`Wat voor kwaad kan er nu uitgaan van de noorderburen?`

In het vinden van de goede toon in de dialoog met Noord-Korea speelt Zuid-Korea een cruciale rol.

Zuid-Korea is bevriend met de Verenigde Staten, die Zuid-Korea sinds 1953 formeel militair verdedigen tegen het stalinistische noorden. In dat jaar maakte een wapenstilstand een einde aan de Koreaanse Oorlog (1950-1953).

Vanwege die vriendschap heeft Zuid-Korea bijvoorbeeld een immens leger soldaten naar Irak gestuurd. De Zuid-Koreanen vormen met hun 3200 man na de troepen van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië het grootste contingent buitenlandse militairen in Irak.

Tegelijkertijd begrijpen Zuid-Koreanen de Noord-Koreanen ook heel goed. Ondanks de oorlog waarin de landen technisch gesproken nog altijd verwikkeld zijn, spreken Noord en Zuid letterlijk en figuurlijk dezelfde taal. Veel Zuid-Koreanen hebben nog familie in het Noorden wonen, en omgekeerd. De lange gemeenschappelijke geschiedenis waarin de onderdrukking door Japan een belangrijke rol speelt, is nog niet vergeten en heeft een blijvende band geschapen.

Twintig jaar geleden moesten Zuid-Koreaanse kinderen op de basisschool oefenen `wat te doen als het Noorden het land binnenvalt.` Die angst voor de noorderburen is verdwenen. Zuid-Korea heeft zich ontwikkeld tot een machtig economisch land. Het Noorden is arm en de bevolking lijdt honger. “Wat voor kwaad kan er van onze noorderburen uitgaan?“, zo lijken steeds meer Zuid-Koreanen te denken.

Zuid-Korea heeft een speciaal ministerie voor hereniging en stevent met steeds vastberadener tred af op eenheid. De loyaliteit met het Noorden is inmiddels zo groot dat als de Verenigde Staten de schending van de mensenrechten in het Noorden aan de kaak stellen, Zuid-Korea zich opvallend stil houdt. Alles wat de Grote Leider Kim Jong-Il voor het hoofd kan stoten, wordt vermeden. Critici in Zuid-Korea zeggen zelfs dat de Zuid-Koreaanse regering naar de pijpen van het Noorden danst.

Koreanen zijn een hechte groep. Trots, nationalistisch en gesloten naar buitenlanders. Dat patroon is te zien in de opstelling van Noord-Korea, maar in Zuid-Korea is het al niet anders. Er zijn weinig minderheden, op een handjevol Chinezen en Japanners na. Ook Westerlingen zijn zeldzaam in het straatbeeld.

Koreanen worden vaak omschreven als mensen met een hoog arbeidsethos. “Korea heeft geen natuurlijke hulpbronnen, en het land móet daarom wel zwaar leunen op arbeidskrachten. Om die reden wordt zoveel nadruk gelegd op onderwijs, en de ontwikkeling van hoog geschoold personeel“, zo schreef Yoo Ho-Yeol in de krant Munhwa Ilbo. Hij is docent Noord-Koreaanse studies aan de Korea Universiteit in Seoel.

Koreanen worden verder gedreven door jeong. Dit woord laat zich moeilijk in het Nederlands vertalen, maar betekent zoveel als `passie`, `liefde`, en `door het hart gedreven`. Niet voor niets worden Koreanen vaak omschreven als de Italianen van Azië. “Koreanen denken niet in termen van plus en min“, zegt verzekeringsagente Yoo. “Onze hoofdmotivatie is niet: `word ik hier beter van`. Als Koreanen voelen voor iemand, doen ze alles voor hem.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden