Wat waren we soms vreselijk onbarmhartig

Met grote belangstelling heb ik het artikel gelezen van Andrea Bosman: ’Duitse verhalen waar niemand naar vroeg’ (Letter & Geest, 1 mei). Haar verhaal is niet slechts een persoonlijke expeditie om de flarden jeugdherinneringen uit de oorlog van Bosmans Duitse moeder tot een chronologisch verhaal te smeden: haar verhaal overstijgt het particuliere.

Het toont aan dat de Tweede Wereldoorlog zo veelsoortige slachtoffers maakte. Ook onder gewone Duitsers die niet om deze oorlog hadden gevraagd en er ook door zijn getraumatiseerd, maar die ’geen recht hadden op hun traumatisering’.

De moeder van Bosman moest, toen ze in de jaren zestig met haar Hollandse geliefde trouwde, haar Duitse nationaliteit afzweren. Het moet moeilijk voor haar zijn geweest om een belangrijk deel van haar identiteit op te moeten geven, een stuk identiteit waar ze zich dus blijkbaar voor moest schamen.

Wat waren wij na de oorlog af en toe toch verschrikkelijk onbarmhartig voor sommige mensen. Zoals ook voor de kinderen van NSB’ers die vaak verschrikkelijk werden gepest, terwijl ze er niets aan konden doen dat hun vader lid was geweest.

Ik vind het mooi dat de tijd nu rijp is dat we weer open kunnen staan voor elkaars verhalen. Het verhaal van Bosman getuigt van re-ligie: het opnieuw verbinding met elkaar maken. Hollanders kunnen weer goede vrienden zijn met Duitsers, want gelukkig genezen de meeste wonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden