Groene claimDuurzaam dekbed

Wat slaapt duurzamer? Een dekbed met gerecycled dons of met gerecyclede petflessen?

null Beeld
Beeld

Het vervangen van uw dekbed kan, zeker vanuit duurzaamheidsoogpunt, tot lastige keuzes leiden.

Wilt u een nieuw dekbed aanschaffen, dan wachten u vele keuzes. Wordt het een winter-, of een lente-/herfstdekbed, of eentje voor vier seizoenen? Slaapt u goed onder dons, of ligt u toch liever onder linnen, wol of bamboe? Of onder gerecycled pet? Dat is lekker goedkoop en afkomstig van hergebruikt plastic.

Dekbedden met polyester van gerecycled pet zijn onder andere te koop bij Beter Bed, Ikea en Hema, al zijn ze bij die laatste pas weer vanaf het najaar beschikbaar. De vulling is van vermalen plastic flessen en ander ingezameld plastic. Synthetische dekbedden worden aangeprezen voor mensen die allergisch zijn voor huisstofmijt, omdat ze wasbaar zijn.

Rob van den Dool, directeur van bed- en badtextielbedrijf Yumeko, verkoopt uit principe geen producten op aardoliebasis, mede omdat uit polyester microplastics vrijkomen. Wel biedt hij dekbedden van gerecycled dons aan. Leverancier ­Ducky Dons verzamelt oude jassen, kussens en dekbedden, die worden opengesneden en uitgeplozen. Twee oude dekbedden leveren ­genoeg dons voor één nieuwe.

Yemeko’s dekbedden van gerecycled dons zijn even duur als andere donzen dekbedden. Gerecycled dons komt uit Nederland, en is gecertificeerd met de Responsible Down Standard, of uit Duitsland, waar het komt van biologisch gehouden ganzen en het Downspass-keurmerk heeft. Onbruikbare veertjes en pluisjes worden verwerkt tot verenmeel, een organische meststof. De tijk, het omhulsel van het dekbed, krijgt een nieuw leven als poetslap of isolatiemateriaal.

Hoe fijner het pluis, hoe duurder het dekbed

Het herbruikbare dons wordt, net als ‘gewoon’ dons, gewassen, gedroogd en gesteriliseerd. Daarna wordt het door een ventilatiesysteem met vijf kokers geblazen, waarbij de veertjes en het dons in verschillende fijnheid achterblijven. Hoe fijner het pluis, hoe duurder het dekbed.

Dons heeft een veel lagere milieu-impact dan pet of polyester, zegt Van den Dool. “Voor een dekbed van hetzelfde gewicht en dezelfde isolatiewaarde heb je ongeveer twee keer zoveel polyester nodig als dons. Bovendien gaat dons veel langer mee. Een polyester dekbed absorbeert transpiratievocht, waardoor de structuur van de vezels verandert en de isolatiewaarde vermindert. In de Higgs-index voor duurzame materialen scoort dons 19 en gerecycled polyester 35, waarbij een lagere score beter is. Gerecycled dons scoort 13 punten.”

De milieu-impact van ‘primair’ dons is 85 tot 97 procent lager dan van primair polyester, zegt Van den Dool. Deze cijfers zijn afkomstig van een levenscyclusanalyse van de donsindustrie zelf. Een van de aannames daarin is dat een dekbed van synthetisch materiaal na twee jaar vervangen moet worden, terwijl donzen dekbedden acht tot tien jaar mee gaan.

Het geheim van de smid

Experts kunnen Yumeko’s claim niet zonder meer bevestigen. Ze zijn het erover eens dat hergebruikte pet minder energie kost dan nieuwe pet. Van dons hebben ze die gegevens niet, wat een eerlijke vergelijking lastig maakt.

Ernst Worrell, hoogleraar energie, materialen en technologische veranderingen aan de Universiteit Utrecht, schat de CO2-uitstoot van gerecyclede pet tussen de 50 en 75 procent lager dan die van nieuwe pet. Dat gaat om mechanische recycling, waarbij het plastic wordt versnipperd en opnieuw verwerkt. De besparing van chemische recycling valt een stuk lager uit.

Lara Peters van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal rekent met minder optimistische cijfers. “Uit een studie van CE Delft bleek dat de productie van nieuwe polyester stof 12 kilo CO2 per kilo stof oplevert, ­tegenover 8,9 kilo CO2-uitstoot bij gerecycled polyester. Het nadeel van synthetisch beddengoed is wel dat het microvezels loslaat tijdens het wassen. Al zul je een dekbed niet zo vaak in de was doen.”

Maarten Bakker, onderzoeker resources en recycling aan de TU Delft, wijst erop dat de hoeveelheid gerecycled materiaal in een product vaak niet duidelijk is. “Bij plastic recycling wordt nieuw materiaal toegevoegd om de kwaliteit te verbeteren. Hoeveel, dat is het geheim van de smid. Gerecycled plastic is doorgaans goedkoper, tenzij de vraag zo stijgt dat het even duur wordt als vers plastic. Het zou producenten sieren als ze een streefwaarde of zelfs een minimumpercentage gerecycled materiaal kunnen opgeven voor hun product.”

Dons en dierenwelzijn

Een dekbed van gerecycled pet hoeft dus niet volledig van gerecycled materiaal te zijn. Bij dons speelt dierenwelzijn dan weer een rol. Anne Hilhorst van Wakker Dier vindt dat je met het kopen van dons de vee-industrie in stand houdt. “Dons is een bijproduct van de intensieve veehouderij. Als je dat onacceptabel vindt, zou je geen dons moeten gebruiken.” Er zijn keurmerken die de ergste misstanden bij dons uitsluiten, zegt ze. Die garanderen dat het niet afkomstig is van levende pluk, waarbij de veren van dieren worden uitgetrokken, en dat meerdere malen tijdens hun leven, of van dieren die onder dwang worden gevoed, wat gebeurt bij de productie van foie gras.

Erwin Vermeulen van actiegroep Animal Rights, sluit zich daarbij aan, al vindt hij het redden van dons van de afvalberg door recycling niet verkeerd. “Het is wel belangrijk dat producten met gerecycled dons niet vermengd raken met vers dons. Bovendien bestaat het gevaar dat het materiaal zo acceptabel wordt gemaakt voor het publiek.”

Van den Dool vindt dons onvervangbaar. “Een synthetisch dekbed is best zweterig. Door de hoge isolatiewaarde heb je maar weinig dons nodig en met recycling kun je het nog veel langer blijven gebruiken. Consumenten kunnen het dierenwelzijn in de vleessector stimuleren door alleen maar gecertificeerd of gerecycled dons te kopen.”

Lees ook:

Duurzaam slapen? Huur een recyclebaar matras

In Nederland worden anderhalf miljoen matrassen per jaar weggegooid, waarvan het overgrote merendeel in de verbrandingsoven belandt. Met Bedzzzy moet dat verleden tijd worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden