Wat valt er eigenlijk te herstellen bij genitale verminking?

Beeld thinkstock

Een hersteloperatie voor vrouwen die zijn besneden wordt opgenomen in de Zorgverzekeringswet.  Maar wat valt er eigenlijk te herstellen bij genitale verminking? En waarom willen vrouwen zo'n operatie?

Minister Schippers wil zogeheten reconstructieve chirurgie vergoeden omdat ze vrouwelijke genitale verminking ziet als een 'misdadige schending van de lichamelijke integriteit'. Als er een protocol is opgesteld door een werkgroep van gynaecologen en plastisch chirurgen zal de hersteloperatie onder de Zorgverzekeringswet komen te vallen.

Wat houdt die reconstructieve chirurgie in?

De hersteloperatie bij besneden vrouwen hangt af van de soort genitale verminking. De Wereldgezondheidsorganisatie onderscheidt vier typen vrouwelijke genitale verminking (VGV), variërend van verwijdering clitoris en/of schaamlippen tot het drastisch vernauwen van de vaginale opening.

De besnijdenis wordt meestal door een familielid met een schaar of mes zonder verdoving gedaan. Afhankelijk van de schade - hoeveel er is weggesneden - worden bij een reconstructieve operatie de schaamlippen of de clitoris zo goed mogelijk hersteld.

In hoeverre kan een besnijdenis bij vrouwen ongedaan worden gemaakt?

Hersteloperaties voor vrouwen die zijn besneden bestaan al vrij lang. Daarbij gaat het vooral om de schaamlippen. De operatietechniek waarbij de besneden clitoris wordt gerepareerd, werd pas in 2004 ontwikkeld door de Franse uroloog Pierre Foldès.

Hiervoor wordt het dieper liggende deel van de clitoris gebruikt dat niet is weggesneden. Wat er nog over is van de clitorisstomp, wordt naar boven gehaald, door het oude littekenweefsel te openen en de onderliggende zenuwen aan vers weefsel te verbinden.

Waarom zouden vrouwen zo'n hersteloperatie willen?

Niet alleen de besnijdenis zelf veroorzaakt onvoorstelbare pijn, ook in de rest van hun leven kampen besneden vrouwen met chronische pijn. Een operatie kan dit verlichten.

Complicaties op de lange termijn zijn onder meer: chronische infecties aan urinewegen en nieren, pijnlijke zenuwgezwellen, steeds moeizamere afscheiding van urine en een gestoorde menstruatie door opeenhoping van menstruatie bloed in de onderbuik.

Een andere reden is de wens van veel besneden vrouwen om plezier te hebben bij seks en gevoel terug te krijgen in de schaamstreek.

Refaat Karim, plastisch chirurg die is gespecialiseerd in genitale operaties, denkt dat het ook op mentaal vlak een belangrijke operatie is voor deze groep vrouwen. "Ik zie het als een vorm van emancipatie", legt Karim uit tegenover de NOS.

Karim wijst er op dat deze vrouwen hun kinderen nooit zullen laten besnijden. "Een betere borging voor de bescherming van hun kinderen heb je niet."

Mogen meisjes in Nederland worden besneden?

Nee, vrouwelijke genitale verminking is in Nederland strafbaar. Het wordt beschouwd als een ernstige en onherstelbare vorm van mishandeling. Ook in de rest van Europa is meisjesbesnijdenis verboden.

Besneden vrouwen in Nederland hebben vaak als meisje in het land van herkomst een besnijdenis moeten ondergaan. Ook lopen jaarlijks veertig tot vijftig - met name Somalische en Egyptische - meisjes in Nederland het risico besneden te worden als de familie het land van herkomst bezoekt.

Hoeveel besneden vrouwen wonen er in Nederland?

In ons land wonen naar schatting 30.000 vrouwen met een genitale verminking. Volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden er wereldwijd 100 tot 140 miljoen meisjes en vrouwen besneden. Vooral in Afrika komen deze praktijken voor. Maar sinds de komst van migranten uit landen als Somalië, Mali en Soedan, wordt ook Europa geconfronteerd met vrouwenbesnijdenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden