Wat viert dit Depressiegala? Dat opluchting mogelijk is.

Goed initiatief, mooi, belangrijk, die uitzending van het tweede 'Depressiegala' door KRO-NCRV maandag. Gun het mensen om 'ziek' te zijn, en niet gek - dan ligt het niet aan henzelf. Doorbreek dat taboe op depressie. Allemaal waar. Maar ik moest me ertoe zetten om te kijken. Gênant hè? Dat schrijf ik bewust omdat het misschien het taboe verklaart. Ik keek uit empathie, omdat ik ook mensen ken met depressies. Ik gun ze een weg uit die eenzaamheid. Zou het iets menselijks zijn, om een afkeer te voelen van gewonde zielen zoals je ook een afkeer kunt voelen van gewond vlees? Mijn maag draait in ieder geval om als ik veel bloed zie.


Iets vergelijkbaars voel ik bij het horen van zwaar depressieve gedachten. Een vermorzeld lichaam wijst je op je eigen sterfelijkheid; een vermorzelde levenslust confronteert je met je eigen besef van zinloosheid. Ik keek toch, gelukkig. Al is het maar voor die bijzondere Karen de Bok (55), de VPRO-hoofdredacteur televisie die vorige week geen andere uitweg meer zag dan de weg te gronde. Afschuwelijk. Ze was zo kwiek, haar ogen schitterden. Of leek dat maar zo?


Op dit gala bleek via filmpjes, verhalen en optredens van artiesten hoe erg mensen zich schamen om over hun depressies te praten. Ervaringsdeskundige Mike Boddé walgde zo van zichzelf dat hij niemand wilde spreken en zichzelf geen hulp waard vond. Maar mensen met depressies zijn ook bang om gek, zielig of incompetent gevonden te worden. Succes is een keuze in deze neoliberale tijd en kampen met depressies voelt als falen. Uit angst voor de eenzaamheid kruipen ze achter een lachend masker, en zijn nog veel eenzamer. Psychiaters Esther van Fenema en Bram Bakker organiseerden het gala samen met de Mental Health Foundation om uit te dragen dat openheid over depressies helpt. "Dan denk je niet meer dat je de enige bent", zegt Boddé. "Dan krijg je hulp en troost", vertelt columniste Roos Schlikker over haar moeder. "Dan kun je weer jezelf zijn", zegt The Voice Kids-winnares Laura van Kaam (18). Zij blijkt ook aan een zware depressie te lijden net als één op de vijftien jongeren.


Het staat mooie prestaties niet in de weg. Onlangs vertelde ze bij 'Jinek' (KRO-NCRV) hoe een fan haar diep aankeek en zei: "Ik ben zóoo jaloers op jouw leven..." Toen besloot ze geen 'alternatieve feiten' meer op Facebook te posten. Ze krijgt nu behandeling, en steunbetuigingen. Heel mooi allemaal, maar waarom moest het een Depressiegala zijn - zo'n contradictio in terminis? Wat valt er te vieren in de golf van recente suïcides? Het gala-aspect lijkt flauw, maar als het ons pragmatisch moest verleiden om aandacht aan die hel te besteden, vind ik het geslaagd.


Mijn weerzin sloeg om in ontroering en respect. Er is meer onderzoek nodig, meer geld, meer discussie over de definitie. En meer verhalen zoals die van KRO-presentator Sophie van den Enk. Zij vertelde over een vrouw die "steeds vocht om die duistere, energiezuigende kracht terug te dringen tot een schaduw in de hoek." Ze vocht weer, vertelde ze. En toen: "Ik... deed het weer. Ik." Rillingen over mijn rug. Ze zegt het gewoon! Daarna kwam de opluchting. "Dit heeft echt een functie man, dit helpt, joh!" Zie daar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden