Opinie

Wat schiet Joshua op met al die media-aandacht?

Ook Joshua, het gezicht van de 555-actie voor de Filippijnen, kan aanspraak maken op zijn portretrecht. Beeld epa

ANDRÉ VAN DER STOUWE   De ramp op de Filippijnen kreeg met Joshua een gezicht. Regisseur André van der Stouwe zet vraagtekens bij de zoekactie naar het jongetje.

Joshua is gevonden! De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) kunnen hun geluk niet op. De online zoekactie 'what about the boy?' had al na enkele dagen succes. Journalist Wouter van Cleef spoorde het gezicht van de Giro 555-actie op en meldde dat de jongen het naar omstandigheden goed maakt (Trouw, 30 november). Goed nieuws voor... ja, voor wie eigenlijk?

In de ontwikkelingssector speelt momenteel een levendig debat over beeldvorming en communicatie. Hoe ver mag je gaan met het uitbuiten van andermans leed om fondsen te werven? Brancheorganisatie Partos heeft in dat kader een gedragscode opgesteld die 'poverty porn' moet bestrijden.

Zo moet er bijvoorbeeld toestemming worden gevraagd (aan de betreffende persoon, of de ouders/verzorgers) om iemands portret te gebruiken voor communicatiedoeleinden. Maar deze gedragscode lijkt uitsluitend betrekking te hebben op 'dagelijkse' armoedebestrijding. In het geval van noodhulp geldt: alle regels van tafel.

Symbool
Alle goede bedoelingen ten spijt, wat is het nut van zo'n zoekactie? Natuurlijk is het interessant om antwoord te vinden op de vraag wat er is gebeurd met het jongetje dat - zonder dat hij het wist - prominent heeft meegeholpen om meer dan 30 miljoen euro los te weken bij het Nederlandse publiek, afgezien nog van het feit dat de zoektocht op zichzelf al een interessant experiment is. Blijkbaar zijn de beelden van verwoesting alleen niet meer genoeg. We moeten 'persoonlijk' kennis gaan maken om ons met rampenslachtoffers te kunnen identificeren.

In een persbericht meldt de SHO: 'Actievoorzitter Henri van Eeghen verwoordt de emoties bij het actieteam, na het horen dat de jongen is gevonden. "Het is heel fijn dat we hem nu een naam kunnen geven en dat we weten hoe het met hem is. Het verhaal van Joshua is voor ons belangrijk. Zijn foto is het symbool geworden voor de vele, vele slachtoffers van de allesverwoestende tyfoon."'

En zo wordt Joshua voor de tweede keer - ongevraagd - ingezet voor de Giro 555-campagne. Misschien ben ik te cynisch en heiligt het doel de middelen, maar heeft iemand bij de SHO ooit, zowel bij de start van de campagne als de zoektocht, stilgestaan bij de belangen van Joshua? Het werpt de vraag op welke afwegingen er überhaupt worden gemaakt bij het kiezen van zo'n campagnebeeld. Ook ben ik benieuwd hoe dit verhaal een vervolg gaat krijgen. Of eindigt het hiermee?

Zak rijst
Stel je eens voor: het ene moment sta je gehavend op de puinhopen van je buurt. Huis weg, familie uit elkaar gescheurd. Twee weken later komt een Nederlandse journalist je vertellen dat je dankzij dat moment wereldberoemd bent geworden en iedereen je het beste toewenst. De volgende dag sta je gewoon weer in de rij voor een zak rijst. Wat zou dat met je doen?

Ook uit het SHO-persbericht: 'Henri van Eeghen is volgende week zelf in Tacloban en zal ook op andere plaatsen in het rampgebied noodhulpprojecten bezoeken.'

Wanneer Van Eeghen Joshua over de bol komt aaien, zou ik, als ik Joshua was, van de gelegenheid gebruik maken om aanspraak te maken op mijn portretrecht.

Want Joshua werd het gezicht van de 555-actie en dat wilden we hem graag komen vertellen. Maar wat heeft hij daaraan? Met andere woorden: what about the boy?

 
In het geval van noodhulp geldt: alle regels van tafel
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden