Wat te doen met Belgisch scheepswrak?

In België is ruzie uitgebroken over berging van het wrak van de Belgica, het schip waarmee Adrien de Gerlache in 1898-1899 een poolexpeditie ondernam. Willy Versluys van het Belgica Genootschap vertelt.

Wat is de Belgica voor schip en wat is er zo bijzonder aan?

„De Belgica is gebouwd in 1864 in Noorwegen als walvisvaarder, van hout, met een ijzeren bescherming om door ijs te kunnen varen. Adrien de Gerlache kocht het in 1866 en voer ermee op de eerste Belgische wetenschappelijke expeditie naar de Zuidpool. Er waren beroemde ontdekkingsreizigers aan boord zoals Amundsen en Cook. Daarna was het eigendom van de graaf van Orleans en deed het in Noorwegen dienst als walvisvaarder en kolentransportschip. In 1940 gebruikten de geallieerden het vaartuig voor de opslag van munitie en zonk het. Hoe weten we nog niet. Toen het zonk was het eigendom van de familie Holst uit Noorwegen. Het Belgica Genootschap is opgericht om het wrak te onderzoeken en, als het mogelijk blijkt, te lichten en naar België te halen.”

Het genootschap zou ruzie hebben met de familie van De Gerlache over de bestemming van het schip?

„Onenigheid? Neen, er is sprake van een verschil in visie. Als het schip gelicht kan worden, en dat onderzoeken we nu, komt het naar België. Zo niet, dan blijft het schip rusten en geven we het terug aan de eigenaar. In de raad van bestuur zijn er personen (onder wie een familielid, red.) die niet geloven dat lichten haalbaar is, maar de meerderheid wil er nog steeds voor gaan.

Begrijpt u de angst van de familie De Gerlache dat ze het schip kwijt raken?

„Ik weet niet waarom er schrik zou moeten zijn. De Belgica is nooit eigendom geweest van de familie De Gerlache. Het Belgica Genootschap heeft het gekregen onder voorwaarde dat we het met respect zouden behandelen. Het is een symbool voor wetenschappelijke expedities. Daarbij is het schip relatief simpel te lichten. Het ligt op twintig meter diep op de bodem en op maar 200 meter afstand van de kust.”

Wat zijn dan uw plannen met de Belgica?

„We willen het schip conserveren en niet restaureren. Restaureren heeft weinig zin als er al aan een replica gewerkt wordt. Het liefste zien we het net als bij de Nederlandse Batavia gebeurde: op een werf bij Noeveren te Boom wordt al aan de replica gewerkt, en bezoekers zouden dan meteen het echte schip ernaast kunnen zien.”

Zou u zelf hebben willen meevaren op de Belgica?

„Met de Belgica zelf heb ik geen persoonlijke binding. Wel ben ik liefhebber van maritiem erfgoed. Mensen als Nansen en Amundsen, dat waren bewonderenswaardige avonturiers, pioniers, wetenschappers en enorme doorzetters. Maar ik zou gepast hebben als ze me gevraagd hadden mee te varen.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden