêtes.

Uit een voorlopige uitslag blijkt dat een overgrote meerderheid van 84 procent het hele jaar door dezelfde tijd wil aanhouden. De grootste voorstanders daarvan zijn de Finnen en de Polen, met 95 procent. Slechts drie landen (Griekenland, Cyprus en Malta) willen niets veranderen, al is de meerderheid daarvoor klein. Van de 27.000 Nederlanders die de vragenlijst hebben ingevuld is 79 procent voor afschaffing van het zomer/wintertijd-systeem.

Beeld Louman & Friso

Het wachten is nu op het echte commissievoorstel, maar de uiteindelijke beslissing moet worden genomen door de (nu nog) 28 lidstaten en door het Europees Parlement. Dat kan nog wel even duren.

Critici vinden dat de commissie wat al te voortvarend conclusies heeft getrokken uit de consultatie, waarvan ze zelf steeds zei dat het geen referendum was. En hoewel een deelname van 4,6 miljoen imposant klinkt, blijft het een magere steekproef. In Duitsland leefde het onderwerp het meest, met een deelname van 3,79 procent van de bevolking. Maar in 25 van de 28 landen bleef dat percentage onder de 1.

De commissie onderstreept echter dat het voorstel niet alleen is gebaseerd op deze publieksconsultatie. Er zijn ook wetenschappelijke onderzoeken die concluderen dat de nadelen van het klokverzetten ruimschoots opwegen tegen de voordelen. Bovendien ligt er een resolutie van het Europees Parlement uit februari, waarin zich een meerderheid aftekende voor afschaffing, al luidde de afgezwakte oproep uiteindelijk dat de commissie nader onderzoek moest doen.

CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik, die al jaren probeert een einde te maken aan het 'zinloze ritueel' van de zomer- en wintertijd, reageert verheugd op de berichten uit Brussel. "Stoppen met klokverzetten is goed voor gezondheid, gezinnen en bedrijven", laat ze weten via Twitter. "De democratie wint omdat Brussel luistert naar de mensen. Ik roep de Nederlandse regering op dit te steunen."

Op de dagelijkse persconferentie van de commissie in Brussel hield het onderwerp 'zomertijd' de EU-correspondenten vandaag ruim een half uur bezig, mede door de onzekerheid over wat er nou precies gaat gebeuren. Een Britse journalist zag zijn kans schoon om te vragen of het Verenigd Koninkrijk op de brexit-datum van 29 maart een uur langer of korter lid van de EU blijft. Het tempo van de EU-besluitvorming kennende zal er in maart volgend jaar nog geen besluit liggen, antwoordde de commissiewoordvoerder gortdroog.

Lees ook: 

Europees Parlement wil van zomertijd af, maar niet van harte

Even was de opwinding groot, met hier en daar, in een enkele krant, een opgeklopte kop als 'Schaft het Europees Parlement de zomertijd af?'. Geen paniek: op 25 maart gaat de klok gewoon een uur vooruit, en op 28 oktober weer terug. Het is zelfs de vraag of het er ooit van komt, dat afschaffen.

De Finnen zijn de motor achter afschaffing van de zomertijd

De meteorologische zomer is zaterdag voorbij en de discussie over de zomertijd laait weer op. Nederland verzet de klok sinds de energiecrisis in 1977, en sinds 1996 is dat zaak van de hele Europese Unie. Welke discussiepunten spelen een rol?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden