Wat uit het huishouden verdween

In plaats van uw zolder op te ruimen en uw eigen rommel te koop aan te bieden op de vrijmarkt, kunt u vandaag ook op zoek gaan naar oude hulpmiddelen en gebruiksvoorwerpen die onopvallend uit ons huishouden zijn verdwenen.

Het hemd, de oude scheerkwast, een potje Old Spice, met het ouder worden van de groep babyboomers verdwijnen veel spullen langzaam uit beeld. Hun kinderen, zelf al lang en breed volwassen, nemen hun spullen en gebruiken niet over. Wat is er zoal in onbruik geraakt.

In de badkamer:
De scheerstaaf en de dassenharen kwast verdwenen goeddeels, net als het prikkende aluin, uit de badkamer. Natscheren is vooral een kwestie van schuim/gel uit een bus en van dure mesjes geworden. Fresh-up, de gifgroene aftershave met een bekende depper, lijdt al jaren een zieltogend bestaan. En waar bleef Old Spice, de kruidige aftershave in het crèmekleurige potje? Het verdween in 2007 uit de schappen. Te weinig vraag, zegt merkhouder Procter & Gamble. In Griekenland, Duitsland, Groot-Brittannië, Polen en Italië is het nog wel te koop.

Andere oude bekenden, zoals Eau de Cologne 4711 en Tabac zijn nog verkrijgbaar, maar bij steeds minder winkels. De website drogisterij.net heeft zich erin gespecialiseerd. Elke keer als iets uit de handel wordt genomen, ontstaat er een run, zegt een woordvoerder. Hij verwacht dat '4711' Old Spice binnenkort opvolgt en zal verdwijnen.

Het ouderwetse scheren, en alle bijbehorende parafernalia is overigens niet helemaal verdwenen. Eric Flanderhijn, koorkapper van de Leidse studentenvereniging Minerva, spreekt over een revival. De klassieke aftershave Proraso is niet aan te slepen, zegt hij. "De ouderwetse scheermessen doen het goed. Jongeren zijn het zat dat die nieuwe mesjes zo duur worden.

Guido Marchena (26, foto) is één van hen. De literatuurstudent noemt het procedé van natte handdoeken, het scherpe mes en de aluin "vrij prettig" en "uiterst aangenaam". "Wij houden van ambachtelijk. Veel studenten kopen hun brood ook bij de bakker."

In de kledingkast:
Twintigers dragen, uitzonderingen daargelaten, geen hemd meer, maar een T-shirt. Het aantal gekochte hemden voor heren van 12 jaar en ouder daalde de afgelopen vijf jaar met bijna een kwart, signaleert onderzoeksbureau GfK Panel services.

De strakke slip raakte ook uit de gratie, maar is bezig aan een terugkeer. Tothem Underwear, een bekende Amsterdamse speciaalzaak naast het Koninklijk Paleis verkoopt de snelle snit sinds 1879. "Tien jaar geleden was de slip zo goed als verdwenen", zegt verkoopster Frederique Behonek. "Vooral de brede heupslip is weer populair. Jongeren zien het in films en op de catwalk en vinden het lekker zitten." De terugkeer wordt ook opgemerkt door GfK. Waar het hemd door het T-shirt werd vervangen, klom de slip van niets terug naar een aandeel van vijftig procent.

In de broekzak:
Huissleutels in rechterbroekzak, zakdoek in linker. Generaties liepen met een katoenen exemplaar. Goed om de neus te legen, of als geheugensteun. Maar de katoenen stofdoek is niet meer. De rood-wit gelijnde of de beige geruite zijn vervangen door anonieme, papieren exemplaren.

De geur van het eigen wasmiddel in het gestreken katoen raakte uit de gratie vanwege hygiënische bezwaren. Het RIVM werkte hier in 2007 aan mee met de campagne "Hoesten of niezen, zakdoek kiezen!" Geadviseerd werd om een papieren tissue te gebruiken en deze na één keer weg te gooien. Hergebruik van dezelfde zakdoek kan volgens het RIVM besmetting veroorzaken.

De ouderwetse zakdoek is nu vooral nog in zwang op bruiloften. Liefst met een vrolijke print, tegenwoordig te bestellen via een keur aan creatieve websites.

In het dashboardkastje:
"Nee, mensen onder de veertig gebruiken hem niet meer", zegt Brigitte Wieman van de Nederlandse Unie van Optiekbedrijven (NUVO) over de opzetzonnebril. Vooral oudere autorijders maken volgens haar nog gebruik van de kekke glaasjes. Ze worden dan ook nog gefabriceerd. Het maken van deze bril is daarom volgens Wieman gewoon onderdeel van de opleiding Opticien op zes ROC's in Nederland. Zeshonderd studenten leren hier hoe de bril gemaakt wordt, zodat opa of oma snel kan wisselen als er een tunnel nadert. Hoeveel er verkocht worden, is onbekend.

In de keuken:
"Ik ben blij dat ik niet in de fluitketelbusiness zit ", lacht Theo Hendriksen, onderzoeker bij GfK. "Het product is alleen al in 2010 twintig procent in waarde gedaald", zegt hij. Gemiddelde prijs: 13,71 euro. In 2010 werden er 'slechts' 90.000 verkocht.

Warenhuis Hema boekte wel een succes met Le Lapin, het konijn. De fluitketel won vorig jaar de Hema-ontwerpwedstrijd. Het is de enige fluitketel die Hema nog verkoopt.

De laatste trend, de Quooker, een heetwaterkraan, zal de fluitketel de genadeklap toebrengen, denkt Hendriksen.

Andere producten, zoals de flessenlikker of de uitlekstandaard verdwenen al in de jaren zestig. Beiden werden gefabriceerd door het beroemde Nederlandse merk Tomado, vooral bekend van het wasdroogrek. Dat rek verkoop overigens nog 300.000 stuks per jaar, zegt Pieter van Sprang, directeur Nederland van Metaltex, het Zwitserse bedrijf dat Tomado deels overnam. "Nederland is een echt wasrekland."

De snelkookpan, ooit ook van Tomado, verdween wel, zegt hij. De magnetron nam het over. Maar Tefal, wereldwijd marktleider snelkookpannen, heeft het idee dat de vraag juist weer aantrekt door de voorkeur voor gezond eten. De snelkookpan is door de korte kooktijd (spercibonen 4 minuten, aardappelen 7) goed voor de vitamines. "Gebruikers kunnen niet meer zonder", bezweert een opgewekte woordvoerder. "We moeten de jeugd nog wel zien te bereiken."

In de slaapkamer:
De klassieke opwindwekker met twee rinkelende bellen is al lang geen hit meer, maar dat wil niet zeggen dat de alarmklok passé is. Integendeel. Bij winkelketen Blokker staan er nog tientallen in de schappen. "Een artikel waar we heel blij mee zijn", zegt een woordvoerder.

Dat is niet gek, want de wekker zit in de lift, vooral door de opmars van dockingstations voor de mobiele telefoon. De alarmtoon klinkt dan door de boxen. Vrijwel alle mobiele merken stapten in. Vorig jaar werden er vijfduizend van verkocht.

En dan zijn er nog de hippe wekkers die met licht werken, zoals de Philips Wake-up Light. De verkoop van de categorie 'wekkers met licht en geluid' steeg van 56.000 stuks in 2009, naar 72.000 exemplaren in 2010, meldt GfK. Onderzoeker waarschuwen wel voor de negatieve effecten van het mobieltje. De elektromagnetische straling zou slecht zijn voor de nachtrust, zo bleek in 2008 uit een Zweeds onderzoek. Martha Merrow, hoogleraar gedragswetenschappen aan de rijksuniversiteir Groningen voegt daaraan toe dat het ook slecht is, al dat ge-sms en getwitter, zo vlak voor de nacht. "Het begint onderdeel te worden van onze vaste slaapgewoonten, zoals tandenpoetsen. Dat is gevaarlijk, want het verstoort de slaap, vooral als mensen 's nachts wakker ge-sms't worden."

Een ouderwetse wekker is beter, zegt ze. "Maar geen wekker is het beste, want je wordt altijd op een verkeerd moment gewekt, waardoor de rem-slaap wordt onderbroken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden